Hier en Heden"

'Hier en Heden'

heden geen nieuws
Wanneer ik met de deur in huis binnenrol en zonder voorafspraak meedeel dat er deze keer geen nieuws voorhanden is om het te verwerken tot een stukje kroniek, is dat tot daaraantoe. De lezer moet het voor lief nemen en hij doet dat misschien ook met begrip. Soms gebeuren geen daverende dingen, en wanneer wat dan nog zo vriendelijk is om plaats te grijpen van binnen niks losmaakt, kun je niet veel beter doen dan een bordje ophangen dat er vandaag geen nieuws is van betekenis. Je kunt altijd nog de berichtjes doorgeven, maar daar voelt een kroniekschrijver zich niet voor in de wieg neergevlijd.
Dit is dan wat je noemt een conjuncturele crisis in het kroniekmakersbestaan. Erger is, wanneer je bij jezelf bedenkt dat het eigenlijk wel structureel kan zijn bovendien. Niets nieuws onder de zon, zei Prediker. Is er enig ding, waarvan men zou kunnen zeggen: Ziet dat, het is nieuw. Komt dat zien. Dat mag je wel uitroepen, wanneer het waar zou zijn. Wanneer je ademloos bent aangesneld, mag je constateren dat het alreeds geweest is in de eeuwen, die voor ons geweest zijn.
Trouwens eeuwen hoeven het niet eens te zijn. Neem dat berichtje over de emeritus predikant van Oude en Nijeholtpade, ds. Berghuis, die zich, als ik het op zijn germaans mag uitdrukken, tot het boeddhisme bekent. Het is beslist geen 'nij pad' dat de eerwaarde inslaat. Het is echt op zijn oudeholtpaads zou ik denken. Immers in 1905 schreef dr. Louis Bahler zijn boek over het christelijk barbarendom in Europa. Bahler, een befaamde naam uit de vaderlandse kerkgeschiedenis. Anderen hebben de naam een betere roep verschaft. Ook dr. Louis verheerlijkte het boeddhisme. Als Bonders weten wij dat op een prik, want het leertuchtproces Bahler resulteerde in vrijspraak en de verontwaardiging over die vrijspraak gaf de stoot die de wagen van de Gereformeerde Bond, die stond te komen, in beweging bracht. Geen nieuws onder de zon. Daarom gaan de berichtjes wel eens vervelen, omdat je met routinegebaar er het stempeltje 'eerder gehoord' opdrukt. Jonge mensen komen in felle actie en ontplooien initiatieven, zelf denk je met een tikkeltje weemoed: Daar heb ik me jaren geleden ook al eens druk voor gemaakt. Voor precies of nagenoeg hetzelfde.
Welnu, wij hebben weer een Bahler. De kerkorde zegt iets over toezicht op leer en leven van emeriti en niet te vergeten iets over wat het belijden der kerk weerspreekt. Er zullen geen tuchtmotoren in werking gesteld worden.
Ds. Berghuis waardeert het boeddhisme, omdat het mystiek brengt. Moet je terwille van mystiek bij het boeddhisme te biecht? Ds. Berghuis is lang genoeg predikant om de vraag te horen aankomen. Herder hebben oren als hun honden. Zeker wel mystiek elders, meent ds. Berghuis, maar het boeddhisme verkoopt mystiek zonder die onvermijdelijke verkiezing. In de vorige kroniek hebben wij reeds gesignaleerd hoe mensen echt een broertje dood hebben aan verkiezing en de felste opposanten zijn zo elitair als zij anti-verkiezing zijn. Je moet ze maar kennen.
Geen kerkelijke stappen. Voor de Bond gelet op de oprichtingsaanleiding nog geen reden om zich op te heffen.
Overigens was een Bond met zo'n naam en een dergelijke doelstelling een monstrum volgens alle gereformeerden in alle gereformeerde kerken. Tenminste zo was het tot voor enige tijd. Thans lees ik van de oprichting van een 'Vereniging tot opbouw en bewaring van het gereformeerde leven: Schrift en Belijden' in zekere kerkformatie. Ook dat geen nieuws onder de zon. In ieder geval is het niet verstandig met boter op je hoofd onder die zon te wandelen. God is nu tien jaar dood. En daarmee is de theologie, die zich daaraan ophing ook reeds na één decennium overleden. Want de mensen kunnen niet zonder godsdienst. Het leek mij een zinvolle opmerking, die ik via via in de krant vanmorgen tegenkwam: 'Het is de vraag of de mens zonder God menselijk kan blijven' (Zahrnt). Een zin om over na te denken en om over te praten. Met humanisten bijvoorbeeld. Ik heb de indruk dat een humanist zich ook slechts redelijk als zodanig kan handhaven zolang hij nog teert op restjes, die hij onbewust uit het godsdienstig voordien meedraagt.
God is dood. Zonder godsdienst kan een mens niet. Wanneer de toonaangevende theologie ons God afneemt graven wij uit de diepvries de oude goden weer op, hoor ik de IJslanders zeggen. IJslanders zijn ermee begonnen om de oude goden weer te aanbidden. Thor en Wodan, Tyr en Algir. Wij kenden de namen uit ons geschiedenisboekje. Ze zijn weer in functie.
Misschien is het daarom ook beter om het christendom niet radicaal af te breken. Dat geeft dwaze buitelingen in de richting van het oude heidendom. Kunnen wij met prof. Sperna Weiland er in elk geval niet van maken dat geloven een handelen is, waarin zich in het heden het optreden van Jezus voortzet? Wij zijn zodoende precies in het verlengde van Jezus. Daarmee is ongeveer alles gezegd. Geheel in horizontale lijn blijven wij ons bewegen. Van een Christus, Die leeft, die zit ter rechterhand Gods, die voor ons bidt horen wij niet. Bidden heeft louter betekenis als meditatie meer niet. Nieuws is ook dit niet. Van overlang zijn deze klanken bekend. Zij worden alleen met een vers tintje gepresenteerd.
Als wij dit alles horen en lezen zijn wij geneigd te zeggen: Er is veel godsdienst en weinig vreze Gods. Alhoewel de uitdrukking niet voldoet, want de Bijbel zegt vaak genoeg dat er een recht dienen is van God met blijdschap en dat het niet immer klopt, wanneer mensen zeggen: Wij vrezen de Heere. Het is in woorden niet te vangen; zo'n term kan zelf een godsdienstig leven gaan leiden. Ook in dat opzicht geen nieuws onder de zon.
Is er enig ding, waarvan men kan zeggen: Ziet dat! Wat is dan daarmee? Wel het is nieuw. Geen ding, nee. Doch daar is wel Eén, Die zegt: Ziet, Ik maak alle dingen nieuw. Dat is de Heere en de Geest van Pinkster.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen