Heil en geschiedenis

Wat is het heil?

Voor velen vandaag de dag bestaat het heil daarin, dat de wereld, de samenleving van volk en volkeren wordt geheeld, zodat er een stuk welvaart is voor alle mensen. Met het scheppen en doen voortduren van tegenstellingen, het bedrijven van discriminatie, onrecht en oorlog moeten wij ophouden, opdat er gelijkheid komt, vrede, recht en brood voor iedereen.

Dit aldus gedachte heil is collectief van karakter. Aan de enkele mens, in zijn geestelijke nood en strijd, heeft men eigenlijk geen boodschap. De mens moet zich geven, zich inzetten om het ideaal te bereiken. Rust en troost zijn in het huidige 'moderne' theologiseren onbekende, althans uiterst vage begrippen. Het geloof wordt zonder omwegen betrokken op vragen van maatschapij en politiek.

Ik denk echter aan een behartigenswaardig woord van Emil Brunner: 'Het geloof geeft innerlijke vrijheid, echter geen uiterlijke. Het geloof zegt mij niet wat ik doen moet; dat zegt mij de liefde. Het geloof zegt mij hoe het tussen God en mij staat, echter niet hoe het tussen mij en de naaste staat. De verhouding tot de naaste richt zich niet naar mijn geloofsvrijheid, maar naar de regel der liefde ...’

Het heil, het Koninkrijk Gods is.méér dan spijs en drank, aardse vrede en welvaart. Ik wil niet nalaten te onderstrepen, dat deze laatste grote en kostbare goederen zijn. Maar het heil is méér dan deze. Het ligt in een ander vlak en is van andere orde. Het is altijd éérst van persoonlijke aard en bestaat uit de vergeving der zonden, het delen in de verzoening. Waar de Here met Zijn genade heerst in het hart is het Koninkrijk Gods.

Niet zonder diepe reden willen velen niet meer weten van een God, die hoog verheven is boven de aarde, de geschiedenis, de tijd. God, de Gans Andere, die vrijmachtig is en souverein, van niets en niemand afhankelijk. Als men het op aarde maar een stuk prettiger en pleizieriger kan maken, kan men Hem wel missen.

Terwijl het in het geloof om God en niemand en niets anders te doen is. 'Mijn ziel dorst naar U, o God.’

Onthullend is dan ook een reactie op het Getuigenis als dit: 'Geen woord van begrip (heeft het Getuigenis over) voor degenen die proberen de bijbelse boodschap te vertalen in het leefklimaat van de huidige generatie. Geen woord van begrip ook voor de onderdrukten en vertrapten in de wereld, die er geen bliksem aan hebben dat zij weten dat zij een genadige God hebben en dat Gods eer gered moet worden, als het daarbij blijft’.

De ruwe uitdrukking en interpretatie van het Getuigenis voor rekening van de schrijver latend, meen ik te moeten zeggen, dat de kerk, als zij nalaat zonde en genade te prediken, tot geloof en bekering op te roepen, als zij zwijgt over wedergeboorte en gebed, bezig is op te houden kerk te zijn. Dan vervangt zij het Evangelie door een ideologie, die de mensen een juk oplegt, dat niet lichter is dan de 613 geboden en verboden uit Jezus’ tijd.

De kern van het heil is de verzoende betrekking tussen God en een mens, en dat als een gave van God, als Zijn genade om Christus' wil. Deze vrede met God heeft gevolgen voor onze verhouding tot de naaste. Het is echter onmogelijk dat deze vrede hier en nu, buiten het geloof in de drieënige God om, gestalte krijgt.

Hoe komt het heil?

Van veel kansels, in veel toespraken en publicaties klinkt de oproep ons in te zetten voor de verbetering van de wereld. Jezus van Nazaret heeft ons een goed voorbeeld gegeven en nu moeten wij in zijn trant verder. Gemakkelijk is dat niet, want Hij vond nogal wat tegenstand op zijn weg, die uitliep op het kruis. Toch moeten wij het begin, dat Hij maakte verder uitwerken. Want Hij is een voorbeeld van echte menselijkheid. Op deze wijze zal langzaam uit de nevelen van de geschiedenis het Rijk van God tevoorschijn komen. Als alle mensen, die van goeden wille zijn (en dat is toch bijna iedereen wel) zich aaneensluiten, kunnen de dromen en visioenen van een wereld zonder oorlog, onrecht en honger, werkelijkheid worden. De mensheid wordt wel door veel gevaren bedreigd. Zij beschikt over verschrikkelijke krachten tot verwoesting. Maar zij moet verstandig zijn en streven naar het ideaal, dat wenkt: sjaloom over heel de aarde.

Voor velen is echter die langzame tocht naar het rijk van de vrijheid te traag. Het duurt veel te lang. Er moet haast gemaakt worden. Christenen zijn koplopers van die nieuwe orde. Het oude moet weg. Zo vlug maar kan. Want het houdt de ontwikkelingen tegen. Alleen door geweld en revolutie komen wij verder. Gaf Jezus niet het voorbeeld van opstand, samenzwering en omverwerping? Neen, het Nieuwe Testament verhaalt hiervan niet zó duidelijk, maar dat komt doordat de schrijvers van de Evangeliën bewust deze trekken van Jezus wat hebben uitgewist. Jezus en de rode revolutionairen passen wonderwel bij elkaar. Zij bedoelen eigenlijk één en hetzelfde. Dus, kerk doe mee.

Tegen deze gedachtenspinsels in stelt het Getuigenis: 'Het heil komt van God als een wonder van Zijn genade en wordt door Hem, maar niet door middel van de menselijke historie gerealiseerd'. En: 'Het heil van God komt niet tot ons door de evoluties en revoluties van de geschiedenis, maar in en door het heilshandelen, dat God naar het getuigenis van de Heilige Schrift na het verloren paradijs begonnen is en voltooien zal tot op de grote dag van de wederkomst van Jezus Christus’.

God is God. Zowel de begenadiging van een zondaar als de volle ontvouwing van het heil in Zijn Koninkrijk zijn Zijn daden. Zijn Rijk komt niet door onze inspanning. Hij brengt het door de gerichten heen. Het ligt niet binnen het raam van onze geschiedenis. Tussen de historie en de volheid van het Rijk staat Gods rechterstoel. De interpretatie die een geschrift als het synodale 'Klare wijn' hieromtrent geeft, lijkt mij meer een wens dan bijbels verantwoord.

Wanneer men niet wil aan de bijbelse prediking van de volstrekte verdorvenheid van de mens, die geneigd is God en de naaste te haten, weet men ook niet van het wonder van Gods ontferming. Dan krijgen vreemde, dwalende leringen vrij 'spel. Dan wordt bijv. het heil van God een algemene, vanzelfsprekende zaak. Dan klinkt het beroep op de 'goede' wil. Dan propageert men samenwerking met allen, die het goede voor de mensheid zoeken, om het even of het humanisten, communisten of boeddhisten zijn.

Wie brengt het heil?

God is God, de Heilige en Verhevene. 'Alle volken zijn als niets voor Hem; en zij worden bij Hem geacht minder dan niet en ij delheid'(Jes. 40, 17). Zou Hij, die in de hemel woont, ook niet lachen (Ps. 2) over de dwaze vermetelheid van hen die Hem willen neertrekken in de geschiedenis, die Hem alleen ontmoeten in de naaste, die Hem voor dood verklaren?

God brengt het heil. Wat de mensen bouwen kan nooit aanspraak maken op de benaming 'heil'. Het wordt dan allicht iets dat verwant is aan hetgeen het Derde Rijk presteerde. In een toen bekende groet klonk ook het woordje 'Heil' en de zg. Duitse Christenen lazen Gods bedoeling af uit de ontwikkelingen van dit rijk (een openbaringsbron naast de Heilige Schrift!), dat zij beschouw^den als een soort voorportaal van het Koninkrijk der hemelen.

Nooit mag het christelijk geloof vereenzelvigd worden met een ideologie, of dit nu een progressieve dan wel een conservatieve is. Dat dienen wij ook ten aanzien van de orthodoxie niet te vergeten!

God is God. Hij heerst over de geschiedenis. Hij houdt het heil in eigen hand en brengt dit naar ons toe. 'Ziet, Ik maak alle dingen nieuw' (Openb. 21 : 5). Hoe zouden wij in staat zijn alle dingen nieuw te maken? Hoe zouden wij in staat zijn de doorbraak van Zijn Koninkrijk te forceren?

Alleen wie innerlijk vreemd is aan God kan op zo roekeloze wijze omspringen met de Schrift, dat zij van haar kracht en scherpte wordt beroofd en verlaagd tot een boek voor menselijke acties. Het geloof in God de Here wordt dan verminkt tot een bepaalde wijze van leven en politiek bedrijven.

De ’moderne’ theologie van de vorige eeuw paste zich aan bij de mens van toen. De 'moderne' theologie van onze eeuw past zich aan bij de mens van nu. De verschillen zijn echter niet zo groot. Wat toen tevoorschijn kwam en nu tevoorschijn komt mist de neerwerpende en vertroostende kracht van het Evangelie. Onder de naam van Evangelie wordt een aantal erg menselijke wetten aan de gemeente opgelegd, terwijl de wet des Heren de mond wordt gesnoerd. Een paar bloemetjes, geplukt uit de Schrift met een aantal kunstbloemen ter linkerzijde opgeraapt, wil men laten gelden als een volledige botanische tuin.

God heeft het heil in Zijn Zoon, de Here Jezus Christus, ingebracht in de wereld. Hij heeft bewezen onze geschonden, gruwelijke wereld lief te hebben.

De dag des Heren nadert: dan wordt de wereld met haar Rechter geconfronteerd en de scheidslijn getrokken.

Wie de donkere werkelijkheid van verloren gaan en eeuwige dood verzwijgt of ontkent gaat daarmee duidelijk in tegen de Schrift en wete wel waaraan hij zich bezondigt.

God brengt de volle ontplooiing van het heil voor hen die de verschijning van de Here Jezus hebben liefgehad. Als wij met groot verlangen naar deze dag uitzien, is dat niet zozeer omdat het Rijk komt, maar omdat de Koning komt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen