Ooltgensplaat

HERVORMDE GEMEENTE WERD 400 JAAR GELEDEN GESTICHT
Herdenking op donderdag 31 oktober.
Een dezer dagen is het 400 jaar geleden dat te Ooltgensplaat een Hervormde Gemeente werd gesticht. De eerste predikant was Joost Emels, die de gemeente van 1574 tot 1576 heeft gediend. Hij vertrok naar Beijerland en overleed aldaar in 1582.
In deze vier eeuwen heeft Ooltgensplaat 37 predikanten als herder en leraar in haar midden gehad, waarvan de eerste acht (van 1574 tot 1647) ook de naburige gemeente Den Bommel bedienden.
Tussen ds. Joost Emels en ds. Arie Willem van der Plas, de huidige predikant van Ooltgensplaat is er heel wat gebeurd. Een geschiedenis op zich zelf, met interessante zaken die het vermelden waard zijn maar waar we nu niet nader op in zullen gaan.
Uit de geschiedenis van het ontstaan van Ooltgensplaat, vroeger Ooltgensplaete geheten naar een schipper die met zijn schip op een zandplaat bleef steken en als visser aldaar zijn beroep bleef uitoefenen, wordt opgemaakt dat na deze nederzetting in 1482 al in 1483 over het ontstaan van eene kerk wordt gesproken. In een uitgift van het Oudeland in 1483 staat 'dat de bedijkers ter eere Gods, zijne gebenedijde moeder de maget Maria, en van den goeden heere en de vierients Gods, St. Adolfs, die daar patroon wezen zou, eene redelijke en tamelijke kerk maken zal en onderhouden den tijd van 24 jaren; dat deze kerk zal wezen eene parochiekerk, bediend door een priester enz.'. De geschiedenis vermeldt verder, dat zich aan het eind van de Voorstraat een kerk bevindt: 'Zij was gewijd aan den H. Odulphus priester en belijder, welke ten tijde van den bisschop Frederik, kanunnik te Utrecht was. In deze kerk was aan het altaar van St. Nicolaas eene vicarij gesticht, die in het jaar 1547 bekleed werd door den Heer Johan Vierloos'.

Nieuwe kerk
Van het in het jaar 1555 voltooide kerkgebouw is er op de fundamenten van hetzelve een andere kerk gebouwd, waarvan op den 22sten mei 1847 de eerste steen is gelegd door Johannis Agathinus Cornelis van Weel en onder het kerkbestuur van: A. van Weel Dz., president: L. Tiggelman, C. de Ruiter, M. Krijgsman en P. Noordijk, secretaris. In 1845 werd namelijk de kerk afgebroken wegens bouwvalligheid. In een schuur van de landbouwer Van Putten aan de Kerksingel werd toen een noodkerk gecreëerd. Deze schuur bestaat nog en heeft woensdag 2 oktober j.l. zwaar geleden tijdens de ontploffing van de woning van het echtpaar Bom-Zuidijk. Bij het afbreken van deze kerk is er veel moois verloren gegaan, o.a. wapens en prachtig snijwerk, etc.
Wel is bewaard gebleven de stijlvolle preekstoel met de ouderlingenbank (op Flakkee 'de tuin' genaamd). In 1728 is dit kunstwerk gemaakt door Arnoldus van Galen, meester timmerman te Dordrecht, voor de prijs van ƒ 630, — ... Niet te geloven!! Het snijwerk in het Unkse paneel (zie foto) heeft als onderschrift 'Pondus Grave' (zwaar gewicht) en stelt de Wet voor. In het rechter paneel staat: 'Onus Leve' (lichte last) en geeft het Evangelie weer, drie wapenschildjes, die vorig jaar door Monumentenzorg zijn gerestaureerd. Het Avondmaalszilver is een geschenk van Pieter Masse. Vier bekers en twee schotels van 1737. De drie lichtkronen zijn van 1640. De twee lezenaars uitgevoerd in de Lodewijk de 14de stijl zijn van 1728. De gemeente bezit een nieuw orgel, gebouwd door de fa. Leeflang en Keijzer te Apeldoorn en is in januari van dit jaar in gebruik genomen.
Het inwendige van de kerk is veel fraaier dan het uitwendige. Het is de bedoeling geweest van deze kerk een kruiskerk te bouwen. Aan de westzijde is evenwel het kruis niet doorgetrokken, maar is het een platte muur gebleven, waartegen de consistoriekamer is gebouwd. Achter de kerk is er de oude begraafplaats, het kerkhof, afgesloten met een ijzeren hek tussen twee palen. Op de ene paal staat het woord: Adam' op de andere paal het woord 'Christus', alzo heenwijzend naar het woord van apostel Paulus: Want indien door de misdaad van enen de dood geheerst heeft, enz., alzo ook door ééne rechtvaardigheid komt de genade over alle mensen tot rechtvaardigmaking des levens (Christus) enz. Zie Romeinen 5: 17 tot 19.

Herdenking
Zo heeft dan in 1574 het Protestantisme zijn intrede gedaan te Ooltgensplaat. De kerkeraad heeft gemeend dit feit te moeten herdenken en men koos daarvoor Hervormingsdag 31 oktober 1974. In deze dienst die te 7.30 uur nam. aanvangt zal voorgaan ds. A. W. van der Plas. In deze herdenkingsdienst is een ieder welkom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen