Boekbespreking

De schrijver van dit boek is marxist, en. doceerde tot 1970 filosofie aan de Karls Universiteit in Praag. In dit boek geeft hij vanuit zijn marxistische overtuiging zijn visie op de boodschap en de betekenis van Jezus. Machovec meent niet alleen dat de dialoog tussen marxisten en christenen van betekenis is voor beide, maar ook dat er verbindingslijnen lopen tussen het marxisme en de boodschap van Jezus die voor de toekomst van de mensheid van grote betekenis zijn. Het merkwaardige is, dat de schrijver enerzijds het atheïstische uitgangspunt en de marxistische methode, het historisch materialisme, waarbij alle veranderingen op geestelijk terrein toegeschreven worden aan veranderingen van de sociaal-economische basis en er geen ruimte is voor een goddelijk ingrijpen, wil handhaven. Anderzijds wil Machovec de bijbelse gegevens laten spreken, zij het dan dat de auteur zich bedient van de historisch-kritische methode, die allerlei bijbelse gegevens laten spreken, zij het dan dat de auteur zich bedient van de historisch-kritische methode, die allerlei bijbelse gegevens tot het rijk van mythe of legende verwijst, en aan Jezus ontzegt.

De strenge toepassing van deze Schrift-kritische principia en het marxistisch uitgangspunt bepalen de resultaten. Ik denk aan de verklaring van de eschatologie, de toekomstverwachting van het O.T., die geheel immanent verklaard wordt en waarbij het openbaringsbegrip wegvalt. Aan de vwjze waarop de schrijver de Messiasgedachte uitlegt in de zin van de wordende Messias, de verklaring van Pasen via de beleving van Petrus, de verklaring van het vierde kruiswoord als roep om Elia, om enkele voorbeelden te noemen. Op S 267 v.v. wordt het wat M. noemt dogmatische beeld van Jezus Christus en de man van Nazareth tegenover elkaar gesteld. Het eerste is uitgebuit door de heersende maatschappelijke krachten in de kerk. Het tweede, het beeld van de mens Jezus heeft inspirerende en revolutionerende kracht.

Op deze wijze krijgen we een Jezusbeeld dat geheel past in de marxistische kaders en in dit kader wordt dan de dialoog tussen christenen en marxisten mogelijk geacht. Dat betekent m.i. een radicale vertekening van wat de Schrift ons openbaart over Jezus Christus, de Verlosser van zondaren en Heiland der wereld. Ik ben dan ook minder dan Gollwitzer ervan overtuigd dat marxisten en christenen op deze basis samen vruchtbaar de bijbel kunnen lezen. Dat kan alléén, wanneer men de historisch-kritische methode accepteert en de praemissen van het marxisme. Het frappeerde me hoezeer de vrijzinnige bijbelbeschouwing zijn invloed doet gelden. Met deze gesprekspartner kan het marxisme een dialoog aangaan, maar krijgt het zo de Christus der Schriften in het vizier? Ik meen van niet. Op deze wijze is de dialoog op den duur tot mislukking gedoemd. Of de kerk zou het wezenlijke in haar belijden aangaande Jezus Christus naoeten prijsgeven.

Niettemin is het tekenend dat anno 1973 door een marxist over deze zaken geschreven wordt. Daar zullen we niet aan voorbij kunnen gaan. Zeker niet, wie in de evangelisatie-arlseid met marxisten te maken krijgt. Voor hen die betrokken zijn in apostolaire activiteiten is het goed en nodig kennis te nemen van dit boek. Opdat men wete, wat er aan de hand is en hoe er door hen, wier vertegenwoordiger Machovec is gedacht wordt over evangelie en kerk. Maar men houde wel de praemissen in het oog, die voor de door Gollwitzer en Machovec bepleite dialoog gelden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen