Bezinning op de Zending

Ontstaan
Sinds enkele jaren is er een Gereformeerd Zendings Overleg (G.Z.O.), een commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de Gereformeerde Zendingsbond in de Ned. Herv. Kerk en uitzendingsdeputaten van de Chr. Geref. Kerken en de Geref. Gemeenten. Men sprak o.a. gezamenlijk zijn bedenkingen uit tegen b.v. de aktie 'Kom over de brug'. De bedoeling van dit G.Z.O. was om zich in bepaalde situaties met elkaar in verbinding te stellen en zoveel mogelijk samen te beraadslagen en samen op te trekken waar dit gewenst en nodig mocht blijken te zijn. Het G.Z.O. is meer een overleg-orgaan.
De bezinning op de zendingsproblematiek was een andere zaak. Een zaak die echter niet minder onze aandacht verdient. Het aantal zendingsvragen is belangrijk toegenomen. Er komen tegenwoordig, mede door de ontwikkeling van kerk en theologie (denk alleen maar even aan de zendingsconferentie in Bangkok) veel meer vragen op ons af dan vroeger het geval was. We zouden een struisvogel-politiek voeren indien we om deze vragen heen zouden lopen en ze laten liggen. Het is meer dan ooit nodig om ook in eigen kring deze vragen onder ogen te zien en daarop een zo goed mogelijk antwoord te zoeken vanuit Schrift en Belijdenis.
Een drietal mensen nam het initiatief om een zendingsbezinningsdag te beleggen. Men wilde een bezinningsgroep vormen binnen het kader van de Gereformeerde Gezindte. Het was van meetaf niet de bedoeling om een eigen organisatie te worden, en zeker niet een soort tegenhanger van de Nederlandse Zendingsraad. Men wilde alleen bij elkaar komen omdat in eigen kring nog zo weinig werd gedaan aan bezinning op de zendingsproblematiek. Zo verscheen een oproep van drs. Geuze, behorend tot de Geref. Bond in de Ned. Herv. Kerk, kand. Vreugdenhil van de Geref. Gemeenten en drs. Moerdijk, christelijk gereformeerd predikant, om op 1 oktober naar Utrecht te komen en samen na te denken over de Frankforter Verklaring. Prof. dr. J. P. Versteeg uit Apeldoorn hield toen een bijzonder boeiende en instruerende lezing, waarop een fijne bespreking volgde. Een verslaggever van het Reformatorisch Dagblad zorgde voor publicatie van het een en ander. 
Maandag 26 november kwam deze bezinningsgroep opnieuw in het jeugdlokaal van de Chr. Geref. Kerk van Utrecht-C bij elkaar. Weer waren enkele tientallen geïnteresseerden aanwezig. Het Hoofdbestuur van de Geref. Zendingsbond en Zendingsdeputaten zowel van de Chr. Geref. Kerken als de Geref. Gementen waren ook nu uitgenodigd.

Afrikanisatie van de bijbelse boodschap
Dit was het onderwerp van de tweede bezinningsbijeenkomst, waarvan ik nu een verslag geef, in opdracht van de vergadering.
Drs. M. D. Geuze, die binnenkort in dienst van de Geref. Zendingsbond in de Ned. Herv. Kerk zal worden uitgezonden naar Kenya, leidde de bespreking over bovengenoemd onderwerp in, naar aanleiding van het min of meer bekende boek van prof. John. S. Mbiti 'African religions and philosophy' en vooral i.v.m. diens artikel over traditionele Afrikaanse religies en het Christendom. Mbiti is een Afrikaans theoloog, hoogleraar te Kampala, Oeganda. Hij is op 30 nov. 1931 in Z.O.-Kenya geboren en in 1963 te Cambridge gepromoveerd. Sinds 1964 is deze Anglicaan verbonden aan de universiteit van Kampala, eerst als lektor, sinds 1968 als hoogleraar. Hij neemt een belangrijke plaats in.
In zijn inleidend woord toont kand. Geuze, aan de hand van de nieuwe Afrika-map van het NBG-NZR, aan dat in 1950 Afrika vrijwel geheel afliankelijk was, maar reeds in 1970 al grotendeels onafhankelijk. Met deze staatkundige verandering op de achtergrond speelt de opbouw van dit 'nieuwe' Afrika een grote rol. Afrikanisatie is dé roep die overal wordt gehoord. Het is begrijpelijk dat men graag vrij wil zijn. Niet alleen in staatkundig opzicht, maar ook in godsdienstig opzicht hebben we met deze roep te maken. Men wil gebruik maken van de blanken, alleen zolang men hen beslist nodig heeft. Men wil graag met eigen mensen werken en ook een eigen 'bijbelse boodschap' hebben.
Mbiti is een van degenen, die gegrepen is door een grote belangstelling voor de traditionele Afrikaanse religies. Hij is van mening dat de Afrikaanse volken diep religieus zijn. Zó moet het Christendom hen ontmoeten. Dat is nog niet gebeurd volgens hem. Er heeft nog geen werkelijke ontmoeting plaatsgevonden. Het Christendom heeft nl. meer gesproken dan geluisterd. De grootste invloed van de zending is alleen maar te merken op cultureel (bedoeld is materieel) terrein.
In onze tijd is er een toenemende belangstelling voor oude religies. De zending moet aansluiting zoeken bij de Afrikaanse religies. Volgens Mbiti hebben Europa en Amerika het Evangelie verwesterd, voor de Afrikanen zal afrikanisatie van het Evangelie moeten plaatsvinden. Hij beroept zich op Hand. 2, waar ieder in zijn eigen taal de grote werken Gods hoorde.
Mbiti kent aan de Afrikaanse religies een voorbereiding voor het christelijk geloof toe, die waardevol is. Wel zullen de geloofsinhoud en -praktijk zowel bij het Christendom als bij de Afrikaanse religies onderzocht moeten worden. Vervolgens meent hij dat de traditionele Afrikaanse religies grotendeels verenigbaar zijn met de Christelijke religie, tenzij bij grondige studie anders zou blijken.
Hij ziet het Christendom als de vervulling van de traditionele religiositeit. Het Evangelie komt niet om te verwoesten, meent hij, maar om te vervullen. Wel heeft het Christendom de taak om de Afrikaanse religies te oordelen en te redden, maar anderzijds kan de Afrikaanse religie een verrijking van het Christelijk geloof inhouden, waarbij we niet bang moeten zijn voor experimenten.
In de levendige bespreking, die volgde op een zestal diskussiepunten, die drs. Geuze voorlegde, kwam het volgende naar voren.
Behoort het tot de aard van het christelijk geloof dat het Evangelie 'gelokaliseerd' wordt? Geeft de Bijbel hiertoe wel aanwijzingen? Wat is lokalisatie, waar Mbiti het meer dan eens over heeft? Gekonstateerd wordt dat hij hinkt op twee gedachten. Hij protesteert er tegen dat het Evangelie in Afrika teveel westerse vormen heeft aangenomen. Anderzijds kent hij aan de Afrikaanse religies een grote openbaringswaarde toe.
De vraag wordt gesteld hoe Mbiti de Schrift zelf ziet. Ziet hij de Schrift zelf ook al verwesterd, gehelleniseerd? Wat is zijn Schriftbeschouwing dan? Met lokalisatie bedoelt hij de verwerking van de boodschap voor eigen omgeving. Het Evangelie is ons zo vreemd. Is dat gelegen in de manier waarop het gebracht wordt of ligt dat aan de inhoud zelf? zo wordt gevraagd. Denkt Mbiti dat ergernis van het Evangelie verdwijnt wanneer er 'gelokaliseerd' wordt? Het Evangelie blijkt nog steeds een 'skandalon' (ergernis) te zijn, zowel voor Europese als voor Afrikaanse mensen. De Afrikaan heeft een god, die aan de kant van zijn stam staat. Maar Israël heeft het moeten leren dat Israels God niet een stamgod is, maar de Heere van hemel en aarde. Het Evangelie predikt ons niet dat mensen God, maar God mensen gebruikt.
Vele praktische vragen worden gesteld en doorgesproken. Algemeen is men van mening dat in de zending gebruik gemaakt kon worden van bestaande denkvormen, maar dat er nooit aanpassing mag plaatsvinden. We mogen van alle dingen gebruik maken zolang het Evangelie zelf niet in het geding is. Verwezen wordt naar het boekje van de vrijgemaakte ds. Van de Berg over syncretisme. Uitvoerig wordt stilgestaan bij wat de Schrift zegt in Rom. 1 en 2 en wat Paulus zegt op de Areopagus.

Toekomst
Samen is men er van overtuigd dat bijeenkomsten als deze in de toekomst zullen moeten blijven plaatsvinden. Er zijn nog heel wat vragen te bespreken! Om het meerderen mogelijk te maken deze bezinningsbijeenkomsten mee te maken, zal de volgende keer op een avond vergaderd worden, nl. op vrijdag 1 februari 1974 om 7 uur, weer in een van de lokalen van de kerk aan de Wittenvrouwensingel 33. Drs. H. van 't Veld te Ede zal dan spreken over: 'Het gereformeerd karakter van het zendingswerk in de missionaire praktijk', een onderwerp dat zeer zeker en vooral vandaag de moeite van het bespreken meer dan waard is. Iedereen die zich met de zending bezig houdt krijgt er mee te maken. Op een hartelijke wijze wordt afscheid genomen van enkelen die binnenkort naar de zendingsterreinen vertrekken. Het werk des Heeren gaat door in heel de wereld!
Enschede                                                                       Van Amstel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen