Boekbespreking

W. Cunningham: Historical Theology; 2 dln., dl. I 639 p., dl. II 614 p.; Ed. The Banner of Truth Trust, London, 1969; £ 3, — per deel.
Het betreft hier een uitgave, die reeds in 1862 is verschenen, maar die nu door de Banner of Truth Trust in Londen opnieuw is uitgegeven. De reden van het opnieuw uitgeven hiervan zal wel zijn, dat in deze dogma-geschiedenis, want dat is het in feite, een betrouwbaar beeld wordt gegeven van de worsteling van de kerk der eeuwen met en voor de waarheid Gods. Het boek zet in met de apostolische traditie en gaat vervolgens aan de hand van de patres en de Middeleeuwen na, hoe de ontwikkeling van de christelijke leer in de loop der eeuwen tot aan de Reformatie zich heeft voltrokken. Nadat daarna een algemene karakteristiek is gegeven van de tijd der Reformatie en het daaropvolgende Trentse Concilie, wordt daarna uitvoerig ingegaan op de leergeschillen tussen Rome en de Reformatie aan de hand van wat op het Concilie van Trente is besloten. Dit vormt wel de hoofdmoot van deze dogmageschiedenis, terwijl daarnaast ook aandacht wordt gegeven aan de strijd met de Socinianen en Remonstranten. Opvallend is daarbij, dat het boek wel bijzonder sterk de nadruk legt op de theologische ontwikkeling en veel minder op de kerkhistorische kant, terwijl het ook opmerkelijk is, dat de latere geschiedenis van na de Dordtse synode geheel ontbreekt. Dit neemt niet weg, dat we hier een waardevol handboek hebben, waar ook nu nog veel van geleerd kan worden. Het is echter een opmerkelijke zaak, dat de studielectuur, die uit deze hoek komt, zo weinig bekendheid geniet in ons land, ook onder de orthodoxe theologen. Het lijkt me noodzakelijk, dat hierin spoedig verandering optreedt. De prijs van de boeken is bijzonder laag. Wat dat betreft hoeft de aanschaf voor niemand enige belemmering te geven.
De B.                                                                                                         C. G.

L. Berkhof: Systematich Theology; 784 p. Ed. The Banner of Truth Trust, London, 1971, prijs £ 2, 10.
Deze dogmatiek van de in 1957 gestorven orthodoxe Amerikaanse dogmaticus Louis Berkhof (niet te verwarren met onze H. Berkhof) heeft reeds vele herdrukken beleefd. Wie het boek bestudeert zal ontdekken, dat dit te begrijpen is, omdat het op een bijzondere inzichtelijke en overzichtelijke wijze onder woorden brengt, wat de kerk der eeuwen en met name de reformatorische kerk heeft geleerd. Er blijkt een nogal opvallende overeenkomst te bestaan tussen deze dogmatiek en die van H. Bavinck aan de ene kant en die van Kersten aan de andere kant, hoewel de eerste menigmaal en de tweede niet wordt geciteerd. Wat de structuur betreft is het echter duidelijk, dat de dogmatiek van Berkhof zich aansluit bij de supra-lapsarische traditie, waardoor allerlei vragen rondom algemene en bijzondere genade, uit- en inwendig verbond, verbond der genade en verbond der verlossing enz. ruime aandacht krijgen. Voor hen die geïnteresseerd zijn in deze dingen is hier veel materiaal voorhanden, dat tegen een lage prijs is te verkrijgen.

De B.                                                                                   C. G.

Ds. Th. Delleman: Hij Iaat niet varen het werk Zijner handen. Uitgave J. H. Kok N.V., Kampen, z.j.; 231 blz.; ƒ 19, 90.
Dit boek richt zich, zo zegt schr. in zijn inleiding, tot mensen op leeftijd. Tevens is schr. in liturgische zaken geïnteresseerd. Hij brengt dan ook in dit boek zijn ideeën naar voren over een huisliturgie, een liturgische inzet voor de viering van een verjaardag, liturgieën voor de viering van een huwelijksjubileum, ziekencommunie en stervensliturgie. Het boek heeft daardoor iets tweeslachtigs: enerzijds wil het oude mensen en hen, die kort bij de dood staan, pastoraal begeleiden; anderzijds worden rondom oud-zijn, ziekte en dood veel liturgische beschouwingen ten beste gegeven — maar daar heeft de omgeving van die oude mensen meer aan dan zijzelf. Zij staan — om het taalkundig uit te drukken — in bonte afwisseling nu eens in de datief, dan weer in de accusatief. Het ware wellicht beter geweest, als de behandelde stof in twee aparte geschriften was gesplitst.
De pastorale begeleiding van ouderen is doorgaans uitstekend. Oude mensen kunnen aan de in een converserende toon gestelde stukjes — ze zijn terecht nooit lang — veel hebben. Het zevende hoofdstuk: 'hoe stierven zij' beschrijft het levenseinde van een aantal figuren van wie dit bekend is. Deze stukjes zijn vaak zeer ontroerend, zoals b.v. over dr. Keuchenius. Wij mogen schr. voor dit hele hoofdstuk dankbaar zijn.
De 'liturgische' gedeelten van het boek geven vaak interessante informatie over hoe een en ander liturgisch in kerken 'van andere tijden en plaatsen' toeging en toegaat. De waardering, de evaluatie daar­ van maakt nogal eens een oppervlakkige indruk. De opmaak van het boek kon bepaald beter. Een stroom van ondertitels en inleidende opmerkinkjes in zich telkens wijzigende lettertypen als b.v. bij het begin van hoofdstuk 6 is een van de vele voorbeelden hoe het niet moet.
Ook moet bij een herdruk maar eens waterdicht worden afgesproken wie nu in laatste instantie de zet- en spelfouten corrigeert — nu lijkt dat wel helemaal niet te zijn gebeurd, waardoor b.v. zelfs in een hoofdstuktitel een kanjer van een zetfout is blijven staan. Dat pleegt deze uitgever altijd veel beter te doen.
Niettemin hebben wij veel waardering vooral voor de gedeelten waarin het ouderenpastoraat aan bod komt.
Arnhem                                                                                                           G. B. Smit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen