De betekenis van Jezus’ kruis

Alleen Jezus van Nazaret?

Wie weleens een boek of artikel gelezen heeft van een of ander modern theoloog zal misschien opgemerkt hebben dat daarin als het over Christus g^at bij voorkeur gesproken wordt over Jezus van Nazaret. Een andere naam die het bij de moderne theologen goed doet is die van de messias Jezus.

Hier zit meer achter dan men misschien op het eerste gezicht vermoedt. Zelfs kan men zeggen dat in deze enkele naamwisseling een hele verandering van het theologisch denken en wat meer is van het belijden der kerk schuilgaat. De godheid van Christus is geheel op de achtergrond geraakt, indien al niet geloochend. Daarover te spreken vinden vele moderne theologen veel te grieks, zij geven de voorkeur aan wat zij noemen het hebreeuwse denken. Wie Zoon van God zegt, drukt zich volgens hen veel te begripsmatig uit, die gaat er blijkbaar van uit dat God een bepaald zijn is, dat in een begrip kan worden gevat. Daartegenover stellen zij dat God beweging, verandering is, en hierbij past beter een naam als die van Jezus van Nazaret, waarmee immers een historische verschijning is aangeduid.

In een nieuw kleed gestoken meldt zich in deze theorie een stokoude ketterij, die van de loochening van Christus' godheid en in verband daarmee die van de loochening van de Drieëenheid Gods. Ten onrechte worden door de nieuwe theologen het spreken van het Nieuwe Testament, dat grieks denken zou vertegenwoordigen, èn het spreken van het Oude Testament, dat hebreeuws denken zou vertegenwoordigen, tegenover elkaar gesteld. De Schrift getuigt allerwege dat God is en dat Hij drieënig is, dat de Zoon en de Geest evenzeer God zijn als de Vader. Wanneer in de Schrift over Christus als de Zoon van God wordt gesproken heeft de kerk van alle eeuwen terecht daarin beluisterd dat Hij de wézenlijke Zoon van God is. Christus is dan ook meer dan alleen Jezus van Nazaret, Hij is ook Gods Zoon.

Jezus is ook de Christus

De naam Christus is bij de nieuwe theologen al evenzeer in onbruik als de naam Zoon van God, of hij komt alleen nog maar voor in zijn joodse vorm, Messias. Aan de naam Christus is namelijk voor de kerk altijd ten nauwste verbonden geweest de leer der verzoening. God was in Christus de wereld met Zichzelve verzoenende, hun zonden hun niet toerekenende, leert de apostel Paulus (2 Korinthe 5 : 19). Johannes heeft hetzelfde geleerd, namelijk waar hij sprekend over Jezus Christus, de Rechtvaardige, zegt: En Hij is een verzoening voor onze zonden, en niet alleen voor de onze, maar ook voor de zonden der gehele wereld (1 Johannes 2 : Iv). En wil men nog meer, men leze de Brief aan Hebreeën waarin herhaaldelijk gesproken wordt over Christus als ons altaar, ons offer, onze hogepriester en onze offeraar. Men legge hier eens naast artikel 21 van onze Nederlandse Geloofsbelijdenis en men zal ontdekken hoe de kerk in overeenstemming met de Schrift hsiar geloof op dit punt beleden heeft. De tekst die in punt IV van het Getuigenis wordt aangehaald, te weten 1 Corinthe 2 : 2 vindt men ook daar. Het Getuigenis heeft ook op dit punt niet anders gedaan dan het oude belijden van de kerk opnieuw naar voren gebracht, als een belijden dat rust in het getuigenis van de Heilige Schrift als het Woord van God. Het Getuigenis heeft dat gedaan tegenover allen die van Christus en zijn werk, van Hem als Hogepriester en van zijn offer iets anders willen maken.

Wat is het kruis? '

In verband met het bovenstaande is er vanzelfsprekend binnen de moderne theologie en prediking waartegen het Getuigenis zich keert de vraag naar de betekenis van het kruis. Is Christus niet meer Gods Zoon en is zijn offer niet meer onze verzoening met God dan móet uit de aard der zaak aan het kruis een andere betekenis worden gegeven. Aan dat kruis heeft dan een mens geleden, Jezus van Nazaret, die zoals men het graag zegt in de moderne theologie een authentiek mens was, men zou kunnen zeggen: , een volkomen gaaf mens, die eer wil men Hem namelijk geven, dat Hij een gaaf mens is geweest, een mens die niet met zichzelf overhoop lag, niet een mens in dubio was, maar geheel van binnen was wat Hij naar buiten uitgaf te zijn. Men wil zelfs nog een stapje verder gaan namelijk met te beweren dat deze Mens zich solidair heeft verklaard met anderen. Het kruis zou het teken zijn van Jezus' solidariteit met ons. In die zin wil men vervolgens aan dat kruis ook een verzoenende betekenis toekennen, niet in de zin van een verzoening van en met God maar in de zin van een verzoening tussen mensen. Bij voorkeur betrekt men dat ook op rassen en volken, met andere woorden: trekt men het in de politieke sfeer. Van het kruis van Jezus zou een inspirerende invloed uitgaan, om te komen tot allerlei soorten van verzoening hier in het ondermaanse.

Terecht zegt het Getuigenis dat een dergelijke prediking van het kruis niets meer met de bijbelse prediking te maken heeft.

De kwestie is niet dat er ook onder de mens verzoeningen moeten plaatsvinden. De kwestie is evenmin dat de Verzoening met God tot zichtbaarheid dient te komen in onze onderlinge verhoudingen. Wie zijn broeder niet liefheeft, kan ook God niet liefhebben, daar staat de eerste brief van Johannes vol van. Wij hebben niet de nieuwe theologen nodig gehad om ons dat te leren, de Schrift leert het ons. Wilden zij enkel ons daarop wijzen, gaarne zouden wij het aanvaarden. Maar anders wordt het wanneer de verzoening met God verdwijnt in onze menselijke verzoeningen, die dan bovendien nog op een bepaalde manier politiek geladen worden. Dan voelen' wij dat ons ontnomen wordt wat wij niet kunnen en niet mogen missen.. De verzoening met God moet het eerste en het beslissende blijven, wil niet het evangelie worden uitgehold en gemaakt worden tot een nieuwe wet. Niet alleen wat ieder mens persoonlijk nodig heeft voor leven en sterven is hiermee gemoeid maar tenslotte ook heel de kerk en heel het volk.

Het kruis als de boom van het leven

Zover kan men eventueel gaan in de nieuwe theologie dat men het kruis van Christus maakt tot een revolutionaire vrijheidsboom. Jezus' dood wordt dan gezien als een protest tegen de gevestigde orde. Wat het symbool van sikkel en hamer is voor de marxist wordt dan voor de chiristen het symbool van het kruis. Het kruis inspireert tot vlammende protesten tegen allen die in kerk en staat, in maatschappij en samenleving het voor het zeggen hebben.

Terecht stelt het Getuigenis daar tegenover een heel andere betekenis van het kruis, namelijk het kruis als boom des levens. Christus' kruis is de eigenlijke tegenhanger van die boom die eens stond in het paradijs en waarvan de mens niet meer mocht eten na gezondigd te hebben. Hier is dan nu een nieuwe boom des levens. Wie van deze boom eet, beter van Hèm die daaraan gestorven is, de Heere Jezus Christus, zal, zoals Hijzelf heeft gezegd, tot in eeuwigheid niet meer hongeren. Christus' kruis als de boom des levens nodigt zondaren uit die zich dood hebben gegeten aan de boom van de kennis van goed en kwaad, die midden in de dood liggen. Hier is voor hen het leven, de gerechtigheid, het heil.

Zeker, in Christus' kruis is ook iets te zien van de vreselijke nood waarin wij mensen verkeren, niet alleen de mensen uit de ontwikkelingslanden maar ook de mensen uit de westerse landen, waar de welvaart is. Christus' kruis is dan ook zeker een aanklacht. Wil men ons daarop wijzen, daar hebben wij geen bezwaar tegen. Wil men nog verder gaan en zeggen dat Christus' kruis ook een aanklacht is tegen de godsdienstige mens, omdat het immers godsdienstige mensen waren die Jezus kruisigden, dan geven wij ook dat toe en zelfs niet zonder schaamte en verootmoediging. Alleen, de aanklacht zal nog dieper moeten gaan. Geen vlees is voor God rechtvaardig. Christus' kruis veroordeelt ons tot een eeuwige dood, Christus' kruis is een vonnis. Maar er staat tegenover dat in dat kruis dood en leven naast elkaar liggen. Het leven voor allen die de dood erkennen als hun rechtmatige straf. Maar dan ook werkelijk het léven. Wie met Christus wordt gekruisigd, zegt de apostel Paulus, die leeft. Hijzelf leeft niet meer maar Christus leeft in hem. Door het geloof leven wij in Christus, zijn wij zelfs met Hem gezet in de hemel.

Dit kunnen wij ons niet laten ontnemen. Nu dat getracht wordt, keert het Getuigenis met kracht zich daar tegen. Daarmee doet het slechts wat móet worden gedaan. Tot behoud van zondaren, tot behoud van de kerk, tot behoud van de rechte prediking, tot behoud van een theologie die die naam verdient, en zelfs tot behoud van ons volk, van de maatschappij en van de samenleving. Alles en iedereen is gemoeid met de belijdenis van de betekenis van het Kruis, wie hierin dwaalt dwaalt in alles. Wie het Kruis verstaat die verstaat het hele christendom!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen