De kapper krijgt de schuld

Men zal de titel boven dit stukje op het eerste gezicht wat vreemd vinden, zeker als deze staat boven een verhaal, waarin het gaan moet over de besluiten van de Hervormde en de Gereformeerde synode om te gaan participeren in een nieuwe stichting genaamd IKON (Inter Kerkelijke Omroep Nederland), waarin het IKOR en het Convent van Kerken zullen opgaan. De Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken hebben de nieuwe stichtingsstatuten aanvaard. De Hervormde synode besloot daartoe met twaalf stemmen tegen. Die tegenstemmers steunden een voorstel van ds. J. Pronk uit Rijsoord, die de beslissing wilde uitstellen. Zolang er zoveel vragen zijn, niet alleen over de vorm van zo'n nieuwe stichting, maar juist over de inhoudelijke kant van de zaak, mag men er als synode geen mandaat aan geven vond hij. Ds. Pronk had van te voren duidelijk stem gegeven aan de verontrusting, om niet te zeggen de verontwaardiging van velen over het IKOR beleid van de afgelopen jaren. Hij vreesde, dat er geen garantie zou zijn, dat dit beleid onder de nieuwe stichting anders zou worden. Integendeel, de vrees is dat het oude beleid in een nieuwe vorm zal worden voortgezet, waarbij dan grote delen van de kerk zich niet in zo'n beleid zullen herkennen.

De programmamakers
We vrezen dat ds. Pronk gelijk heeft. Er is op zich al het bezwaar dat opnieuw voor een stichtingsvorm is gekozen, zodat men weer een autonoom beleid zal kunnen voeren, met alleen kritiek (op synodes) achteraf. Maar welke vorm men ook kiest, het zijn de programmamakers, die het gezicht van de stichting en dus van de kerkelijke presentatie via de media naar buiten zullen bepalen. In de samenstelling van de staf zal geen verandering komen. Het IKON zal dan ook ongetwijfeld het IKOR blijven met een nieuw jasje aan.

Eén van de programmamakers, die voor een niet onaanzienlijk deel het gezicht van het huidige IKOR bepaalde en straks van 't IKON zal bepalen is de heer Barend de Ronden. Deze werd dezer dagen geintervieuwd door het maandblad Weerwoord. Toen hij bij het IKOR kwam — zo zegt hij — was hij een 'gelovige' jongen, die vertrouwen had in de kerk. Maar hij is toch wel, na een aantal jaren in de kerken te hebben rondgekeken, wat van de kerk vervreemd in die zin, dat hij zich daar minder verbonden mee is gaan voelen. En dan komt het: 'Bij allerlei kerkelijke binnenbranden — b.v. zo'n kwestie Wiersinga — denk ik: mijn hemel (waarom moet die hier genoemd? v. d. G.), waar maken jullie je zo druk over? Dat is iemand die wat schudt aan zekerheden van een aantal lieden (N.B. het gaat over het hart van de zaak, de verzoening, v. d. G.) en die men dan probeert langs allerlei duistere machinaties het zwijgen op te leggen ... zou je je niet ergens druk over maken?
Waar De Ronden zich dan druk over maakt? Zijn denken onderging — zo zegt hij — een schaalvergroting, en hij gaat dus selectief te werk bij de presentatie in de omroep. Dat komt kort en goed hier op neer — dat leerde de praktijk van de laatste jaren — dat De Ronden zijn selectieve verontwaardiging via de kerkelijke omroep presenteert, selectieve verontwaardiging over Zuid Afrika of over synodevergaderingen die zich met zielige kwesties bezig houden (zoals de kwestie Wiersinga) of die zich naar de mening van De Ronden niet progressief genoeg presenteren (bijvoorbeeld bij het abortusvraagstuk of destijds bij de desinvesteringsresolutie van de Wereldraad).

De Ronden geeft tenslotte nog een aantal korte kwalificaties ten beste. Evangelische Omroep: 'zielige mensen'. Wereldraad van Kerken: 'Organisatie die mijn geloof nog een beetje in stand houdt.' Wanneer dit de mensen zijn, die de selectie en de presentatie van de programma's moeten uitmaken, dan heb ik geen enkel vertrouwen dat het met de nieuwe stichting IKON wel goed komt. De Chr. Geref. Kerken en de Vrijgemaakt Gereformeerden hebben dan ook terecht van participatie afgezien. Maar de Hervormde synode is er weer argeloos (of toch niet?) ingelopen. Het moderamen vond dat men eerst maar moest starten en dan moest de bezinning op gang komen. Terecht ging ds. Pronk, en met hem twaalf andere synodeleden, met deze zienswijze niet mee.

De kapper
En nu dan het verhaal over de kapper. Prof. dr. G. N. Lammens, tot nu directeur van het Convent van Kerken (Geref.), meende, toen het over de kerkelijke presentatie via de omroep ging, te moeten zeggen dat hij bij zijn kapper echt niet hoefde aan te komen met gesprekken over de verzoening en de kwestie Wiersinga in dezen of met andere zaken, die het beiden raken, maar dat je nog wel eens in een gesprek met rode oortjes terecht kon komen bij de kapper over Beyers Naudé en de kwestie Zuid Afrika. Trouwens zijn jongens behoefde hij ook niet meer aan boord te komen met kwesties als verzoening en rechtvaardiging.
De kapper krijgt dus de schuld. De kapper vindt — vrij vertaald — dat het bij IKON om kwesties als Zuid Afrika en aanverwante wereldproblemen moet gaan en niet over het belijden inzake allerlei dogmata van de kerk, waar intussen echter toch maar het hart van het geloof ligt.
Deze wijze van voorstellen wordt de laatste tijd nogal eens gehanteerd. Prof. Augustein vond enkele jaren geleden óók al, dat er in een grote straal om Amsterdam geen (gereformeerde) kerkeraad meer te vinden was waar nog enige belangstelling was voor de belijdenis, men had aandacht voor andere belangrijke(r) zaken. Welnu; prof. Lammens vindt, dat hij de oude boodschap aan z'n jongens niet meer kwijt kan en bij de kapper evenmin. Maar ligt het ten diepste niet zo dat prof. Lammens e.a. zèlf vinden, dat er belangrijker dingen zijn om over te praten dan de dogmata, het belijden van de kerk en dat zij zélf vinden, dat Zuid Afrika en aanverwante problemen absolute prioriteit moeten hebben en dan nog slechts mits op een bepaalde wijze gebracht. Barend de Ronden zegt dat tenminste nog eerlijk. Prof. Lammens verschuilt zich achter zijn kapper. Maar als prof. Lammens zijn kapper en zijn jongens — om even in de beeldspraak te blijven, die ik in schaalvergroting naar het IKON overbreng — niet meer spreekt over het hart van het belijden van de kerk dan zal het ook meer te meer onmogelijk worden om het nog te doen. We hebben hier te maken met oorzaken en gevolg.

Al met al zijn er duizenden in den lande, samen vormend de levende kern van kerk en gemeente, die weten dat het bij het belijden inzake de verzoening gaat om vragen van leven en dood en die het bij dit levend belijden willen houden en dat ook graag zien uitgedragen via de omroep. Daarom ben ik ervan overtuigd, dat ds. Pronk en de 12 tegenstemmers op de synode meer de (mee)levende gemeente achter zich hebben staan dan diegenen, die gefingeerde kappers ten tonele voeren om eigen selectie bij voorbaat te dekken.
Het IKON zal dunkt me uitvaren in de mist, al zien de programmamakers de weg wellicht helder voor zich.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen