Zicht op de ambten

Het ambt is in diskrediet, zo horen we allerwege. Nu, dat zal waar zijn. De ambten, ze worden vaak uitgehold, omgedoopt in functies, waarvoor dan — zoals men zegt — deskundigen nodig zijn. Op de volmacht van het ambt — Wie u hoort, hoort Mij — is steeds minder zicht. Volmacht past niet in onze tijd, waarin de mens zich mondig waant. De ambten moeten gedemocratiseerd worden. Ze dienen alleen om het schip van de kerk drijvende te houden. Maar als 't u belieft geen ambtelijk gezag. Dat kan niet meer in onze tijd. Dat een niet onvermaard prediker van de Afgescheidenen vroeger diep zijn hoed afnam voor welke ambtsdrager dan ook, is in onze tijd, zo niet ondenkbaar, dan toch wel aan een bepaald soort mensen eigen.

En in de gereformeerde gezindte ?

Nu wilde ik het in dit artikeltje niet hebben over hen, die de ambten devalueren door ze om te dopen in functies, maar de blik eens naar binnen keren. Met naar binnen bedoel ik dan naar de kant van de gereformeerde gezindte, waar men staan wil voor de Waarheid der Schriften. Hoe functioneert daar het ambt ? Ongetwijfeld is er bij velen en in grote delen het rechte zicht op de ambten maar er zijn ook de vergroeiingen. Nu zou ik natuurlijk kunnen wijzen op het feit dat er vaak veel geesteloze kritiek op ambtsdragers is. Terwijl we de ambtsdragers volgens de Heidelbergse Catechismus alle eer en liefde waardig hebben te achten, waarbij, dan — let wel — de eer voor de liefde gaat. Ik zeg dus, dat ik dat niet zozeer bedoel, al geeft het wel te denken dat zo gemakkelijk een dominee, een ouderling of een diaken aan de kant geschoven wordt als zijnde van nul en generlei waarde. Terwijl elke ambtsdrager toch op z'n roeping aanspreekbaar is: Wie u hoort, hoort mij ! Is het bij velen in de gereformeerde gezindte echter niet nogal eens zo dat alleen de 'goeie' dominee in ere is ? Waarbij er dan alle reden is om te vragen: wat noemt ge mij goed ? Niemand is goed dan Eén. Als dan zelfs onder goed verstaan wordt de dominee die meer preekt naar de mond van het volk dan naar het hart van Jeruzalem dan wordt het toch wel een bedenkelijke zaak. Wat natuurlijk niet van elke dominee die men goed noemt geldt. Maar het gaat me nu om wat anders.

Maar het gaat me nu om wat anders. Het gaat erom dat in de gereformeerde gezindte het ambt soms op déze wijze in diskrediet wordt gebracht, dat zich soms predikers opwerpen, die in feite geen enkele kerkelijke legitimatie hebben en die toch altijd nog weer een groep mensen om zich heen krijgen, die zich dit buitenambtelijke gedoe laten welgevallen. Wijlen ds. Remme zei eens, dat er mensen zijn die een visakte hebben maar die, als ze geen viswater krijgen, stropers worden. Scherp gezegd maar waar. De praktijk van het kerkelijk leven leert het. Er zijn telkens weer mensen geweest, die in een bepaalde kerk niet aan de slag kwamen en voor zichzelf begonnen. Die er rustig een kerkscheuring voor over hadden om hun haan koning te laten kraaien. O zeker, het was altijd terwille van de waarheid, maar dan de waarheid met een kleine W.

Het probleem van de niet-ambtelijke diensten

Er is in onze kerk, in onze kring ook een ander probleem. Er zijn in onze kerk heel wat niet-ambtelijke diensten in de evangelisaties. Vooropgesteld zij dat ik zeer wel besef dat het in verschillende plaatsen bittere noodzaak is dat men samenkomt zoals men samenkomt, wil men tenminste de waarheid der Schriften kunnen horen. Maar het is een noodsituatie omdat de ambten ontbreken. De vele contacten, die ik in de afgelopen periode met evangelisaties had, maakten me wel duidelijk, dat er velen zijn die aan dit probleem zwaar torsen. Maar de vraag rijst of ieder hier inderdaad wel zo zwaar aan tilt. Of velen niet tevreden zijn als ze maar een goede preek horen. Maar met het ontbreken van de ambten ontbreekt toch wel iets zeer wezenlijks. Het regeerambt ontbreekt. De tucht ontbreekt. Zovele dingen, die tot het welwezen van de gemeente behoren, ontbreken. De zegen op de prediking hangt wel niet af van het al of niet aanwezig zijn van een ouderling maar wie het bevestigingsformulier van de ouderlingen en diakenen leest beseft wat men mist als de ouderling ontbreekt of de diaken. Wat is een gemeente als de ambten er niet zijn ? Me dunkt dat men in de kringen van de evangelisaties steeds weer dient te beseffen en men elkaar dient voor te houden in welk een bijzondere situatie men samenkomt. Er waren en zijn wel predikanten die in evangelisaties niet voorgaan vanwege het ontbreken van de ambten. Ik zou zeggen. de noodsituatie in bepaalde gemeenten vordert het dat men evangeliseert. Maar een andere noodsituatie kan ontstaan als men ontwent aan het normale kerkelijke leven en men het gemakkelijk zonder de ambten — en annex daarmee de sacramenten — stellen kan. Gelukkig weet ik dat velen hier worstelen om het verkrijgen van de ambten zodat men voluit naar de Schriften kan samenkomen. En dat is een goede zaak. Want als wij in de kerk strijden voor het behoud van het ambt, dan zal het niet zo mogen zijn dat we zelf ons aan uitholling van het iambt schuldig maken door er maar al te gemakkelijk buiten te kunnen.

Wie komen er op de kansels ?

Er is nóg een punt. We zeggen wel eens: in onze kerk kan alles; of anderen zeggen: in de Hervormde Kerk kan alles. Bedoeld wordt dan dat er maar raak geëxperimenteerd wordt, buiten de kerkorde om, of — wat erger is — tegen de Schrift in.

Maar is er ook niet alle reden ook in dit opzicht de blik eens naar binnen te slaan? Wat ervan te denken, dat in onze kerk mensen de kansel bestijgen, die op geen enkele wijze daartoe van de kerk mandaat kregen ? Wat in dit opzicht in onze kerk soms gebeurt kan nergens elders. In welke kerk dan ook, of het nu de Geref. Kerken, de Geref. Gemeenten, de Vrijgemaakt Gereformeerde Kerken, de Christelijke Gereformeerde Kerken of de Oud-Gereformeerde Gemeenten betreft, overal moet men een kerkelijke volmacht gekregen hebben om zelfs maar een stichtelijk woord te mogen spreken. En dat moge dan formeel voor onze kerk ook gelden, de praktijk leert dat soms mensen de kansel bestijgen die daartoe geen enkele bevoegdheid ontvingen. Soms gaan personen voor — compleet met handoplegging — die van de ene kerk naar de andere zwierven en soms niet eens of pas kort lid zijn van de Hervormde Kerk. De kerkeraden hebben hier wel terdege toe te zien. En waar geen kerkeraden zijn, hetgeen zoals we zagen al een probleem op zichzelf is, diene men er eveneens voor te zorgen dat niet allerlei preekheren hun kans krijgen, die met een minimum aan opleiding en een maximum aan vrijpostigheid daar preken waar hen al is het maar een kist wordt geboden om op te staan. Dat alles wordt hier niet geschreven om diegenen die als huipprediker kerkelijk eerlijk handelen en een respectabele staat van dienst in onze kerk hebben in diskrediet te brengen. Maar het gaat om de uitwassen, die er helaas meer zijn dan we denken, en waarvoor de kerkeraden zich hebben te hoeden.

Alles met goede orde

God is een God van orde. Dat behoort wel eerst uit te komen in de gemeente. En dan zegt het formulier tot bevestiging van ouderlingen en diakenen dat het onder de christenen alles betamelijk en ordelijk zal toegaan en niemand anders dan door wettige beroeping in de kerk van Christus behoort te dienen.

Zicht op de ambten betekent dan ook, dat we niet missen kunnen diegenen die wettig door de gemeente en mitsdien door God zelf geroepen zijn; maar ook, dat we hen, die zichzelf opwerpen zonder 'wettige beroeping in de kerk', missen kunnen.

Erratum.

In het artikel 'Zending onder ons volk' in het nummer van 9 augustus is een gehele zin weggevallen. Op pag. 350, derde kolom, 13e regel staat: 'Buskes maakt daar intussen van dat God de hele plaats vergiffenis zou schenken om hunnentwil...' Vóór deze zin was de volgende zin weggevallen: 'Buskes herinnert aan Sodom, waar God de stad zou sparen terwille van tien rechtvaardigen'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen