De zin van het lijden 1

Het grote raadsel
Wanneer ik in deze pastorale rubriek enige keren met u spreken wil over het lijden, dan is dat wel een groot waagstuk. Niet alleen, omdat over dit onderwerp al veel geschreven is en het gevaar aanwezig is slechts 'oud nieuws', naar voren te brengen. Maar ook, omdat we toch eigenlijk alleen het lijden heel vaak als een benauwend probleem ervaren, veel meer dan als een zinvol gebeuren. Is er eigenlijk onder de vele vragen wel één probleem, dat zo in alle tijden tot op vandaag toe aan de orde is en dat zo vol van verdriet ondervonden wordt als het lijden? En wanneer bij voorbeeld op een gemeente-avond of op een kring over het lijden gesproken wordt, komen vaak van alle kanten de mensen los. Een dergelijk onderwerp wordt heel sterk in het emotionele vlak getrokken omdat we eigenlijk allemaal op de een of andere wijze met het lijden te maken hebben (gekregen). Zegt een spreekwoord niet: 'Elk huis heeft zijn kruis en elk hart zijn smart'? Maar daarbij komt nog, dat juist gelovige mensen het mét en in het lijden zo moeilijk kunnen hebben. Wij geloven toch, dat God alle dingen bestuurt. En dat niet slechts maar in de theorie? Maar bestuurt God dan ook het lijden? Ach, wat is het lijden raadselachtig. Wat zijn ons Gods wegen menigmaal duister. Als we samen over het lijden nadenken, zou ik veel beter deze serie kunnen laten heten 'Het raadsel van het lijden'. Toch koos ik voor: de zin van het lijden. Niet omdat ik op alle vragen een antwoord, laat staan het antwoord, weet en geef. Maar wel, omdat ik met de hand op de Schrift geloof en mag getuigen, dat ook het lijden werkelijk zin heeft.

Velerlei lijden
Iemand, die dit stukje leest, zou meteen kunnen zeggen: 'welk lijden bedoelt de Edese dominee eigenlijk?' Die vraag is terecht. Want er is heel veel lijden en veelsoortig lijden. Er wordt erbarmelijk in deze wereld geleden door zelfs volkeren of bevolkingsgroepen. Denken we eens aan het grote lijden in Bangladesh en India door de overstromingen; aan de hongersnood in de landen rond de Sahara-woestijn in Afrika; aan de toestanden in Vietnam, op Cyprus, in Ierland ... ach moet ik die lijst nog aanvullen! Afschuwelijke taferelen spelen zich af. Wat hebben wij het in dit opzicht nog goed. En we zijn toch echt niet beter.
Geleden wordt er ook, waar levens worden bedreigd en aangetast door smartelijke kwalen, waarbij onvoorstelbaar veel pijn wordt geleden. Geleden wordt er waar kostbare levens werden genomen, en eenzame, verdrietige mensen achterbleven als weduwnaar, weduwe of wees. Geleden wordt aan eenzaamheid door menige ongehuwde, die hunkerde naar liefde en geborgenheid, maar voor wie het huwelijks- en gezinsleven niet was weggelegd. Geleden wordt er door ouders, van wie de kinderen hen verloochenden, bezeerden, bovenal het geloof vaarwel zeiden. Geleden wordt er door mensen, die zich door anderen zagen bedrogen en verlaten. Geleden in stilte wordt er door gehuwden, die tevergeefs hoopten op de vreugde van het ouderschap. Deernis vervult ons hart bij de gedachte aan de ouders, wier kind werd mishandeld en omgebracht, en wier kind zich aan een misdrijf schuldig maakte. De lijst is bij lange na nog niet ten einde.
En dan staat afzonderlijk nog daar het lijden om het geloof in de Heere Jezus. Ook nu worden er mensen vervolgd om der gerechtigheid wil. Hoevelen zuchten achter het ijzeren gordijn in gevangenissen omdat zij leefden en leven bij het Woord van God! Hoevele protestantse geloofsgenoten hebben het niet moeilijk in Spanje en in Zuidamerikaanse landen, waar Rome de nazaten der Reformatie op allerlei wijze benart.
Er is zoveel lijden in de grote wereld om ons heen en zoveel lijden in het kleine, persoonlijke leven. Er is zoveel lijden, dat zichtbaar is en zoveel lijden dat onopgemerkt wordt ondergaan en ontzettend zwaar drukt.

Het lijden is verdrietige werkelijkheid
Wie van ons zou willen beweren, dat het lijden alleen maar een nare gedachte is, een akelige nachtmerrie, maar gelukkig geen realiteit?
Toch zijn er zulke mensen wel. De opvatting, dat het lijden maar een illusie is wordt vertegenwoordigd door de Christian Science-beweging, uit Amerika afkomstig, omstreeks 1880. De leer van deze beweging beweert, dat er in het wezen van de zaak niets materieels bestaat, dus ook geen menselijk lichaam. Alles is geestelijk. God is Geest, dus geest is God. Allen en alles hebben deel aan het leven van God. Al het kwade, dus bij voorbeeld ziekte, lijden, zonde en dood, bestaat slechts als een donker beeld van vleselijke gedachten, die van het licht van de waarheid wegvloeien. De Heere Jezus zou deze leer hebben gebracht en de stichtster, Mary Baker Eddy, heeft deze leer ontdekt en opnieuw bekendgemaakt. In deze beweging vinden we veel terug van de boodschap van de mensen van de mystiek, die uitgingen van de eenheid van God en mens. U zult begrijpen, dat hier optimistisch over de mens gedacht wordt. Natuurlijk, wij weten allen, dat vooral in het lijden suggestie veel kan doen. Men kan door inbeeldingen het lijden erger dan wel minder doen zijn, in zekere zin.
Omdat de stof niet bestaat, bestaat ook het kwaad niet, en evenmin de ziekte, het lijden. Dat is een vals, onbijbels idealisme. Dat is ook onbarmhartig. Neen, het lijden, ook het lichamelijk lijden, is volop verdrietige werkelijkheid.
Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen