Heilig, heiligen en heiligmaking 1

Pastorale overwegingen

Zijn er heiligen ?

Wanneer deze vraag — ik stelde deze wel eens op catechisatie, in verband met vraag 17 van het Kort Begrip — zomaar in een keer op ons afkomt, zijn we eerst geneigd een ontkennend antwoord te geven. En zéker, als we blijven in de gedachtenwereld van genoemd leerboekje. Heiligen, ja, die kent de roomse kerk wel. Zij verstaat onder 'heiligen' hen, die in hun leven meer goed dan kwaad deden, en wier verdiensten vloeiden in het kanaal van de kerk, waardoor gelovigen, die tekort komen, er de beschikking over kunnen krijgen. Heiligen worden dan ook  aangeroepen om bemiddeling.

Zulke heiligen kennen wij, beter, kent de Bijbel niet. Wie van de mensen is heilig voor de Heilige God ? Bij de benaming heiligen denken sommigen aan mensen, die volkomen leven, op wie niets is aan te merken; die geheel volgens de wil van God leven.

Alweer moeten we zeggen: Zulke heiligen zijn er niet. We komen hen nergens in de Bijbel tegen en volgens de Bijbel ook nergens in de wereld om ons heen. En toch, onder ons is nogal eens met voorliefde gebruikt de uitdrukking 'bijbelheiligen', de vromen, die ons in de Schrift worden getekend. Zeer bekend is het gezegde van Luther: Wie het psalmboek ter hand neemt ziet de heiligen Gods in het hart.' Veel belangrijker is, dat de Schrift zelf over 'heiligen' spreekt. In de aanhef van de Paulinische brieven is menigmaal sprake van: geroepen heiligen', zo b.v. Rom. 1 : 7, 1 Cor. 1:2, in de brief aan Efeze schrijft Paulus aan 'de heiligen', die te Efeze zijn, 1 : 1, en in de brief aan de Filippenzen schrijft Paulus aan 'al de heiligen in Christus Jezus, die te Filippi zijn', enzovoorts. Er zijn dus naar de Schrift inderdaad heiligen in deze wereld.

Wat zijn heiligen voor mensen?

Wanneer we in de Bijbel pogen na te gaan de betekenis van het woord 'heilig', dan komen we in het Oude Testament tegen de stam q-d-sj. Verschillenden denken daarbij weer aan een wortel q—d, welke zou betekenen snijden, afsnijden, scheiden. Bij 'heilige mensen' zou het dus gaan om afgezonderde mensen, hoewel dit wellicht wat te negatief is gesteld. Vandaar, dat dan ook wel gedacht wordt aan mensen, die tot een andere groep, een andere categorie behoren. God is heilig. Hij is de Gans Andere, met niemand gelijk te stellen. Hij is volstrekt Enig, van Eigen Aard en Soort, met eerbied gesproken. Het woord heilig, gebezigd van dingen en mensen, duidt er altijd op, dat deze dingen en ook deze personen van het gewoon, algemeen gebruik zijn afgezonderd en tevens in een bijzondere betrekking tot God zijn geplaatst.

Allerlei kan heilig worden genoemd. Er is een heilig land. Exodus 3:5; een heilige sabbath, 16 : 23, heilige zalf, Ezech 30 : 25, heilige koe, Num. 18 : 17, heilig leger, Deut. 23 : 14, om maar een greep uit de veelheid te doen. Daar is de tabernakel, later de tempel, met het heilige en het heilige der heiligen. In al deze gevallen is er sprake van een-aan-de-Heere-te-zijn-toegewijd, onttrokken aan het profane. God zondert van het onheilige af en brengt tot Zijn dienst over.

In al deze gevallen gaat het ook niet om een inwendige eigenschap, een prestatie langs de weg van zedelijke inspanning. In Israël zijn er geen dingen, tijden of mensen, die in zichzelf met een geheimzinnige kracht zijn geladen. Wel zijn er dingen, of tijden, of mensen, waarvan God zegt, dat ze Hem toebehoren, dat ze voor Zijn dienst zijn bestemd. En de Heere wil, dat men het-onderhorig-zijn-aan-Hem ook erkent.

God herinnert er Zijn volk steeds aan: 'zijt heilig, want Ik, de HEERE, uw God, ben heilig'. Zeer opmerkelijk is de keuze van het woord voor 'heilig' in het Nieuwe Testament. Een oud Grieks woord wordt gebezigd, waarbij het veel gewoner Griekse woord niet wordt gebruikt, omdat dit ook voor heidense heiligdommen en voorwerpen wordt benut.

Heilig heten allen, die tot de gemeente behoren. Het gaat om burgers van het nieuwe rijk, mensen, die door de heilige God uitverkoren, geroepen en vernieuwd zijn tot Zijn volk. Ook nu gaat het niet om een kwaliteit van deze mensen in zichzelf, maar God heet hen zo. Het gaat niet om een verdienstelijke prestatie, maar om een genadig geschenk. God heet hen zo.

Hoe kunnen er heiligen zijn ?

We staan voor het wonder van Gods genade. God zelf is de Heilige, in volstrekte zin. Hij is de Gans Andere, maar geeft zich ook aan mensen, aan Zijn volk. Hij spreekt met Mozes als één met zijn vriend, Exod. 33 : 11, Hij wil zijn temidden van Zijn volk. Alle heiligheid gaat van de Heere uit. Hij is het zelf, gehéél, maar wil ook alles heilig maken. Uit Zijn heiligheid komt voort: redding, behoud, maar tevens ook kastijding en tuchtiging. Hij is als de Heilige ook na-ijverig. Daarom openbaart Hij in de grote crisis van de ballingschap aan de volkeren der aarde en aan Israël Zijn heiligheid, Ezech. 36 : 22 en v.v., maar een rest keert weder, die de Heere zal heilig zijn. In Zacharia 14 zien we het heerlijk toekomstbeeld: en heilig volk met in het midden de heilige God.

Dan komt in de volheid des tijds de Heilige Gods, de Heere Jezus. Hij behoort God geheel toe. Hij is de tegenstelling tot de wereld, die in het boze ligt. Maar door Zijn kruis en opstanding verheerlijkt Hij Gods deugden en redt Hij Zijn volk. Hij verwerft de heilige en levendmakende Geest om een volk te reinigen en te heiligen. Hij doet komen een volk, van de zonde vrijgemaakt en naar ziel en lichaam zalig en de Heere toegewijd.

Maar daarom wil de Heere ook hun heiliging. Steeds wekt Paulus, zoals ook de andere apostelen trouwens, daartoe op. De Heilige Geest is hen ook daartoe geschonken. Ze jagen ernaar. Eenmaal ontvangen ze deze volkomen bij de wederkomst des Heeren. Het grote levensdoel wordt: 'onberispelijk te zijn in de dag van Zijn toekomst'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen