De hele faculteit achter prof. Kuitert?

Onder deze titel 'Wie is mevrouw Kuitert? ' stond in Trouw van maandag 3 september 1973 een interview. De inhoud was van dien aard dat je je niet aan de gedachten kon onttrekken dat in het interview een stukje van de gesprekken ten huize Kuitert werd blootgelegd. Blijkens ingezonden stukken in Trouw is het inmiddels niet best overgekomen.

Mevrouw Kuitert is een Zweedse van origine. Ze zegt: 'Ik begin me hier eindelijk thuis te voelen. Ik merk dat veel gereformeerden een bevrijd gevoel krijgen en dat is erg goed. Dat bevrijdend gevoel kennen de gelovigen in Zweden al lang'. Hier hingen de gereformeerden zo precies aan de letter van de Bijbel. In Zweden is het meer religie.

Even verder zegt mevrouw Kuitert: 'Nu is er tenminste iets gaande. Er rommelt wat. De mensen waren in hun geloofsleven niet lekker los. Kijk in Zweden zijn ze met dit soort dingen twintig jaar voor. Ik heb vroeger net zo'n jeugd gehad als de kinderen nu hier hebben.'

Maar als je Adam en Eva en de slang niet meer serieus neemt, waar blijf je dan ? Mevrouw Kuitert zegt: 'Ik begrijp wel dat een heleboel mensen dat moeilijk vinden. We moeten ook niet doorslaan naar de andere kant, maar die bevrijding staat bij mijn man centraal. Het viel mij meteen op dat de gereformeerden hier de Bijbel zo letterlijk nemen. Maar het gaat steeds beter. Alleen, zo'n synode werkt erg traag. Tja, de gemiddelde leeftijd van die heren is hoog. Net als in Rome, daar duurt alles ook zo lang. Kijk, mijn man afzetten dat durven ze dacht ik niet. De hele faculteit staat achter hem. En trouwens, er wordt steeds gepraat en dat is goed, want als dat niet meer gebeurt dan krijg je afscheiding. Ja, mijn man is gereformeerd en meneer Jongeling ook. Dat kan allemaal.'

Me dunkt, uitdagender kan het al niet. We zijn wel gewend dat Kuitert zélf nogal eens uitdagend optreedt en na synode-uitspraken provocerend spreekt. Maar mevrouw Kuitert weet er óók raad mee. Wordt het zo langzamerhand niet duidelijk dat (de familie) Kuitert met de gereformeerde synode een spelletje speelt ? Het zal maar gezégd worden dat die synode uit oude heren bestaat en net zo traag werkt als bij Rome. De verontrusten hebben het tussen twee haakjes overigens ook over die traagheid, maar bedoelen het dan in tegengestelde zin. Maar wordt hier in feite de gereformeerde synode niet uitgedaagd ? En wat ervan te denken als mevrouw Kuitert zegt dat de hele faculteit van de VU achter haar man staat? De gereformeerde synode en de gereformeerde pers hebben vóór en na beweerd, dat het geval Kuitert een op zichzelf staand geval is, met nog enkele incidentele gevallen erbij, zoals Wiersinga en misschien dan ook nog Augustijn. Neen zegt mevrouw Kuitert: de hele faculteit! En dan, nog even wachten: alles wordt nieuw. De gereformeerden worden al lekker los. Ze zaten in het verleden vast en waren angstig door de jarenlange indoc­ trinatie op de catechisatie, door de bijbelopvatting. Maar het gaat steeds beter. Van Alkmaar begon de victorie. Van Kuitert begint de bevrijding. Althans, zo komt bij mij de inhoud van dit interview over. Ik kan het niet anders zien.

Toen professor dr. C. van der Woude kort geleden reageerde op uitlatingen van enkelen uit onze kring — prof. Graafland, ds. Tukker en mij — inzake de hereniging van de Herv. Kerk en de Gereformeerde Kerken, schreef hij dat de moderne opvattingen — zelf schreef ik over modemisme in nieuw gewaad — binnen de gereformeerde kerken geen officiële erkenning hadden gekregen door kerkelijke uitspraken. Ik zou nu willen zeggen dat een interview als dit doet vermoeden dat het kwaad veel dieper zit dan menig gereformeerde vermoedt of wil toegeven. De héle faculteit! Zou het waar zijn? Als het niet zo is zal er toch op z'n minst een publikatie moeten komen dat het niet zo is. Mevrouw Kuitert haalt hier een streep door alle behoedzame formuleringen van de gereformeerde synode.

Bij het proefschrift van prof. Kuitert over de mensvormigheid Gods, was één van de stellingen dat, als er geen heroriëntering zou komen op de grondslagen van het geloof, vele orthodoxen van nu de vrijzinnigen van morgen zouden zijn. Die heroriëntering is er met de theologie van Kuitert bepaald wel gekomen, zou ik zeggen. Maar ik vrees dat juist dóór die heroriëntering de orthodoxen van gisteren de vrijzinnigen van vandaag zijn geworden. De bevrijding staat bij Kuitert centraal, zegt mevrouw Kuitert. Bevrijding waarvan ? En waartoe ? Om lekker los te worden in het geloofsleven ? Is dat taal die aansluit bij de Schrift ? Of wijst dit op een ontwikkeling naar een soort algemene religie — zoals in Zweden, zegt mevrouw Kuitert — die meer humanistisch dan bijbels, meer vrijzinnig dan rechtzinnig is ? En wijst dit misschien ook in de richting van de levensstijl, die in Zweden zo 'lekker los' is ? Het is tekenend dat de opvoeding van de kinderen hier vergeleken wordt met die in Zweden. Geeft Zweden ons zo'n goed voorbeeld van de levensstijl ? De 'religie' in Zweden en het 'lekker los' zijn zouden wel eens nauw kunnen samenhangen.

Het interview met mevrouw Kuitert is voor ons nu niet direct een aanleiding om wat in eerste instantie over de hereniging van de Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken werd gezegd te herzien. Prof. Graafland vreesde een verdunning van het belijdende karakter van onze kerk bij een dergelijke hereniging. Deze vrees wordt door dit intervieuw alleen maar versterkt, al weet ik bepaald wel dat er velen in de Geref. Kerken zijn die deze ontwikkelingen eveneens met lede ogen aanzien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen