De Bijbelliederen in het Liedboek

Ir. G. B. Smit stelt in De Waarheidsvriend van 7 maart 1974 de vraag, waarom berijmingen en parafrases van teksten uit de Heilige Schrift in het Liedboek in één rubriek Bijbelliederen zijn samengevoegd. Ter beantwoording van deze vraag graag het volgende. In het ontwerp waren deze twee soorten liederen inderdaad in twee rubrieken ondergebracht.
Bij de revisie werd besloten ze in één rubriek te brengen omdat
a) enkele liederen 'grensgevallen' bleken te zijn,
b) twee rubrieken, die de liederen groeperen naar de volgorde van de Bijbelboeken, minder practisch werd geacht,
c) het onderscheid in karakter (berijming of parafrase) aangegeven kon worden bij elk lied afzonderlijk, wat ook is gebeurd. Bij de berijmingen staat: 'naar' de betreffende Bijbelplaats. Bij de parafrasen: 'bij' de betreffende Bijbelplaats.
Theologische overwegingen, als die welke ir. Smit vermoedt, kwamen hierbij niet ter sprake.
Zouden wij met publicatie van zulke vermoedens niet erg voorzichtig moeten zijn, gedachtig aan Zondag 45 van de Heid. Catechismus ('dat ik niemand lichtelijk en onverhoord oordele of helpe veroordelen')
Overigens, wat de kwestie zelf betreft: onze vaderen deden dit blijkbaar nog wat onbevangener.
Aan de berijming van de Tien Geboden in de 'Enige Gezangen' voegden zij een vrij slotcouplet toe.
Verder plaatsten zij zonder nader aangegeven onderscheiding van het karakter der liederen naast elkaar: de Lofzang van Simeon (een berijming) en het Gebed des Heren (een brede parafrase). Trouwens ook vrije liederen als de Morgenzang en Avondzang.
Het onderscheid tussen bijvoorbeeld het Gebed des Heren en de Morgenzang ontgaat ir. Smit.
De commissie, die het Liedboek samenstelde, leek het echter goed, om de indirect aan de Heilige Schrift ontleende liederen (de parafrasen) te voegen tussen de direct aan de Heilige Schrift ontleende liederen (de berijmingen). Met de aanduiding van hun onderscheiden karakter. Liever dan ze her en der in de andere rubrieken onder te brengen.
G. Spilt

Naschrift
Dat de samenstellers van het Liedboek weet hadden van het tweeërlei type 'bijbelliederen' was ook uit het artikel van 7 maart j.l. al gebleken. Dat er praktische redenen zijn geweest, er geen twee rubrieken van te maken maar beide typen met 'bij' en 'naar' aan te duiden neem ik graag aan.
De strekkingvan het artikel is, dat het misleidend is om liederen die om hun parafrase-karakter bij de vrije liederen behoren, gelijkelijk als de berijmingen de naam 'bijbelliederen' te geven. Deze parafrases staan in nevenschikking met het vrije lied. Zij staan niet in nevenschikking met berijmde bijbelgedeelten — dus zeker niet met de psalmen.
Ware dat wel zo, dan zou elk vrij lied — dat toch wel ergens op de bijbel betrokken is — een 'bijbellied' kunnen worden genoemd. Dat doet toch niemand.
Tenslotte: vermoedens inzake theologische achtergronden van het samennemen van berijmingen en parafrases kunnen beter niet door ds. Spilt op personen worden overgebracht door daar Zondag 45 bij te betrekken. Dat is niet correct.
G. B. Smit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen