Afscheid ds. F. H. Landsman

Op woensdag 21 februari a.s. neemt de hervormde synode in een besloten middagzitting afscheid van ds. F. H. Landsman als secretaris-generaal van onze Ned. Herv. Kerk. Daarmee komt een eind aan deze functie die hij na dr. E. Emmen bekleedde en aan zijn actieve dienst aan de 'top' van onze kerk, waar hij in 1942 op advies van prof. dr. H. Kraemer kwam. Hij heeft op de post van secretaris-generaal een grote stem in het kapittel gehad. Wat ons betreft, vaak een te grote stem. Dat lag aan de functie zelf. Vele malen hebben we in ons blad geschreven dat de invloed van de secretaris-generaal in onze kerk buiten proporties is. De centralisatie in onze kerk heeft onze instemming niet. Maar gezegd moet worden dat ds. Landsman met grote kennis van zaken deze functie heeft bekleed. Bij verwarde of ondoorzichtige synodale toestanden wist hij altijd weer oplossingen te geven of aanwijzingen waardoor de impasse doorbroken werd. Zijn visie was vaak niet de onze, maar het kan niet worden ontkend dat hij een scherp oog had voor wat in de kerk kon en wat niet kon, en dat hij vandaaruit soms met wijs beleid stuur gaf. Als ik dit zeg dan zeg ik nog eens dat zijn visie vaak niet de onze was. Dat komt omdat ds. Landsman een man was van de beweging Gemeente-opbouw van de naoorlogse jaren. We zeggen mèt Gravemeyer, die. schuld beleed omtrent zijn eigen bezig zijn in deze beweging, dat de reorganisatie geen reformatie bracht, geen algehele wederkeer tot het Woord van God. De grondfout lag bij de sterke aandacht voor het apostolaat, die vaak ten koste ging van het belijden, zodat in de kerkorde het apostolaat vóór het belijden kwam. De wereld kreeg toch overspannen aandacht en het is niet te verwonderen dat de maatschappijkritische stroming van dit moment het heil uitsluitend zoekt in de sociale verbanden. Dat wilde ds. Landsman niet. Daar stond hij nu juist weer teveel voor in Gemeente-opbouw om ook oog te hebben voor het belijden. En in vele van zijn nota's zaten in dit opzicht goede momenten waaruit ook sptak zijn afwijzen van de maatschappijkritische stroming in de kerk. In een interview met hem dat ik dezer dagen las, sprak hij zijn teleurstelling uit over de Raad van Kerken vanwege 'een vereenzelviging van het evangelie met maatschappelijk radicalisme, seculariserende tendenzen'. Maar wij voor ons menen wel dat wat we nu zien gebeuren in principe toch al lag opgesloten in de koers die onze kerk de na-oorlogse jaren insloeg. Daarom hebben wij tegen het beleid dat mede door ds. Landsman gevoerd werd vaak neen moeten zeggen, terwijl we intussen wel beseffen dat er momenteel ontwikkelingen zijn die zo radicaal zijn dat de bezwaren die we tegen het beleid van de vijftiger en zestiger jaren hadden alleen nog maar zullen worden toegespitst.

Er zijn vele stormen over het hoofd van ds. Landsman gegaan. Dat bracht zijn functie in onze sterk verdeelde kerk met zich mee. De laatste tijd kwamen er ook de stemmen bij van hen, die voor wat Gemeente-opbouw met het belijden bedoelde ook al geen enkel oog meer hadden. Dat zal ds. Landsman ongetwijfeld ook aan het hart zijn gegaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen