Kritieke ontwikkelingen

Waar zullen de maatschappelijke ontwikkelingen, waarin we ons bevinden, eindigen? Meer en meer komen we in de greep van links-indoctrinaire machten en vrijwel niets van wat door de eeuwen heen onwankelbaar vast scheen te staan — men denke aan de eerbied voor het menselijk leven — blijft overeind. We zijn als christenen in de minderheid gekomen — zeker als gereformeerde christenen — we wéten het of we zullen het weten.

De Sociale Academie verwezen naar de Kroon
Veel deining heeft gebracht de beslissing van het ministerie, met name van staatssecretaris Veerman, om de Gereformeerde Sociale Academie te Ede niet op het scholenplan 1975-1976-1977 te plaatsen. Die beslissing kreeg de nodige publiciteit en kreeg in de Tweede Kamer bij de onderwijsbegroting een politiek vervolg. Ik was de hele donderdag vorige week in de Tweede Kamer. Daar kwam de zaak één en ander maal aan de orde, nadat ook de vorige dagen er het nodige over gezegd was. Staatssecretaris Veerman hield tegenover zijn opponenten het been stijf. Hij wilde handelen naar de letter van de wet en dan was subsidiëring hem niet mogelijk.
Eenvoudig gezegd komt de wet hierop neer: een school die zelf met eigen middelen is gestart komt gedurende drie jaar niet voor subsidie in aanmerking (art. 69 van de wet op het voortgezet onderwijs), tenzij artikel 65 van de wet geldt, waarin staat dat de minister een school, die al gestart is op het scholenplan moet zetten als gebleken is, dat de school aan de gestelde getalsnormen al voldoet, omdat daardoor de school zijn bestaansrecht bewezen heeft.
Het punt is dat bij alle met name en met vereiste getallen genoemde scholen de sociale academie niét genoemd wordt, omdat dat kennelijk niet eerder aan de orde was. Interpretatie van de staatssecretaris: ik hanteer de letter van de wet; daar wordt de sociale academie niet genoemd, dus géén subsidie! Kritiek van de opponenten (mevr. Kraayeveld-Wouters, ARP, drs. G. van Leyenhorst, CHU, ds. H. G. Abma, SGP, P. Jongeling, GPV): omdat de sociale academie niet met name genoemd wordt (was kennelijk niet eerder aan de orde) moet men niet handelen naar de letter van de wet maar naar de geest van de wet, die zegt dat, als een school levensvatbaar blijkt te zijn, deze gesubsidieerd moet worden.
De vragen van drs. Van Leyenhorst of niet duidelijk gebleken was, dat deze academie duidelijk in een behoefte voorziet, de opmerking van mevrouw Kraayeveld-Wouters, dat de grote offers die velen zich hier getroosten een bewijs was van de behoefte, de druk van de zijde van de KVP, de vragen van ds. H. G. Abma om in deze een soepel beleid te hanteren, ze waren niet in staat de staatssecretaris tot andere ge­ dachten te dwingen. Hij verwees naar de Kroon. De Raad van State moet maar beslissen hoe de wet hier geïnterpreteerd moet worden. Wel wil de staatssecretaris bevorderen, dat de uitspraak van de Kroon niet te lang op zich zal laten wachten.

Verdrietig
De Sociale Academie zal nu dezer dagen beroep bij de Kroon aantekenen. Maar het is wel uiterst verdrietig dat het zó moet gaan. Waarom kon hier niet naar de geest van de wet gehandeld worden? Terecht is er van verschillende zijden op geattendeerd, dat de weigering van deze subsidie wel schril afsteekt tegen het smijten met miljoenen voor andere doeleinden — men denke aan de vele onverantwoorde kunstenaarssubsidies of subsidies voor literaire producten, waarvan oud-senator Algra eens zei dat het faecaliën werpen is naar het Kruis van Christus, de ongekend hoge bedragen voor sporthallen e.d. Wordt hier steeds naar de letters van de wet gehandeld? Wanneer dan terzake van het verstrekken van subsidie voor een gereformeerde sociale academie zó angstvallig naar de letter van de wet wordt gegrepen, terwijl handelen naar de geest van de wet zeer mogelijk was, dan komen we te staan voor het verschijnsel, dat in onze meer en meer socialistische geleide maatschappij het een steeds moeilijker zaak zal worden om scholen met een duidelijk uitgesproken eigen (christelijke, gereformeerde) signatuur van de grond te krijgen.
Zou in het kader van dit linkse kabinet, waarin minister Van Kemenade zijn socialistisch onderwijsbeleid duidelijk presenteert een even duidelijk confessioneel gebaar niet op zijn plaats zijn geweest, juist vanwege de ontwikkelingen die in het sociale leven aan de gang zijn?
Wij zijn dankbaar voor al die confessionele politici, die in de Tweede Kamer in de bres zijn gesprongen. Des te spijtiger is het dat geen directe winst kon worden geboekt. We blijven voorlopig met onze academie dan ook in de zorgenzone. Ds. H. G. Abma merkte op, dat deze academie zich al zó heeft waargemaakt, gezien de grote aantal aanmeldingen, dat het 'succes' eerder extra problemen geeft, omdat voor dit grote aanbod aan studenten er thans ook de extra financiën moeten zijn. Dat was voor hem de reden om bij de staatssecretares extra soepelheid te bepleiten.

Tegen de achtergrond van de maatschappijideologiën
Drs. G. van Leyenhorst heeft in de Tweede Kamer de vraag naar de behoefte van de sociale academie aan de orde gesteld. Die behoefte staat tegen de achtergrond van de ontwikkelingen elders op de sociale academies. Ik zou, wat dit betreft, willen attenderen op een boekje, dat verschenen is van de hand van Piet Reckman: Sociale Aktie opnieuw bekeken (Uitgeverij In Den Toren, Baarn). Wie op de hoogte wil zijn van het waarom van een nieuwe sociale academie leze dit boekje — ondanks de baten, die het helaas voor de schrijver met zich meebrengt. Reckman is één van de ideologen, die achter het sociaal pedagogische onderwijs van dit moment staan. Hij is docent aan de Horst en in het genoemde boekje laat hij er geen twijfel over bestaan, dat hij marxist is, een marxist van het (on)zuivere soort. Hij citeerde Mao Tse Tung vele malen en met graagte. Hij had zijn boekje Sociale Aktie al eerder geschreven, maar na de ontwikkelingen in Chili, waar de 'democratische revolutie van Allende met geweld werd gesmoord', en na Dennendal, waar 'radicale vernieuwingen in het welzijnswerk alleen maar met overplaatsingen werden gekeerd', moest Reckman zijn boek opnieuw schrijven.
Het lust me niet het uitvoerig te bespreken maar ik aarzel niet dit boek een instrument in de hand van de duivel te noemen om onze samenleving in de vernieling te brengen. Een genuanceerder oordeel heb ik niet en mag ik niet hebben. Een stuk agitatie tegen alles wat onze maatschappij te bieden heeft! Een oproep tot revolutie, tot afbraak van al het bestaande, zonder alternatief! Eén oproep tot ondermijning van het bedrijfsleven, opstand tegen de chefs, agitatie tegen directies; en dan maar vergeten dat daar de werkgelegenheid voor duizenden ligt.

Technieken
De heer Reckman voert zijn lezers in in de technieken van revolutie, de methoden van agitatie.
Ik noem de methoden, die als evenzovele kopjes boven de onderdelen in dit boek staan. Het begint met het 'onschuldige' publiceren, discussiëren, houden van teachinns, congressen, polemiseren, aanbrengen van affiches. Het gaat verder met straatpresentatie, demonstratieve tochten.
Dan komen de pressietechnieken: open brieven, ingezonden stukken, petities, protestmarsen, onderhandelingen, kritische consumptie (geen sinaasappels uit Zuid-Afrika), wereldwinkels.
Dan komt het dramatiseren (op uitdagende wijze in scène zetten van een probleem), het omkeren van wetten en normen, ontrafeling (van interviews e.d.).
Vervolgens zijn er de onthullingstechnieken: verscherping van tegenstellingen (polarisatie), jagen en spioneren, beschadiging van iemands image.
Maar we zijn er nog niet: infiltratie, ordeverstoring, provocatie, staking, kraking, bezetting, sabbotage, gewelddadigheid, dat zijn de slagwoorden waarmee de revolutietechnieken tenslotte worden beschreven.
Wie al dit geschrijf eenvoudigweg analyseert komt tot de conclusie, dat de technieken van de heer Reckman worden bepaald door de norm 'alles mag': liegen, bedriegen, sabotage plegen, iemands eer schenden, geestelijk en lichamelijk geweld toepassen, moord en doodslag. En het gebeurt alles onder de noemer van een dogmatisch marxisme, waarbij alle oude en nieuwe marxisten te hulp geroepen worden. En warempel, de kerk mag óók meedoen: een teach-inn, die de hele zondag duurt; en om de basis te bereiken mag er dan ook best een oecumenische dienst worden ingebouwd of een 'politisches Machtgebet'.
Ik zal de lezers verder besparen de kwalificaties, die Reckman in zijn boek over allerlei personen ten beste geeft. Ik volsta met te zeggen, dat hier een pervertering van de democratie zichtbaar wordt, die levensgroot voor de consequentie plaatst van het feit, dat ongebreidelde vrijheid van meningsuiting en meningsvorming, van publicatie en agitatie, de mogelijkheid geeft de samenleving tot in zijn wortels — radicaal — te ondermijnen.
Reckmans boek beleeft intussen een vierde druk, is dus kennelijk in trek. Het is een levensgevaarlijk boek van een levensgevaarlijk ideoloog, die middels de sociale academie een greep heeft op een deel van jeugdig Nederland. Ieder, die leiding geeft in kerk en maatschappij, zou dit boek moeten lezen om te weten welke kritieke ontwikkelingen er aan de gang zijn.
Is dit boek een toonaangevend boek? Het is een marxistisch boek en het marxisme is in opmars. Lenins stelling, dat het Westen niet met wapens maar met onderwijzers en dominees overwonnen moet worden krijgt in het Westen meer en meer vlees en bloed. Een duivels boek als van Piet Reckman is daarvan een bewijs.

Dood kapitaal?
Waar staan we intussen zelf en wat doen we zelf in de ontwikkelingen die aan de gang zijn? Zullen we beseffen, dat in een tijd met een meer en meer centraliserend beleid op weg naar een socialistische maatschappij, die een voorportaal is van een marxistische, ons geld een verantwoord beheer moet hebben, ook gemeentelijk?
In de Tweede Kamer werd bij het debat over de sociale academie, na een opmerking van drs. Van Leyenhorst over de offervaardigheid, die bij de start van de academie gebleken was, door een P.v.d.A.-afgevaardigde gezegd, dat hij niet onder de indruk was van die offervaardigheid; alles kwam immers uit dóód kapitaal, uit liggend kapitaal van diakonieën!
Twee dingen dan vooraf: het is in de eerste plaats een grote misvatting van deze afgevaardigde dit zo te stellen; hèt geld komt met grote en kleine giften uit de gemeenten bijeen. In de tweede plaats is het een misvatting te menen dat de diakonieën alle op dood kapitaal zitten; vele diakonieën verstaan hun taak en roeping en tonen dit metterdaad, ook bij zaken als de Sociale Academie.
Maar de opmerking van de P.v.d.A.-er hoe denigrerend ook bedoeld, herinnert ons aan een realiteit, waarover ik in de loop van de jaren meermalen van bevoegde zijde informatie ontving: er is inderdaad nog veel dood kapitaal onder de diakonieën, kapitaal waarmee niet gewerkt wordt. Is dat verantwoord? Is dat verantwoord in een tijd van inflatie, waarin het geld steeds minder waarde krijgt, zodat de gelden, die men in beheer heeft en die door de jaren met offervaardigheid van de leden der gemeenten bijeen zijn gebracht, zonder bestemming blijven liggen? Wat zou men nu nog kunnen doen met de giften, die tien jaar geleden werden geofferd? Wordt het niet tijd dat we — vóór dat een socialistische maatschappij tot volledige naasting van eigendommen overgaat — ons grondig gaan bezinnen op het beheer van de diakonale gelden?
Ik ben ervan overtuigd, dat er dan wel drie sociale academies zouden kunnen worden gesticht. Maar realiseren we ons al voldoende, dat binnenland even grote offers vraagt als buitenland? Geweldig de offervaardigheid voor de zending! Maar zullen we de uitwendige zending niet romantiseren ten koste van onze opdracht hier in een samenleving, die in de greep van het nihilisme en van de anti-christelijke ideologieën komt? Laten we de gelden, die nu als dood kapitaal liggen, aanboren voor al die taken die in onze tijd geboden zijn. Ik weet, dat er mensen zijn, die met kennis van zaken spreken en die hier gróte zorgen hebben als het gaat om diakonaal beheer. De verzoeking is steeds weer aanwezig om meer aan kapitaalvorming dan aan verantwoorde besteding te doen. In een tijd, waarin men zich dank zij de inflatie arm spaart en rijk leent, mag men zich wel afvragen waar uiteindelijk dóód kapitaal terecht komt en waar levend kapitaal nodig is! Als een socialist ons herinneren moet aan het feit dat er dood kapitaal ligt in de gemeenten, dan hebben we dunkt me op onze hoede te zijn.

Rampsituatie
Temidden van alle kritieke ontwikkelingen van deze tijd belijden we, dat God leeft en op aarde ook vonnis geeft. God spreekt ook in de tekenen van de tijd. Het publiek belijden van Gods Naam wordt meer en meer een aangevochten zaak, het letten op Gods sprake in de natuur wordt steeds spaarzamelijker. Maar — zegt de Catechismus — regen en droogte, vruchtbare en onvruchtbare tijden komen ons van Gods vaderlijke hand toe. Dat moeten we ook zeggen in deze tijd, nu de oogst vanwege het zeer natte jaargetijde mislukt. Duizenden willen helpen maar kunnen niet, omdat de grond zo nat is en de regen maar aanhoudt. Ook in de weg Uwer gerichten hebben we U verwacht, zegt Jesaja. Dat zegt de gemeente, als het goed is, ook nu. Vandaar ook als het goed is de bede om uitkomst, de voorbede voor diegenen die hier het zwaarst getroffen zijn. Gods gerichten zijn over de aarde. Staan de economische ontwikkelingen, die zich steeds zorgelijker aftekenen, los van Zijn bestel? Gaat dit natte jaargetij buiten Zijn voorzienigheid om?
Kritieke ontwikkelingen allerwege. Afval op grote schaal met daarbij ombuiging van de meest wezenlijke bijbelse waarden. En christenen geven niet zelden 't slechte voorbeeld. Wat te denken als keurige gereformeerde artsen publiekelijk voor abortus pleiten, als gereformeerde dominees zich direct gedrongen voelen om wat op de Lunterse conferentie over medische ethiek naar voren kwam — eerbied voor alle menselijk leven en dan geen abortus — direct publiekelijk aan te vechten? De ontwikkelingen gaan sneller dan we denken. Maar er is een God die leeft. En nog eens: in de Weg van Gods gerichten hebben we nochtans Hem verwacht.
v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen