'Hier en Heden'

elitair
Tussen het afgrijselijk bloedbad van Ma'alot en de dezer dagen gehouden jaarvergadering van de Gereformeerde Bond ligt een lange weg. Het is een moeilijke opdracht deze evenementen op éne noemer te brengen ook al kunnen wij van beide in éne krant het verslag lezen.
Wanneer wij ons niettemin op weg begeven zullen wij gebruik hebben te maken van de enige goede lamp voor onze voet. De psalmdichter stelt de vraag aller eeuwen: Waarom woeden de heidenen? Hoe komt het dat de rusteloze golven eindeloos deinen? Jammerlijk is dat alle energie vergeefs wordt aangewend. Immers het hoge besluit staat vast. God toch heeft Zijn verkoren Koning gezalfd. De concentratie van alle ijdelheid, die wordt uitgedacht, staat machteloos. De vorst zal heersen tot in alle eeuwigheid. Gods verkiezing blokkeert de oppositie.
Laten wij terdege beseffen dat de woede van de heidenen gericht is op Gods keuze. Het gaat tegen de Gezalfde. Dat kunnen wij met zoveel woorden in de psalm lezen. Waarom woeden de heidenen? Het woeden kan in heftigheid verschillen en de heidenen kunnen zich in talloze soorten presenteren, alle denkbare variatie maakt het evenwel geenszins moeilijk om de totale activiteit samen te vatten in die ene zwangere vraag: Waarom woeden de heidenen?
De dichter bezweert de tegenstand. Onderwerpt u, laat u tuchtigen. Gods uiteindelijke verkiezing slaat de harde vijandschap
met machteloosheid. De kamp is bij voorbaat verloren. Ik toch heb Mijn Koning gezalfd. Dat blijft als een rots in de branding.
Wij behoeven ons er niet over te verbazen dat de wereld, ook al wil zij van Gods openbaring niet weten, de genadige verkiezing aanrandt. De belijdenis spreekt uit dat het vlees het voornemen niet begrijpt en dus bestrijdt.
Het kost geen moeite met de lippen de Bijbel te verwerpen. Van wat God openbaart kunnen wij ons niet bevrijden. De openbaring is in die mate indringend dat zij permanent op de agenda staat van de wijzen der eeuwen. Het kan ook niet anders. Paulus schrijft immers , dat wat van God kennelijk is in hen dat is in de mensen openbaar is. De onzienlijke dingen worden van de schepping der wereld verstaan en doorzien. De wereld kan zich niet ontworstelen aan de bedoelingen van de Allerhoogste. Bij wijze van voorbeeld doe ik een aanhaling uit een van de werken van een moderne schrijver, die in het bedoelde boek voortdurend in discussie is met de openbaring, die volgens hem niet bestaat. Een van de personen uit Sartre's 'De duivel en God' zegt in alle felheid: 'Ik voel alleen maar verachting voor je stompzinnige uitverkorenen die de moed hebben blij te zijn terwijl er verdoemden in de hel en armen op aarde zijn'. Over het hoofd van de aangesprokene treft het verwijt de genadige uitverkiezing. Vanuit menselijk standpunt is de felheid begrijpelijk. Dat is echter geen nieuws. Van alle eeuwen heeft het vlees dit niet begrepen en bestreden. Wat zien wij echter gebeuren. Wanneer dichters en denkers, grote geesten en ideologen wegen kiezen van marxisme en neo-marxisme, ook Sartre heeft die route gekozen, ontkomen zij er niet aan op hun manier, op geseculariseerde wijze, de gedachte van de verkiezing in te voeren. De vernieuwde maatschappij is weggelegd voor een groep. De tegenstanders moeten uit de weg geruimd worden. Alle democratie ten spijt moeten de opponenten geliquideerd worden, al vormen zij een meerderheid. Een militante minderheid wil met alle geweld eigen visie opleggen. Wij noemen dat elitair. Een elite, een uitverkoren groep, zal de zegening genieten en wil ten koste van veel bloed langs de weg van revolutie en zuivering de heilstoestand verwerkelijken. De vijandschap is helemaal niet oorspronkelijk.
Uiteindelijk is de oplossing of desgewenst de verlossing een minderwaardige copie van Gods plan en bedoeling. Talloze staaltjes van wat zich tegenwoordig met het etiket van burgerlijke ongehoorzamheid siert kent dat merk van elitair.
Het is een slechte copie van Gods voornemen, schreef ik. Deze typering is verwant aan de karakterisering die Luther geeft van de duivel, de vader van alle goddelozen, die Luther een na-aper van God noemt. De moderne auteur Van het Reve, afkomstig uit de kringen waar dit elitaire streven wordt aangehangen, vervreemde van de wereld waarin hij opgroeide, doch in zijn nieuwe omgeving heeft hij de hang naar het elitaire niet verloochend. Dat blijkt uit een uitspraak vandaag in de krant. Voor de arbeiders schrijft Van het Reve niet. Die zijn te dom.

Ik zou het streven van deze en zovele mensen willen omschrijven als een onrein maken van het heilige gegeven van de openbaring Gods te weten de uitverkiezing.
Waarom woeden de heidenen? Wat voor heidenen het dan ook mogen zijn. Zij woelen tegen de verkiezing en tegen Christus, Die de Spiegel der verkiezing heet. Dat is het punt.
Laten wij beseffen, dat zelfs als belijdende christenen wij gemakkelijk in ditzelfde euvel vallen. De heiden in het hart sterft immers niet voor onze dood. In dat geval komt het erop neer dat wij de verkorenen verkiezen. Wij maken het dan uit, wij bepalen het kringetje. Het gevaar is acuter dan wij denken.
Gelukkig verbreekt God ook die raad, want steeds weer neemt Hij de verachten. Ter beschaming verkiest Hij juist zulken die geen volk zijn, de verworpenen. Daarom brengen wij de verkiezing onder het hoofdstuk van Gods souvereiniteit.
Ds. Exalto stelde onlangs enkele onbekende reformatorische predikers uit de zeventiende eeuw aan ons voor in zijn 'Beleefd Geloof'. Mij trof dat de volheid van onze gereformeerde belijdenis het levende en kloppende hart is van hun prediking. Letterlijk kwam de verkiezing in het begrip van dubbele verkiezing bij een van de beschreven figuren ter sprake.

Dat is het wat de Gereformeerde Bond beoogt. Op de jaarvergadering werd het uitgesproken. De bedoeling moet zijn niet af te wijken ter linker- noch ter rechterzijde. De hele belijdenis op evenwichtige en niet puur verstandelijke wijze het levende en kloppende hart van de prediking. Geen leerstukkenberijders maar predikers die het Woord recht snijden. Op deze jaarvergadering werd de wacht afgelost, de opdracht echter gaat door. De belijdenis verdient rechtvaardig te resoneren in de prediking der Schriften.
Het was een lange weg. Wat is het diepste geheim van het bloedbad van Ma'alot? Ik dacht dat er fundamentele relatie is met het geheim van de geschiedenis, de verkiezing van Israël. De Gereformeerde Bond heeft nogmaals bij het aflossen van de wacht uitgesproken, dat de taak is opgelost het cor ecclessiae, het hart van de kerk, te laten kloppen in de verkondiging. De tijden gaan verder, de eeuwen wentelen voort. Wat wentelt heeft zijn spil. Onwrikbare vastigheden zijn die spil. Tegen wil en dank. Bewust of ongeweten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen