De kinderbijbel 2

3. Het rapport van het N.B.G. en de K.B.S.
In dit rapport, dat 158 bladzijden telt wordt heel duidelijk stelling genomen tegen de oudere kinderbijbels van Van de Hulst, Anne de Vries, Ingwersen e.a. De schrijvers achten de geloofsbeschouwing, die aan deze kinderbijbels ten grondslag ligt onjuist en schadelijk voor het kind. We willen enkele punten noemen.
1) Men vindt de oudere kinderbijbels moralistisch. De mensen worden verdeeld in goeden en slechten, waarbij God de goeden beloont en de kwaden straft. Zo wordt Kaïn veel te scherp tegenover Abel gesteld en Jozef tegenover zijn broers. Nu is het waar, dat we dit zwart-witschema hier en daar wel eens tegenkomen. Dat is onjuist, want elke deugdzaamheid, die aan de mens wordt toegeschreven komt in mindering op Gods genade. Toch vind ik persoonlijk, dat het rapport veel te ver gaat in zijn veroordeling. Dat Gods genade primair is in het mensenleven is in de strekking van genoemde kinderbijbels duidelijk te vinden. Dat soms de éne mens scherp tegenover de andere gesteld wordt, is een zaak, die niet slechts in de kinderbijbel aan de orde komt, maar een bijbels gegeven is (Kaïn-Abel).
Bovendien geloof ik, dat vanuit psychologisch standpunt, de belevingswereld van het kind een scherpe omlijning van personen rechtvaardigt. Past dit niet geheel bij de wijze, zoals het kind de dingen ziet. Men stelt, dat deze visie schadelijk is voor het kind, maar is het nu echt waar, dat de mensen, die bij de kinderbijbels van Van de Hulst en De Vries opgegroeid zijn, in hun latere leven met de brokstukken van deze schadelijke leringen blijven zitten? Ik geloof er, eerlijk gezegd, niets van.
2) Men verwijt de oudere kinderbijbels, dat de schrijvers uitgaan van de gedachte, dat God almachtig is, in de zin, dat God alles kan. Men acht dit in strijd met het bijbels getuigenis. De uitdrukking El-Sjaddaï moet niet vertaald worden met God de almachtige, maar met: God de geweldige. Te geloven in een almachtige God, acht men een produkt van het Griekse denken. Tegen deze denkbeelden moeten we geweldig protesteren. Natuurlijk mogen we God niet zien als een soort robot, die alles op bevel kan doen, als een automaat, als een figuur uit een sprookjeswereld. Maar het is en blijft een wezenlijk onderdeel van de belijdenis van de Kerk, dat God de Almachtige is, de Schepper van hemel en aarde. Deze belijdenis is fundamenteel voor het christelijk geloof, ook voor onze kinderen. Gods almacht bestrijden betekent een aantasting van het geloof in de levende God, en voert de kinderen naar de moderne twijfel.
3) Voorstellingen van hemel (en hel) worden in de oudere kinderbijbels ten onrechte in het Oude Testament aangetroffen. Evenals de plaats, die aan Jezus Christus toegekend wordt in het Oude Testament. Maar, moeten we dan het Oude en Nieuwe Testament niet als een éénheid zien. Mogen we dan het licht van het Nieuwe Testament niet laten schijnen over de geschiedenissen van het Oude Testament?
4) De oudere kinderbijbels gaan er teveel van uit, dat de zonde alles heeft bedorven. Dat mag zomaar niet aan de kinderen geleerd worden. Hier doet zich de humanistische visie duidelijk voelen.
5) Het rapport vindt het verder onjuist om het jonge kind reeds met engelenvoorstellingen in aanraking te brengen, zoals de oudere kinderbijbels doen. Verder wordt de wijze, waarop de wonderen verteld worden, aangevochten. Ook de historiciteit van de bijbelse verhalen wordt bestreden. Dat we deze opvattingen moeten afwijzen, is door anderen al meerdere malen gemotiveerd.
Samenvattend moeten we van het rapport zeggen, dat het een type kinderbijbel voorstaat, dat verworden is tot een puur menselijk boek. Zozeer zelfs, dat in het zondvloedverhaal in de kinderbijbel van dr. Klink nauwelijks gerept wordt over het oordeelkarakter hiervan. Wie zich meer wil verdiepen in de theologische zienswijze van dr. J. L. Klink, leze haar boeken, b.v. 'Kind en geloof'.
Wat wel een punt van overweging mag zijn, is dat in de oudere kinderbijbels te weinig aandacht geschonken wordt aan de profeten in het Oude Testament en de brieven in het Nieuwe Testament. Dat dit te verklaren valt (geen verhalende stof) is nog geen geldig motief.

4. Welke eisen mogen we aan de kinderbijbel stellen?
De allereerste eis, die we aan de kinderbijbel mogen stellen, is, dat hij zo nauw mogelijk aansluit bij de 'gewone' bijbel. (Er mag niet teveel gefantaseerd en gedramatiseerd worden).
Een tweede eis is, dat de kinderbijbel de heilshistorische lijn moet volgen. Niet bij Abraham beginnen, maar bij Adam. De geschiedenissen van het Oude Testament moeten naar de komst van Christus heenleiden. Het Nieuwe Testament moet op de komst van Christus als de vervulling van Gods belofte nadruk leggen. Het heilswerk van Christus moet centraal staan. Tevens moet de wederkomst een plaats hebben.
De derde eis is, dat de kinderbijbel in overeenstemming moet zijn met het geloof van de Kerk, zoals we dat geloof belijden in onze belijdenisgeschriften. De kinderbijbel mag nooit een tweespalt tussen het geloof van de Kerk en het kind veroorzaken.
De vierde eis, die we mogen stellen is, dat de schrijvers van de kinderbijbel voldoende rekening houden met de geestelijke ontwikkeling en rijpheid van het kind. Eenvoudige, duidelijke taal. Geen populaire taal. Iets van de eerbied voor Gods Woord zal terdege in de kinderbijbel teruggevonden moeten worden. Ook de kinderbijbel mag nooit zomaar een boek onder de andere boeken worden.
Het zou zeer aan te bevelen zijn, dat elke kinderbijbel een goede inleiding bevat, waarin aan oudere en andere opvoeders duidelijke instructies voor het gebruik ervan gegeven worden.

5. Het gebruik van de kinderbijbel
a. In het gezin
In het gezin kan de kinderbijbel uitstekend dienst doen naast de gewone bijbel. De kinderbijbel moet hierbij altijd als een hulp gezien worden. Uitsluitend uit de kinderbijbel lezen moet vermeden worden. De gewone bijbel blijft doel. Op de leeftijd van de kinderen moet goed gelet worden. De kinder/jeugdbijbel moet aan de leeftijd aangepast worden. In een gezin met kinderen van uiteenlopende leeftijd kan afwisselend uit de bij de leeftijd behorende kinderbijbel gelezen worden. Als de kinderen groter worden moet langzamerhand het lezen uit de kinderbijbel minder worden, totdat uiteindelijk het Iezen uit de gewone bijbel er helemaal voor in de plaats komt.

b. Op de zondagsschool
Bij de voorbereiding van de vertelling kan de kinderbijbel goede diensten bewijzen. Het zoeken van de juiste sfeer, het gebruik van de juiste bewoordingen, passend bij de leeftijdgroep, kan erdoor vergemakkelijkt worden. Daar lang niet alle verhalen, psalmen, profeten, brieven in de kinderbijbel te vinden zijn, moet de gewone bijbel altijd eerst geraadpleegd worden. Het kan heel goed werken, om, per afwisseling, de grotere kinderen zelf eens uit de kinderbijbel te laten lezen. Wanneer de financiën het toelaten, zou eigenlijk elk zondagsschoolkind een kinderbijbel moeten krijgen. Daarmee moet dan niet gewacht worden tot het verlaten van de zondagsschool, maar reeds veel eerder kan het kind er zijn winst mee doen. Dit laatste zou juist in onze tijd, waarin op vele plaatsen het zondagsschoolwerk echt weer evangelisatiewerk wordt, een mogelijkheid zijn, om het gezin, waaruit het kind komt, te bereiken. Zo kan de kinderbijbel de laatste evangelist zijn, daar waar ambtsdragers en andere kerkelijke medewerkers allang niet meer binnenkomen.
Waddinxveen                                                                                                          W. Verboom

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen