Van de synode-tafel

Op vrijdag 28 en zaterdag 29 januari kwam de Generale Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk in een extra-vergadering op Hydepark te Driebergen bijeen. Deze extra-vergadering bleek noodzakelijk vanwege de vele agendapunten, die niet alle in de vergadering van D.V. februari a.s. afgehandeld zouden kunnen worden.

Naar de orde der kerk dient in de eerste vergadering van het nieuwe jaar het moderamen gekozen te worden. Ditzelfde geldt ook voor de aan het moderamen toe te voegen leden, die met het moderamen samen de synodes contracta zullen vormen, welk tevens als breed moderamen fungeert (0.1 - 13-1)..

Zo vond deze verkiezing op vrijdagmorgen plaats. Allereerst ging het dus om de verkiezing van een praeses voor het nieuwe zittingsjaar. Volgens 0.1 - 12-4 kan de Generale Synode een praeses, wiens zittingstijd als lid van de Generale Synode is verstreken, als zodanig herkiezen, met dien verstande, dat in dat geval een meerderheid van tweederde der geldige stemmen op hem moet zijn uitgebracht en hij niet langer dan gedurende vier achtereenvolgende jaren deze functie bekleed heeft. Deze bepaling zou het mogelijk maken ds. J. H. C. Jörg uit Apeldoorn tot praeses te verkiezen. De Generale Synode behield de volle vrijheid tot praeses voor het nieuwe zittingsjaar te verkiezen, wie zij wenste. Intussen had de nominatie-commissie ds. Jörg voorgedragen. Bij acclamatie werd hij verkozen en staande de vergadering aanvaardde hij deze benoeming.

Tot assessor primus werd gekozen ds. G. Spilt uit Ede en tot assessor secundus ds. H. L. A. de Wijk uit Scheemda. De verkiezing' van een assessor tertius werd even opgehouden, omdat de Generale Synode in principe besloot zo mogelijk daarvoor een ouderling te kiezen. Zo werd in de avondvergadering ouderling J. H. Broekman uit Bergen (N.H.) tot assessor-tertius gekozen.

Het hoofdpunt van de agenda vormde wel de bespreking van het vijf-jaarlijkse rapport van de visitatoren generaal. Op voorstel van het moderamen werd de Generale Synode in vijf gespreksgroepen ingedeeld. Elke groep zou de gehele vrijdagmiddag hun tijd besteden aan de bespreking van genoemd rapport aan de hand van vragen, die naar aanleiding van dit rapport waren opgesteld over de verschillende onderwerpen uit het rapport.

Om u een indruk van de gevoerde besprekingen te geven noem ik u een aantal vragen, waarover per groep met elkaar gesproken is.

Handelend over 'het leven van de gemeente' zou het over de volgende vragen moeten gaan: acht u het in het rapport gegeven beeld van het leven van de gemeente juist, volledig? Wat zou er kunnen worden gedaan om het kerkelijk en geestelijk leven 'op te wekken’?

Een tweede groep moest spreken over de modaliteiten en de buitengewone wijkgemeenten in wording, met als vragen: ziet u in de ontwikkeling van het gemeenteleven en ook in het geheel van de kerk een zich verwijderen van de bijbelse noties van het gemeente-zijn of toch een ontplooiing ervan?

Hebben de buitengewone wijkgemeenten in wording een overwegend positieve betekenis of niet?

In groep drie kwam de kerkeraad aan de orde, alsook het apostolaat. Daarbij waren de volgende vragen gesteld: is een kerkeraad bijbels gesproken noodzakelijk? hoe beleeft de gemeente de drie ambten? zijn oorzaken van de huidige moeilijke apostolaire situatie te zoeken in de gecompliceerdheid van de wereld-en levenssituatie? is de onzekerheid aan de kant van de gemeente?

Groep vier zag zich voor de vragen over de kerkdienst en de sacramenten gesteld: is de vorm van onze kerkdiensten bijbels te verantwoorden? is de prediking in de dienst als 'verkondiging van het Woord Gods' een zaak, waarmee de kerkdienst staat of valt? zijn in de praktijk de bijbelse noties beslissend voor de deelneming aan de sacramenten of het gedragspatroon van gemeente of streek?

Tenslotte was er nog een vijfde groep; deze kreeg als opdracht te spreken over de verhouding tot de andere kerken en de functie, taak van de visitatie. Daarbij waren de volgende vragen gesteld: liggen dè weerstanden tot samengaan van de kerken op het terrein van het belijden of van de niet-theologische factoren? meent u, dat het juist is, geen eenwording met een bepaalde kerk aan te gaan, als niet alle kerken in Nederland tegelijk meedoen? beoordeelt u de visitatie met alle bezwaren van dien toch positief?

Dit waren zo enkele grepen. Daar is intensief met elkaar gesproken; afspraak was ook om de resultaten van elke bespreking in een nota te vervatten. Ook dat is gebeurd.

Zaterdagmorgen vonden we een vijftal rapporten Op onze tafel. Deze zaterdag zou gevuld worden niet de bespreking van deze vijf verslagen van de groepsbesprekingen.

Aanvankelijk kwam de bespreking maar moeizaam op gang. Ik volsta met het weergeven van enkele kern-opmerkingen. In het rapport van de visitatoren generaal is de geloofs-crisis, waarin de gemeente verkeert, maar weinig doorlicht. Er is te generaliserend gesproken. De Nederlandse Hervormde Kerk kent ook te weinig zelfcritiek; velen menen dat het allemaal nog niet zo erg is. We moeten terug naar de diepste nood en armoede en we moeten niet te snel grijpen naar allerlei middelen tot verbetering van de situatie. Er moeten kerkeraden komen, die zich onttrekken aan het god-loze klimaat, van onze cultuur, om er daarna weer in terug te keren.

Hierin zijn m.i. wezenlijke dingen aan de orde gesteld. Daarom kan het ook niet de taak van de visitatie zijn om alleen maar constaterend, rapporterend bezig te zijn. De visitatie moet bezielend, inspirerend bezig zijn. Het gaat om de levende relatie met de eschatologische situatie van de gemeente van nu. Daarbij kunnen allerlei activiteiten ontplooid worden, maar deze zijn zinloos, wanneer dit eschatologische elan eruit is. De visitatie moet dan ook gezien worden als 'huisbezoek aan de gemeente’.

T.a.v. het oecumenische werk werd nog (terecht!) opgemerkt, dat velen dreigen gebukt te gaan onder een nieuwe wet, nl. van 'men móét één zijn'. Door ongeduld gaat men voorbij aan het wezenlijke, de confrontatie met het Woord Gods.

In de loop van de middag kwam van de kant van het moderamen een voorstel op tafel. Wat doet de Generale Synode met deze zaak? Laat er een nieuw rapport komen, waarin het rapport van de visitatoren generaal, de rapporten van de gespreksgroepen en de opmerkingen, in de vergadering gemaakt, zijn verwerkt.

Daarbij dienen de volgende vragen in het oog gehouden te worden:

a. herkent u het beeld van de kerk, gegeven in „het rapport van de visitatoren generaal?

b. wat te doen met de voorgelegde problemen?

c. wat is de functie van de visitatie?

Om dit nieuwe rapport samen te stellen zou dan het breed moderamen een nieuwe commissie benoemen, bestaande uit enkele leden van het college van de generale visitatie en enkele leden van de Generale Synode. De organen van bijstand zouden steeds geraadpleegd kunnen worden, wanneer dit vanwege het onderwerp van belang zou zijn.

Dit voorstel werd met alemene stemmen aanvaard. Toen kwam de vraag, wat er met dit rapport van de visitatoren generaal t.a.v. de gehele kerk zou moeten gebeuren. Besloten werd dit rapport zo niet de kerk in te sturen. De visitatoren provinciaal en de organen van bijstand zullen een exemplaar ontvangen.

We kunnen dus binnen afzienbare tijd een nieuw rapport over deze materie tegemoet zien. De tijd ontbreekt me om alles aan een nadere critische beschouwing te onderwerpen. Daartoe is wel alle aanleiding. Dit was echter niet mijn opdracht. Onze redacteur verzocht me een kort verslag te maken. Ik hoop, dat ik hiermee aan zijn verzoek heb voldaan. U bent wat geïnformeerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen