'Crisis en uitzicht van de Gereformeerde Gezindte'

Het begrip gereformeerde gezindte is door Groen van Prinsterer gehanteerd in zijn strijd voor het herstel van de Hervormde Kerk en in zijn poging recht te doen aan de positie der Afgescheidenen. Van meet af heeft zo de aanduiding gefunctioneerd om, bij alle gebrokenheid in kerkelijk opzicht de eenheid aan te geven tussen allen die willen leven uit de gereformeerde belijdenis. Vooral van de kant van de Gereformeerde Bond in de Hervormde Kerk heeft men aan het begrip vastgehouden: dr. Severijn, dr. Woelderink, ds. Boer e.a. Ondanks veler en velerlei kritiek blijft de gereformeerde gezindheid een zij het ook omstreden, werkelijkheid.

De crisis waarin zij geraakt is kan men ten dele zoeken in het begrip zelf: welke relatie is er tussen de gezindheid en de kerk, of kerken? En in hoeverre zit er een crisis-moment in het gereformeerd-zijn zelf: reformata (definitivum) en reformanda (altijd maar door weer gereformeerd moeten worden, als blijvende opdracht).

Voor een belangrijk deel moet de crisis der gereformeerde gezindheid echter worden toegeschreven aan onzekerheid inzake specifiek gereformeerde karaktertrekken in theologie, kerk en religie. In theologisch opzicht valt te denken aan de trits: openbaring. Schrift, verzoening. Wat de kerk betreft is vooral de belijdeniskwestie actueel, terwijl ook de structuur van de kerk, haar ambten en vergaderingen in geding zijn, alsmede haar plaats in de wereld, haar optreden naar buiten. Dieper dan dit alles ligt de crisis in de religie: het coram deo wordt niet coram hominibus beleefd, maar ertegen ingeruild. Het leven van het geloof uit de beloften verschraalt. De innerweltliche Askese wordt Innerweltlichkeit zonder ascese. Het geloven zelf is in de crisis geraakt.

De vraag naar het uitzicht van de gereformeerde gezindte is die naar het verstaan van de schuld: de crisis is geen lot, maar schuld. In een geestelijk ontwaken zal deze beleden moeten worden. Zulk een reveil is blijkens de belofte van God zijn eigen werk. Maar het zal moeten resulteren in een reformatie. Het is de tragiek van de vorige eeuw geweest, dat men een dilemma stelde: reveil óf reformatie. Aan die tragiek lijdt de gereformeerde gezindte vandaag nóg. Uitzicht voor de gereformeerde gezindte zal er slechts zijn, wanneer dit dilemma doorbroken wordt en naar de belijdenis de gereformeerden elkander ook kerkelijk zullen vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen