De zin van het lijden 2

Misschien heeft iemand wel eens tegen u gezegd, als u het erg moeilijk had: 'och, het is niet zo belangrijk, wat een mens meemaakt, wel, waar alles hem terecht brengt'. Wat leren we van en in en door het lijden? Hoe is ónze houding?

Onze houding tegenover het lijden
Ook op dit punt zijn er grote verschillen onder de mensen. Er zijn er, die zich flink willen houden tot elke prijs. Zij houden het voor zichzelf. Maar dat betekent, dat er een grote krampachtigheid over hen komt. O, ik weet het, wij behoeven er niet mee te koop te lopen. Velen begrijpen ons niet. Sommigen hebben zelfs leedvermaak. Toch is het fijn iemand te hebben tegenover wie we ons kunnen uiten. Heerlijk is het echter, als we de Heere alles uitzeggen, soms uitsnikken. Weet Hij ervan? Op bezoek hoor je mensen in nood wel eens zeggen: 'dominee, u moest alles maar eens weten'. Och, dat behoeft niet. Maar weet God ervan? Wat betekent het gebed in uw leven?
Er zijn ook mensen, die verbitterd zijn door alles wat ze meemaakten, opstandig. Ze uiten hun grieven over anderen, die hen voorbijliepen, over de kerk, die faalde, over God, die zich deed kennen als een wreedaard. Neen, stil maar, ik praat alles niet goed. Mensen kunnen wreed en ongevoelig zijn. Kerkmensen maken zich schuldig aan liefdeloosheid. De kerk kan grote fouten aan u begaan hebben. En God ...? Hij zweeg. Hij houdt zich als doof? Opstand ligt vooraan in ons hart! God doet het bij de mens nooit goed, al hebben wij niets te zeggen. Want wie zijn wij, dat wij tegen God zouden antwoorden?

Anderen laten alles maar over zich heenkomen, zitten neer in doffe gelatenheid. Zij zien het lijden door het noodlot bepaald. Men kan er toch niets tegen beginnen. Maar die gelatenheid is geen berusting, geen overgave, geen ootmoedig buigen onder Zijn wil. Men kan ook stoïcijns het lijden ondergaan. Stoïcijns is afgeleid van Stoa, een wijsbegeerte, die van de opvatting uitgaat, dat het lijden de mens wezenlijk niet beroert. Het innerlijk deel van zijn Ik kan altijd harmonisch zijn. Het beste deel van de menselijke ziel is immers onbeschadigd gebleven. De mens moet zich, en de echte wijze kan zich, vrijwillig onder zijn lot buigen. U zult begrijpen, dat zulk een houding niet dan hoogmoed verraadt. Deze mensen zijn angstig flink, maken een stoere indruk, maar zijn diep te beklagen. Zij moeten het zelf klaren, mogen niet klein, afhankelijk, ootmoedig zijn.
Wanneer we leven bij en uit het Woord van God wordt onze houding ook tegenover en in het lijden daardoor bepaald. Niet dat er dan geen vragen meer zijn of geen raadsels meer zouden bestaan. O, jawel. Begreep Asaf waarom God hem beproefde? Kon Job erachter zien wat God er toch mee voor had hem zo in ellende te doen komen? Was Paulus het er direct mee eens, dat een scherpe doorn in het vlees hem kwelde?

Maar God openbaart in Zijn Woord, dat Hij met alles Zijn bedoelingen heeft. Deze zien we nu misschien helemaal niet. Maar het geloof, dat Hij zich niet vergist, geeft al rust. Het besef, dat het ergens goed voor zal zijn brengt overgave. En de bede, dat Hij zich ook in wegen van lijden mocht verheerlijken en alles voor ons doet meewerken ten goede, doet ons soms een ongekende vrede in het hart kennen.

Behoort het lijden bij het bestaan?
Soms hoort men ook onder ons nog wel eens de uitdrukking 'deze wereld is een tranendal'. Ongetwijfeld, er wordt wat afgehuild in deze wereld. Er stijgen ontelbare jammerkreten op, en ook in stilte smartelijke verzuchtingen. Maar er zit aan deze uitdrukking toch een gevaarlijke kant, als zou het lijden behoren bij ons leven.
We komen deze gedachte vooral in oosterse religies tegen, met name bij voorbeeld in het boeddhisme. De oosterse godsdiensten oefenen nogal aantrekkingskracht uit in het westen, vooral op jongere mensen. Men vindt deze godsdiensten tenminste warm, gevoelig, zonder starre leerbepalingen. Jammer, dat veel mensen, ook jonge mensen, blijkbaar wel godsdienst ontmoetten en niet de vreze Gods. Maar goed, het boeddhisme leert onder meer, dat het lijden het eigenlijke wezen van het bestaan is. Het lijden is een kenmerk van ons concreet leven en verlossing is dus de opheffing, de verdwijning van ons bestaan.
Lijnrecht daartegenover staat de boodschap van de Bijbel. Het lijden is iets, dat er niet behoort te zijn. Het lijden is disharmonie, wanorde, verstoring van de goede betrekking van de Schepper en het schepsel en tussen de schepselen onderling.
De Bijbel weet van een begin, toen alles goed, zeer goed was. In het begin van de Bijbel is sprake van het paradijs, de hof van Eden, een land zonder ziekte, verdriet, pijn, lijden en dood. En de Bijbel weet ook van een einde. In het laatste bijbelboek is sprake van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Er zal geen ziekte, geen rouw, geen smart, geen dood meer zijn. Geen traan wordt meer geschreid.

De openbaring van God doet het geloof terugzien en tevens vooruitzien. Het geloof, gewerkt door de Heilige Geest en ook door Hem onderhouden, weet van het paradijs en weet ook van het nieuwe Jeruzalem. En daartussen ligt ook de werkelijkheid van het lijden. Een volgende keer hebben we daarom na te gaan wat de Schrift zo al over het lijden ons te zeggen heeft.
Ede                                                                            W. Chr. Hovius

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen