Boekbespreking

T. M. Gilhuis: 'Op de speelplaats van het heil'. Kampen, 1973, 118 blz., ƒ 8, 90.

Met het zesde cahier 'Op de speelplaats van het heil' wil de auteur duidelijk maken dat het in de christelijke school niet alleen moet gaan om het verticale, de band met God, maar dat ook de horizontale lijnen belangrijk zijn.

In dit deel laat hij zien, vanuit de geschiedenis van het christelijk onderwijs, hoe aanvankelijk de gerichtheid op de hemel de meeste aandacht vroeg. Maar het is niet minder bijbels om te stellen dat 'de aarde aan de mensen gegeven is'. Zo wil de schrijver heenwerken naar een harmonisch gerichte opvoeding en vorming waarin beide aspecten van het heil als zijde en keerzijde tot hun recht komen. Daartoe behandelt hij uitvoerig de betekenis van het bijbelse begrip gerechtigheid en dringt hij aan op training van deze techniek van het christelijk leven 'Op de speelplaats van het heil'. In de Bijbel wordt iemand rechtvaardig genoemd wanneer dat ding of die mens doet wat er van hem verwacht wordt.

In de school moet daarom de verwachting van het Rijk centraal omschreven worden met het bijbelse woord Recht, van goed doen, door ons. God is niet alleen een God 'van de andere kant'. De kerk is eenzijdig-als zij steeds benadrukt de verinnerlijking van de religie, als de ziel meer aandacht krijgt dan het lichaam.

In het tweede deel registreert hij in de vorm van aangrijpende journalen en documenten allerlei signalen van onrecht, onvrede en onveiligheid in onze samenleving.

Zo lezen we over verdrukking in Angola, de ontrechting die het deel is van de joden in Rusland, het vraagstuk van de Palestijnse vluchtelingen, het probleem van de gastarbeiders in ons land, de verhouding rijke en arme landen, de brief die Martin Luther King schreef uit de gevangenis in Birmingham in april 1963 over de positie van de negers en documentatie over kinderen in Vietnam.

Met behulp van deze documentaires poogt hij leraren en leerlingen mee te nemen in het verzet tegen een gang van zaken die haaks staat op de verwachting van het Rijk waar volgens de profeet Zacharias: 'De pleinen der stad vol zijn van jongens en meisjes die daar spelen'.

Deze registratie van onheil is voor de scholen bedoeld als uitdaging om er een antwoord op te geven, er iets aan te doen. Het verschil met de openbare school is dat de christelijke school dit doet vanuit andere bronnen, vanuit een diepere fundering.

Tot zover een samenvatting van dit boeiend geschreven boekje. De schrijver pleit voor een evenvwchtige vorming waarin zowel de verticale als de horizontale dimensie van het heil tot hun recht komen.

Ik zie die evenwichtige benadering niet. Dan zou er op z'n minst evenveel aandacht besteed zijn aan wat dat verticale dan voor de school betekent. Maar ook hier het gewilde recept: eerst duidelijk maken dat vroeger de aandacht in de christelijke school meer op de hemel gericht was, dan constateren dat dit onjuist is, vervolgens vaststellen dat we de dienst aan God moeten vasthouden, maar dat we ook volop moeten bezig zijn met de aardse betekenis van het heil. Een weids panorama gaat dan open en we kunnen een boekje volschrijven over gerechtigheid, signalen van onrecht, de verwachting van het Rijk.

Evenwichtig zou zijn als ook eens een boekje geschreven werd over wat het verticale nu voor de christelijke school betekent.

Wanneer beide dimensies voor de school van belang zijn, zoals de schrijver nadrukkelijk stelt, dat) moeten beide dimensies uitgewerkt worden voor de school. Het is een veeg teken wanneer wel bladzijden geschreven kunnen worden over het functioneren van de horizontale lijnen, maar wanneer nergens duidelijk wordt, wat het verticale dan betekent.

Dat is evenwichtig: beide kanten recht doen. Dat zou ook van betekenis zijn voor het christelijk onderwijs om vanuit de Bijbel duidelijk te maken hoe de verhouding ligt tussen de verhouding tot God en de aandacht voor de wereld.

Om dan 'beide aspecten van het heil' voor de schoolpraktijk uit te werken.

De opgenomen journalen en documenten die als signalen van onrecht een uitdaging moeten zijn voor de christelijke school zijn aangrijpend. Inderdaad, hier is in de bijbelse zin sprake van onrecht. Maar de signalen' zijn ook mode-signalen: Angola, Vietnam, Palestijnse vluchtelingen, joden in Rusland. Waarom zo vroeg ik mij af, niet een document over de christenen in Rusland; aangrijpende journalen daarover zijn ook ruimschoots voorhanden. Ik proef in de selectie van het materiaal de zucht tot meedoen met de anderen. Een christen heeft in de bepaling van het onrecht eigen maatstaven. De betrokkenheid bij het 'lijden om Christus' wil' van medechristenen moet daarin hoog genoteerd staan. En deze noties zou ik binnen het christelijk onderwijs ook willen overdragen.

Het boekje is een verdere uitwerking van gedachten in cahier nr. 1: 'Profiel van een school met de Bijbel'. De uitwerking heeft me niet bevredigd, eerder kritischer doen staan tegenover het eerste cahier.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen