Pastorale overwegingen

Verontrustende verschijnselen
Wanneer in allerlei rapporten en overzichten de stand wordt weergegeven van het kerkelijk en geestelijk leven, klinkt de toon nogal zorgelijk en somber. Allerwege komt men tegen een verschraling, die zich op verschillend terrein uit. De kerkgang loopt terug. Kerken, die voorheen ook ons ten voorbeeld gesteld konden worden op dit punt, tobben met 'de tweede dienst'. Bij visitatie aan met name hervormd-gereformeerde gemeenten vraagt men met name naar de kerkgang in de middag-of avonddienst en een afname is niet te ontkennen, uitzonderingen daargelaten. Het kost moeite om aan ambtsdragers te komen. De bezieling ontbreekt. In talrijke gemeenten wordt vernomen: vroeger waren er meer bekeerde mensen. Het leven der genade openbaarde zich duidelijker. Er waren leesbare brieven van Christus. Soms woonden in bepaalde straten huis aan huis mensen, die God vreesden. In gezelschappen kwam men bijeen om te spreken over de wegen en leidingen, die God met Zijn volk houdt. Een diepe indruk ging ervan uit ook op het jonge leven. En al gaat de Heere door met Zijn werk — geloven we dat wel echt? — waar hoort men tegenwoordig nog: deze en die is in Sion geboren? Er wordt (nog) veel gepreekt, op zondag en door de week, maar waar blijft de vrucht? U kent het gezegde: op Pinksteren werden op een preek drieduizend mensen bekeerd. Maar nu, op drieduizend preken . . . ? O, neen, niet dat we klein van de Heere mogen denken. Niet dat we niets goeds meer bespeuren. Minstens evenveel voorbeelden zouden genoemd kunnen worden van liefde tot God en Zijn dienst, van stichtingen en verenigingen, waarin men elkaar over de kerkmuren heen vond. Ze zijn er ook nu, die de Heere in oprechtheid vrezen. Maar toch, er is reden tot bezorgdheid over veel slapheid, verwatering, afzakking, teruggang, verschraling. En vooral kwijnt in menig opzicht het persoonlijk geestelijk leven.

De kwaal
Wat zou van dit alles toch de oorzaak zijn? Antwoorden ontbreken niet. We noemen er enkele.
Gewezen wordt op de welvaart. Er wordt gezegd: de mensen hebben het te goed. Men kan zich redden. We kunnen er redelijk van komen, al schijnt de welvaart voorbij te zijn en de energiecrisis niet helemaal of helemaal niet een politiek spel. Maar goed, directe schrijnende armoede zoals vroeger komt gelukkig niet meer voor. En kijken we om ons heen naar andere landen, naar 'de derde' wereld, laten we dan maar gauw onze mond houden. We hebben het te goed gekregen. Er is een vlucht gekomen naar en in het stoffelijke. De belangstelling voor de geestelijke dingen raakt daardoor op de achtergrond. Er kan toch maar voor een ding tegelijk plaats zijn in het leven en hart?! Tijden van welvaart zijn in het algemeen geen bloeitijden voor de Kerk en voor het geloof. En ongetwijfeld, er zal op rekening van 'het-goed-te-willen-hebben hier beneden' wel een en ander te schrijven zijn.
Anderen wijzen op de toenemende wereldgelijkvormigheid ook onder Gods kinderen. Men gaat en kan in allerlei zo gemakkelijk mee. De mode, de kleding, de moderne apparatuur, het vermaak door de t.v., de lectuur, noem maar op, alles kan en mag. Waar is het onderscheid tussen de kerk en de wereld? Dan kan de Heere zich toch niet openbaren? Dan moet Hij wel wijken en Zijn genade inhouden?
Er is in diverse kringen sprake van 'donkere tijden, die we beleven'. Er hangt een rouwfloers over de Kerk. God neemt Zijn Geest in. Hij maakt Zich gereedschap van vertrek. De afval moet komen. Het is voorzegd in het Woord. We leven in het laatste der tijden en dagen.
En ook wordt te berde gebracht de prediking. Daarin is zoveel nood. Het is zo oppervlakkig. De zonde wordt niet meer bestraft. De ontdekking ontbreekt. De bevinding des geloofs komt niet naar voren. De prediking van de heiligmaking wordt gemist.
En toch . . . en toch . . . ik ben bang, dat met dit alles de kwaal niet genoemd is nog. In de vorige eeuw heeft de bekende ds. Heldring een boekje geschreven, getiteld 'Waarom staan de namiddagkerken zo leeg?' Het verwekte een storm van protest, vooral onder de dominees. Ds. Heldring had er blijkbaar in zijn eerlijkheid sommigen gevoelig op de tenen gestaan. Onder meer wees hij op de noodzaak van trouw huisbezoek, lidmatencatechisaties en onderwijs rechtstreeks uit de catechismus. De gemeente op het gebed. Dat laatste wil ik onderstrepen. Het kon wel eens zijn, dat de kwaal was het ontbreken of verflauwen van het gebedsleven, het gemis, om zo te zeggen van 'het werk in de binnenkamer'.
Hoe staat het met de verborgen omgang met God? Het lievelingsvers van ds. Ledeboer was psalm 25: 7: Gods verborgen omgang vinden zielen daar Zijn vrees inwoont'.
Dat mocht wel leven onder ons allen. Dat moest de praktijk zijn in onze gemeenten. En hoe is het daarmee vooral ook onder degenen, die het genadeleven kennen? Er is dacht ik reden te over ons daarop te bezinnen, elkander ertoe op te wekken, en waar het ingezonken is, te pogen het op te halen, het te verlevendigen. Het vat geeft uit wat het in heeft, luidt een bekend gezegde. De verborgen omgang met God werpt vruchten van zich af. Kwijnt echter deze, dan zakt het geloofsleven en het gemeenteleven in.
Ede                                                              W. Chr. Hovius

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen