Het voorzitterschap van de kerkeraad

Druk en drukkend was het op Hydepark woensdagmiddag 20 juni, toen de verdubbelde synode was samengekomen om te stemmen over een voorstel tot wijziging van art. IV der kerkorde. De kerkorde bepaalt daar dat de kerkeraadsvergadering wordt voorgezeten door een predikant. Het voorstel tot wijziging wilde het voorzitterschap openstellen voor alle ambten. Vermeldenswaard is dat het appèl nominaal door ds. Jörg werd onderbroken om dr. Balke hartelijk geluk te wensen met zijn promotie.

De bespreking werd ingeleid door ds. Spilt, die sprak namens de commissie voor kerkordelij ke aangelegenheden. De verdubbelde synode stond voor de keuze uit drie mogelijkheden: 1. de kerkeraadsvergadering wordt geleid door een predikant, een ouderling of een diaken, 2. door een predikant of een ouderling, 3. door een predikant (hetgeen verwerping van het voorstel zou inhouden). Zeventien sprekers meldden zich aan:

diaken v. d. Veen (Groningen): de regering berust in de kerk bij de ambten in vergadering bijeen. Binnen het raam van dit regeren moet één der ambtsdragers nu eenmaal als voorzitter leiding geven. Hiervoor kome in aanmerking, wie daartoe de gave heeft. Elke hiërarchie dient doorbroken te worden, zonder dat daarbij de ambten worden genivelleerd tot functies;

ds. D. Scholten (Eindhoven): regeren is de hoogste vorm van dienen! Waarom dus geen diaken als voorzitter ? Wie dit te simpel acht, theologisere dan als volgt: de diaken heeft een eigen karakter. Hij is de man van de daad. En over de daad gaat het vandaag. Daarom verlene men bij uitstek aan de diaken het recht de vergaderingen te leiden;

ds. L. J. Geluk (Zwolle) reageerde hierop: het Woord regeert. Het vervagen van de ambten houdt gelijke tred met het feit dat de Woord verkondiging steeds lager genoteerd raakt. Vanaf de Reformatie is de leiding van ambtelijke vergaderingen toevertrouwd aan dienaren des Woords! En ook nu is de kerk alleen gebaat bij een heroriëntatie aan dat Woord. Bovendien neme men geen wijzigingen aan in ambtskwesties, nu juist de zaak van de ambten zo in gisting is;

ds. K. A. Abelsma (Wateringen) wilde de kwestie zo scherp niet stellen: wordt het ambt wel aangetast als we genoemd voorstel accepteren ? Men vergete niet dat geen ambt over het, andere ambt zal heersen. En voorganger behoeft toch niet identiek te zijn met voorzitter ? Niettemin stelle men het voorzitterschap niet open voor de diaken, doch alleen voor de predikant en ouderling, omdat dit het meest strookt met het regeerambt van beide laatsten;

ds. K. Blei (Haarlem): verandert er eigenljjk principieel wel iets, als we het voorstel aannemen? Immers kunnen de meerdere vergaderingen nu toch al worden geleid door alle drie de ambten. Daar komt bij dat het voorzitterschap geen aangelegenheid is van principiële, maar van technische aard;

ds. Van Kooten (Alkmaar): graag openstelling voor alle ambten i.v.m. de toenemende democratisering allerwegen, de ontwikkeling van de niet-theologen, het nodige tegenwicht tegen de dominocratie. Anderzijds onderschatte men niet het nut van krachtige leiding die in predikantshanden berust, in gebieden waar hoognodig orde op zaken gesteld moet worden;
ds. D. V. d. Kooy (Noorden): de taak van een herder is weiden en leiden. Alleen voor noodgevallen stelle men de mogelijkheid open dat ook andere ambtdragers de leiding nemen;

ds. S. Kooistra (Rotterdam): het nivelleren zit in de lucht. Daarmee verliezen we een stuk schoonheid, die juist gelegen is in de diversiteit. Afgezien van dit esthetische motief een praktische overweging: een predikant heeft een soort 'totaalfunctie'. Hij is de man 'van buitenaf' en is op grond van opleiding en ervaring het meest geschikt tot het voorzitterschap;

ds. W. Kalkman (Ameide): democratiserende tendenzen in de maatschappij mogen geen doorslag geven. De kerk is en blijve een geheel eigen-soortige grootheid;

ds. Alons: binnen de ambten is zeker ongelijkheid, geen ongelijkwaardigheid. De drie ambten representeren Christus op gelijkwaardige wijze in een 'tegenover' met de gemeente. Maar binnen de ambten, dus binnen de kerkeraad mag van geen 'tegenover' sprake zijn en. moeten de functies zo worden verdeeld, dat geen ambt over het andere heerst;
prof. dr. P. J. Roscam Abbing: de vergadering-inzijn-totaliteit regeert. Een vergadering leiden is niet hetzelfde als regeren. Wie het voorzitten wil reserveren voor de predikant, omdat dat het meest past bij diens regeerambt, die haalt de bisschop binnen !;
dr. Wagemaker (namens commissie kerkordeijke aangelegenheden): een ambtelijke vergadering is geen vergadering van een club ! Het is een vergadering onder het Woord. De band tussen Woord en vergadering wordt het meest direct gelegd door de dienaar des. Woords.

In de tweede ronde wensten nog zo'n tien sprekers het woord: ds. W. Balke (Bodegraven) memoreerde een frappante overweging van de synode van Emden: alle hiërarchie worde geweerd, de gemeente zal mondig zijn, maar de ambtelijke vergaderingen worden geleid door predikanten. Dat heeft niets met episcopalisme te maken, maar met doelstelling. Emden bedoelde een geestelijk regiment en de uitdeling van Brood voor het hart. Vandaag beoogt men democratisering; ds. L. J. Geluk wees nog op een aantal praktische bezwaren (men zie Waarheidsvriend van 14 juni jl.); ds. J. Pronk (Rijsoord) opperde het voorstel terug te geven en vervolgens te stemmen over een voorstel om onderling dispensatie te geven om zo nodig vergadering te leiden; ds. v. d; Zee vond dit een te sterke scheiding van ouderling en diaken en zei: alles of niets.

Nadat dr. R. J. Mooi de standpunten voortreffelijk had samengevat, begon de stemming. In eerste instantie had de enkele synode te stemmen over het voorstel van ds. Pronk. Resultaat: 33 tegen, 10 voor. Vervolgens bleken er 30 stemmen, te zijn voor openstelling van het voorzitterschap voor alle ambten (20 tegen). Over de aldus vastgestelde tweede lezing van het voorstel kreeg nu de dubbele synode gelegenheid haar stem uit te brengen: 67 voor, 33 tegen, zodat het voorstel was aangenomen met ongeveer tweederde meerderheid van stemmen. Hiermee is de mogelijkheid geschapen dat de kerkeraadsvergadering wordt voorgezeten door een predikant, een ouderling of een diaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen