De zin van het lijden 3
Pastorale overwegingen
Wanneer we over een dergelijk aangrijpend onderwerp met elkaar nadenken, komt ook de vraag op naar wat de Bijbel ons hierover heeft te leren. Het Woord van God zij ook op dit donker pad een lamp voor de voeten ten licht. De Bijbel laat ons niet aan onze eigen, vaak zo verwarde gedachten over. God zet ook het lijden in het breder verband van Zijn bedoelingen.
Wat zegt het Oude Testament?
Duidelijk al komt in het Oude Testament naar voren, dat wij allen met de andere schepselen leven in een gevallen en boos geworden wereld. Er is bij de schepping nog geen sprake van lijden, disharmonie, ziekte of dood. Maar zodra de zonde in de wereld is gekomen, Genesis 3, komt ook het lijden voor de dag evenzeer als andere, droevige gevolgen. Er is een oorzakelijk verband tussen zonde en lijden. Wel moet ik meteen daarbij zeggen, dat we uit de hoeveelheid en zelfs de aanwezigheid van lijden aanstonds tot een grote hoeveelheid of ernstige mate van zonde moeten besluiten. Wel is waar — en dat laten ons de eerste hoofdstukken van de Schrift ons al zien — 'waren er geen zonden, er waren ook geen wonden'.
Wij staan schuldig aan de disharmonie in heel de schepping. Om onzer zonde wil is het aardrijk vervloekt. Wat hebben we een zee van leed doen stromen over heel de wereld door onze dwaze en zondige afval van onze goede en heilige Schepper. Daar komt bij, dat in het Oude Testament het lijden, met name in bepaalde vormen, ook duidelijk een uiting kan zijn van Gods straffende hand. Hoe vaak is het volk Israël door vijanden onderdrukt. In het boek Richteren lezen we herhaaldelijk, dat God Zijn volk overgaf in de hand van vijandige volken vanwege hun hardnekkige afgoderij. En ook in de boeken van de Koningen en de Kronieken komt dat thema steeds weer terug. Ook al veel eerder trouwens, want tijdens de woestijnreis van het volk zendt de Heere bij voorbeeld giftige slangen als straf over de ongehoorzaamheid.
We hebben te bedenken, dat God de heilige God is, die niet met zich laat spotten. Terecht zingen wij het: 'de HEERE doet recht, is heilig in Zijn richten'. Maar tegelijkertijd is het ook zo, dat Gods straf dient ter tuchtiging en ter verbetering. Dat Hij straft, betekent immers ook, dat Hij niet loslaat, niet maar laat begaan, maar Zijn volk als het ware tegenkomt op hun boze weg. Wij zeggen dan wel eens bij het straffen bijvoorbeeld van onze kinderen, na meer dan eens te hebben gewaarschuwd: 'ja, wie niet horen wil, moet dan maar voelen'. Op hoeveel te hoger plan en niveau doet God het. Gods gestrenge oordelen met name als bestraffing van de zonde zijn vaak ook evenzovele blijken van Zijn liefde, dat Hij voor het eeuwig verderf Zijn volk en Zijn mensen niet over heeft.
Zeker, de maat der zonde kan ook vervuld worden. Dan is er geen redden meer aan. De eerste wereld is door de zondvloed vergaan, hoewel ... God toch het menselijk geslacht niet geheel uitroeide. Sodom ging op in de brand van vuur en sulfer, hoewel ... Lot en de zijnen werden uitgeleid. De muren van Jericho zijn ingestort, hoewel ... Rachab de hoer ontkwam.
God heeft zulk een groot geduld. O, beseften we het eens, hoelang de Heere het met ons wellicht al uithield. Maar het is zo geweldig gevaarlijk op het geduld van God door te zondigen. Dat geduld van God kent ook grenzen. En als werkelijk bij Hem de maat vol is, kunnen ons de haren te berge rijzen bij de gedachte aan het rampzalig lot van al het goddeloos volk, dat Hij als schuim van de aarde verdoet. Laat het toch niet zover komen.
Of zijn er onder u ook, die mogen zeggen, dat de oordelen werden geheiligd aan het hart? Dat bekennen we met schaamte enerzijds. Het is nooit tot onze eer, als de Heere met ons 'een diepe weg' moest houden. Ik kan nooit begrijpen, waarom sommige mensen dat mooi vinden. In sommige bekeringsboekjes of -geschiedenissen, overigens met alle eerbied voor Gods werk schijnt dat al te blijken uit de titels: 'het veelbewogen leven van ... of Gods diepe wegen gehouden met ...'.
Neen, we behoeven onze schande niet openbaar te maken. Met alle heimwee naar vroeger gezelschapsleven moeten we toch opmerken, dat de bekeerde mens of de christen wel eens te veel naar voren trad. Och, wanneer bedoelt een mens nu eens echt God en niet zichzelf? En vooral als verteld werd van diepe wegen en bedreven kwaad kon er gevaar dreigen. Heel scherp zegt Spurgeon in een voorrede bij de verklaring van een van de psalmen: 'Sommige mensen vertellen net zo triomfantelijk hun bedreven kwaad als een veldheer vroeger zijn borst ontblootte en het volk zijn opgelopen verwondingen in de strijd liet zien'. Het gezelschap, dat vaak met een glinstering in de ogen hoort vertellen, zou nog lust in de zonde kunnen krijgen!
Tenslotte is er ook nog de duidelijke notie in het Oude Testament, dat het lijden dient tot beproeving van het geloof. Er kunnen omstandigheden in het leven van de gelovigen zijn, dat zij geen bepaalde zonde of geestelijke ontsporing kunnen aanwijzen, waarom God hen zou moeten tuchtigen. En komt er lijden in welke vorm dan ook, dan kunnen ze het zeer moeilijk hebben.
Dan verhaalt het Oude Testament ons van Asaf, die klaagt, dat 'zijn bestraffing er alle morgen is'. Hij poogde een oplossing te vinden, tot klaarheid te komen, maar kon de regering van God niet begrijpen. Maar als een tip van de sluier wordt opgelicht, dan gaat hij er iets van zien, dat voorspoed niet automatisch betekent zegen, noch dat tegenspoed gelijk is te stellen aan vloek. Integendeel, er valt goddelijk licht over, Asaf leert ermee bij God te schuilen, en ziet dat God ook hem leiden zal naar Zijn raad. Wat heeft de Prediker geleden onder het lijden, 'het kromme in het levenslot', en ook moeten leren, dat Gods werk in eeuwigheid is dat Hij alles recht heeft gemaakt. En in het Oude Testament is dan Job nog een apart verhaal. Daarover de volgende keer dan.
Ede
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 3 oktober 1974
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 3 oktober 1974
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's