Jaar van de vrouw

Het nieuwe jaar kreeg kapers op de kust. Belangen begeerden het hele jaar om te pleiten en te bevorderen. Vandaar dat 1975 is uitgeroepen tot het jaar van de vrouw. Ook — niet zo progessief — tot het jaar van de monumenten. Bovendien eiste de paus het jaar op voor de heiligheid. Op zichzelf is het niet onevangelisch te vragen om een jaar. Welke werker in de wijngaard van de Heere deed als zijnsgelijkende collega en vroeg: Heere laat hem ook nog dit jaar, totdat ik om hem gegraven en mest zal gelegd hebben? Er zijn karweien waarvoor wij een jaar hard nodig hebben.

De emancipatie van de vrouw is bij lange na niet voltooid. Weliswaar zijn er fundamentele beslissingen gevallen terzake deze emancipatie, doch zoals de Reformatie gevolgd werd door een nadere reformatie om verworvenheden hun beslag te geven, dient de emancipatie van de vrouw gevolgd te worden door een nadere emancipatie. Voor velen zijn de theoretische mogelijkheden een geruststelling, de practische verwerkelijkingen blijken minder dringend. Doch niet allen zijn daarmee tevreden.

Als het wezenlijk om vrijmaking gaat moeten wij daar altijd aan meedoen. De grondtrek van de dienst van God is bevrijding. Wij zouden een complete Godsleer kunnen schrijven onder de titel: Die uit het diensthuis uitleidt. Want dat doet God Drie-ënig. Hoe over-bevrijdend was het gesprek van Jezus met de Samaritaanse. Ik vermoed dat het voor de Samaritaanse vrouw, die wij in Johannes 4 ontmoeten, een dubbele verbazing was dat Jezus tot haar het woord richtte. Allereerst hadden de Joden met de Samaritanen geen gemeenschap en ten tweede was het ongebruikelijk voor een man zich met een vrouw te bemoeien. Immers wij lezen dat de discipelen er zich over verwonderden dat Hij met een vrouw sprak. Als wij het hele verhaal heel aandachtig lezen is het ons alsof zich die verwondering ook van onze harten meester maakt. De Engelsen hebben voor praten met, familiaar zijn, goede verstandhouding onderhouden een heel typische uitdrukking namelijk 'be on speaking terms'. Het gaat erom of wij binnen de termen, binnen de grenzen vallen. Jezus was met de Samaritaanse on speaking terms. Dat was iets opzienbarends voor toenmalige begrippen. Daarom noemde ik de conversatie bij het monument van de Jacobsbron een bevrijdend gesprek. Voor de vrouw in kwestie van eeuwigheidswaarde. Haar werd de weg naar het bad­water van de wedergeboorte en naar het drinkwater van het eeuwige leven ontsloten. Het was uur, dag en jaar voor deze vrouw. Het Evangelie van Johannes is immers bijzonder datum-gevoelig. Doch tevens in ruimer zin, en dat helemaal niet geïsoleerd van eeuwige levenskansen, bevrijdend voor de vrouw, voor elke vrouw. De uitwerking van dit bevrijdend gebeuren duurt tot de dag van vandaag. Het typeert de grote Evangelie-emancipatie, die resutleert in de fiere belijdenis dat in doop en aandoen van Christus geen Jood is of Griek, geen dienstbare of vrije, geen man of vrouw, omdat allen één zijn in Christus Jezus. Het is de onvergelijkelijke roem en verdienste van het Evangelie, dat het vrouwen aanspreekt. Voor 'de Samaritaanse bestond er dus alle reden tot verbazing: Hij sprak met iemand van Samaritaanse nationaliteit en nog wel met een vrouw en tenslotte, wat de deur toedeed, of juist ontsloot: met een vrouw van bedenkelijke levenswandel als bleek uit de goed bestuurde loop van het gesprek.

Voor de discipelen was de nationaliteit na wat zij beleefd hadden mogelijk niet meer zo verwonderlijk, maar wel het feit dat Hij zich onderhield met iemand van het vrouwelijke geslacht. Christus heeft lof geoogst — de velden waren immers wit — dat Hij de vrouw heeft bevrijd tot, de dienst en de vrijheid der kinderen Gods.

Het is verdrietig dat hedendaagse voorstanders van de vrouwenemancipatie het christendom zien als sta in de weg, als conservatieve grootmacht. Daarvoor kunnen twee oorzaken bestaan. Het christendom heeft het oorspronkelijke élan van de Leidsman en Voleinder verloochend. Het christendom is geen echte opvolger en volgeling van de Voorloper. Ik wil het niet totaal ontkennen. In bepaalde opzichten en in zekere mate kunnen er binnen het christendom verstarrende machten werkzaam zijn. Met beroep op een aantal schriftplaatsen, die niet al te goed worden begrepen en die tegen zin en mening van de Geest worden gehanteerd, geraakt de vrouw andermaal in het diensthuis. Wat Christus deed in dit opzicht is ijdel geworden. Welk christendom kan zijn dwalingen doorgronden? Geenszins is uitgesloten dat bij velen echter volstrekt andere opvattingen leven omtrent de vrijheid dan die het evangelie uitdraagt. De vrijheid waarmee Christus heeft vrijgemaakt is een andere dan die als dekmantel wordt gebezigd van de boosheid. Vrij wil lang niet altijd zeggen: waarlijk vrij. De vrijheid die vandaag gepropageerd wordt is die van de revolutie, een vrijheid genormeerd door een onbijbels gelijkheidsideaal. Man en vrouw moeten als het ware volkomen inwisselbaar zijn. Het is de vrijheid die op de kleinst mogelijke schaal klassenstrijd inluidt. Want binnen het huwelijk zal het gevecht om de rolverdeling ontstaan. Dit alles in een periode van de wancultus van de sex en van het pleit voor onbelemmerde abortuspractijken.

Beide komen erop neer dat de vrouw wordt vernederd tot een object. Een opject van lusten en boze begeerten. Vrijheid in de lijn van een dwaas gelijkheidsideaal, dat gereder kon ontstaan omdat de zuivere evangelische notie van macht en heerschappij beslissend is verduisterd. Want voor elk die leiding geeft behoorde maatgevend te zijn wat Christus heeft gezegd: Die de meeste wil zijn zij aller dienaar.

Het christendom draagt wel degelijk schuld. Maar op een heel andere manier dan de wereld toedicht. Bijbel en belijdenis leren ons diepzinnig dat er weliswaar gelijkheid bestaat maar ook orde. Elk in zijn of haar orde. Wat speciaal voor het huwelijk een waardevolle richtlijn verstrekt is ook in ruimer en algemener zin uitermate maatgevend te weten het exemplarische: Gelijk Christus de gemeente... en: gelijk de gemeente Christus....

Dat opent wijde perspectieven. De Bijbel geeft trouwens de vrouwen de ruimte. Het zijn per se geen slavin-meester verhoudingen. In de moderne opvattingen verkleurt het rijke spectrum van de maatschappelijke verscheidenheid tot grauwe gelijkheid en afstompende eenvormigheid. Satans livrei is het vale uniform. De schepping kent een veelkleurige verscheidenheid.

Onze goede Schepper gaf elk schepsel wezen, gestalte, gedaante en niet te vergeten ambten om Hem te dienen en in het Koninkrijk is dienen heersen en heersen dienen. Aldus de belijdenis.

Daarom is het goed dat wij weten dat onze Bevrijder de Herschepper is. Dat is geleerd uitgedrukt geen tautologie. Tautologie betekent een afmattende herhaling van hetzelfde denkbeeld met andere bewoordingen. Onze Bevrijder en ook de grote Bevrijder van de vrouw is onze en haar Herschepper.

Wij kunnen op het smalle spoor van de vrijheid gauw over de schreef gaan en afwijken. Naar rechts, inderdaad, ik zal het niet betwisten, maar net zo gemakkelijk ook naar links.

Te weinig, te veel, elk 'te' schaadt. Te weinig vrijheid, te veel vrijheid, het is allebei fout. Christus bij de Jacobsbron. Hij moest door Samaria gaan. Want het welaangename jaar van de vrijheid was aangebroken, de dag van de bevrijding lichtte en het uur van de emancipatie sloeg. Het jaar van de vrouw bij het monument. De discipelen kwamen terug en verwonderden zich dat Hij sprak met een...vrouw. Dat deed Hij omdat God dit wilde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen