Boekbespreking

Als je zoon je vraagt. Momenten uit een gemeente. Amboboeken, Bilthoven 1974; ƒ 17, 50; 251 blz.
In dit pocketboek vinden wij een weerslag van wat er in de Dominicuskerk in Amsterdam, de kerk aan het Spui, in de liturgische diensten aldaar is gezegd. Het boek is daarmee gezet in de moderne roomskatholieke sfeer van de eredienst. Lezers van dit blad komt het zeker wat gewild voor al die warreling van verhalen, collages, gedichten en geleerde verhandelingen. Een lezer, die eens proeven wil hoe men daar het leven ervaart, hoe men daar spreekt, kan hier zijn gang gaan. Wij voor ons kunnen er niet mee uit de voeten, het is allemaal zo kwinkelerend. Momenten uit een gemeente: wij zagen al lezende allemaal ballonnen opgaan, die wegdreven. Pluspunt: het heldere, slagvaardige taalgebruik. Minpunt: zo weinig, zo schraal komt er over van de bijbelse boodschap; er blijft weinig van hangen. Vraagt oordeelkundige lezers.

Wilhelm Goeters: Die Vorbereitung des Pietismus in der Refomierten Kirche der Niederlande bis zur Labadistischen Krisis 1670. Uitg. Ton Bolland, Amsterdam; fotomechanische herdruk van 1911, nu 1974; 300 blz.; ƒ 39, 50.
In deze, oorspronkelijk als dissertatie bedoelde bladzijden, vindt de lezer een schat aan informatie over één der belangrijkste perioden uit de vaderlandse kerkgeschiedenis. Het is bijzonder van belang ook met het oog op onze tijd, nu het separatisme wel niet acuut is, maar toch allerminst dood. Onze grote gereformeerde theologen hebben het separatisme en daarmee alle andere onkerkelijke bewegingen beslist verworpen. Het is interessant nu in dit boek duidelijk te zien, hoe het Labadisme ontstaan is onder een schone schijn, met onmiskenbaar goede bedoeling, om namelijk de reformatie beter door, te voeren door een nadere reformatie, voortgaande van de leer tot het leven. Maar ongemerkt werd het zwaartepunt verlegd van de rechtvaardigmaking naar de heiligmaking, van het religieuse naar het ethische. Dat is kern en kracht van dit boek, wanneer de auteur dit met kloeke, heldere lijnen tekent. Deze studie is in het Duits geschreven, maar zeer goed leesbaar. De auteur heeft zich met uitnemende zelfdiscipline aan het gemaakte bestek gehouden, helder en doorzichtig de stof geordend. En — dat hier een klassiek studiewerk wordt geboden, dat blijkt wel uit het feit, dat na 63 jaar een herdruk komt.
Wie een overzicht en inzicht wil ontvangen over een centrale periode van de kerkgeschiedenis late dit boek niet ongelezen. Twee voordelen zal hij bij grondige kennisname van dit werk opdoen. Vooréérst: om ware wetenschap op te doen, is het niet nodig, zelfs niet nuttig vele boeken te lezen, maar weinige en goede boeken vele malen te lezen. Welnu, dit geschrift kan met ere onder die weinige gerekend worden, omdat het de student aan het denken zet. En voorts, al studerende ontwaart hij de achtergronden van het leven van de vele onzer gemeenten tot op de huidige dag. Het uitgangspunt van Jean de Labadie moeten we verwerpen, maar het vuur, de geestkracht, daarvan konden we wel twee delen gebruiken. Al peinzende overwogen wij: wat was die oude tijd toch pittig aan karakters en persoonlijkheden. Zou het mede aan de demonie van onze tijd liggen, dat er zoveel 'Gedankenschwachheit' is? Tijden als toen waren lang niet zoetelijk-romantisch. De onze is wel titanisch-napoleontisch schier in overmoed. Maar als het de lezer vergaat als de recensent, dan hebben we toch te weinig oog voor de gevaren van onze eeuw. Voor de student bevelen we dit boek aan als detailstudie te lezen, nadat eerst een algemene vaderlandse kerkgeschiedenis is doorgenomen. Alles komt dan beter in verband. Zo leert hij wetenschappelijk denken. En de geïnteresseerde leek: lees met aandacht en smaak en ge hebt een oordeel over vele verschijnselen van nu!

P. Jasperse: Jong en bejaard in de maalstroom II. Oosterbaan en Le Cointre B.V., Goes, 1974; 212 blz.; ƒ 12, 50.
Het vorig jaar verscheen het eerste deel van deze bundel artikelen, uit het weekblad De Reformatie verzameld. Thans het tweede. De schrijver bedoelt ouderen en jongeren voor te lichten in allerlei verschijnselen en gevaren op medisch en geestelijk gebied. Er is hier een arts aan het woord, die met de Schrift in de hand een volksleven doorlicht en ge ondervindt, dat hij middenin de praktijk staat en de stromingen perfect analyseert. De titel van het boek oriënteert reeds de lezer hoe hij onze levensperiode ziet. De schrijver neemt een hoogst onafhankelijk standpunt in ten opzichte van de laatste modewetenschap en frank en vrij spreekt hij voor zich uit. Altijd met de lamp van het Woord in de hand. En daarbij wijst hij weer naar de oude wegen en de oude paden. Bij het doorlezen dachten wij aan de ondertitel van een levensbeschrijving van Hitler: een leven voor de dood. Dat is eigenlijk wat de wetenschap in wezen geeft. Onder alle schone frasen over drugs, euthanasie en ouder worden, weet de geleerdheid geen troost te bieden. Ze is wereldgekluisterd, in zichzelf gekroond.
De auteur schrijft niet strak, loodrecht, maar als het ware wandelend. Nu eens laat hij hier wat zien, dan weer daar, maar altijd leert de lezer moderne levensverschijnselen te toetsen aan de maat des Heeren. Al keuvelend soms, in hoogst onderhoudende stijl, wordt de lezer een beeld ontworpen van ons moderne leven, dat hij niet meer vergeet. Het boek geeft méér dan wat het in de titel belooft. Drie dingen tenslotte leert ons dit tweetal boeken. Eerst de zo noodzakelijke studie van het mensen zien. Of wilt ge mensenkennis. Wat heeft deze arts goed in de wereld rondgekeken! Wanneer u vaak met mensen hebt te maken, moet u eens die passage lezen over Sartre en de hippe moeder, die haar kind een vluchtige kus op het hoofd drukte. Daar spreken werelden uit van kennis en omgang met mensen. Deze arts is onder het volk geweest. Dan worden we hier goed ontnuchterd. We zien hoe de vorst der duisternis strijdt door geestelijke boosheden in de lucht. Onlangs zuchtte iemand: hoe zal het met onze kinderen gaan? Vaagt het erfgoed der reformatie hier niet weg? En tenslotte leert u in dit boek de bede verstaan van Willem de Zwijger, in heel actuele zin, kort voor zijn dood: ayez pitié de mon aime et... de mon pauvre peuple.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen