Hier en Heden

dilemma

Gevleugeld en bevleugelend werd Kuypers woord: Betrek met uw kind de macht bij het kruis. Laat dat kruis niet los en laat dat kind niet los. De zin doet enigszins pathetisch aan, doch de bedoeling is goed. Natuurlijk zijn er die de uitspraak aan de activistische kant vinden. Is niet troostvoller te bedenken dat het kruis ons vasthoudt en moeten wij er niet van uitgaan dat dit het beslissende uitmaakt. Allicht. Het ene hoeft evenwel het andere per definitie niet uit te sluiten. Ik hoef slechts de beroemde zinsnede te citeren uit de Leerregels, dat de mens 'aldus van God bewogen zijnde' ook zelf werkzaam wordt. Werkzamen worden gemaakt immers en niet als zodanig geboren. Ik dacht aan Kuypers dubbel vermaan van niet loslaten, toen ik las in het boek van de Duitse theoloog Jürgen Moltmann 'De gekruisigde God' over wat hij noemt het identity-involvement-dilemma.

Deze term verlangt nadere uileg. Holtmann betoogt dat de christen in het kruis van Christus zijn identiteit moet, kiezen. Wij denken daarbij ook aan het isolement van Groen van Prinsterer. Ook wanneer wij ons verantwoordelijk voelen voor het heden, voor de generatie van onszelf en bijzonder voor de komende generaties mogen wij onder geen enkel beding het kruis loslaten. Wanneer wij dat doen — en hoe licht gebeurt dat, wanneer wij verwikkeld raken in de actuele problematiek — verspelen wij onze identiteit, ons houvast. Laten wij de hedendaagse generaties los dan komen wij in een onvruchtbaar isolement. Holtmann spreekt van een ghetto en een secte-achtige situatie, ledere generatie heeft onwillekeurig een eigen taal en de opdracht luidt, dat elkeen in zijn eigen taal de grote werken Gods moet vernemen. Uiteraard het grote werk van geloof en bekering. Dat wel. Want samengevat geldt, dat in het isolement, de identiteit onze kracht ligt en in het engagement, het betrokken zijn bij lot en leven van onze medemens onze roeping en opgave.

spiritisme

Een alarmerend berichtje in een schoolblad signaleerde dat het Spiritisme onze scholen binnendringt. Bij voorbeeld het feit dat gedurende een werkweek leerlingen van een brugklas een spiritistische seance organiseerde onder een boom. Als een tak naar beneden valt, houdt men geschrokken op. Zowel op middelbare als op lagere scholen worden geesten opgeroepen via het Ouya-bord. Vaak worden schoolpauzes daarvoor gebruikt. Verschillende jongeren zijn al psychisch volledig van de kaart geraakt. Een ernstige waarschuwing aan ouders en opvoeders is op zijn plaats.

Deze rage is derhalve een vervolg op allerlei drug-toestanden. Ouderen aten onrijpe druiven van de boom van het materialisme en de tanden der jongeren worden stomp. Wel blijkt 'n hang zo niet een honger naar geestelijk gehalte. In het identity-involvement dilemma moeten we beiden vasthouden. Het kruis en het kind. Met handen die zich altijd opnieuw willig vouwen. Soms kunnen de kinderen heel ver verwijderd zijn. Denk aan de jonge Duitse anarchisten, die momenteel terecht staan. Velen zijn van kerkelijke huize, zelfs predikantsdochter. Zij werden genoemd: onze kinderen.

jeugdraad en synode

Recent kwam het jeugdbeleid aan de orde ter synode van onze kerk. De jongeren splitsen zich blijkbaar in twee groepen. Als ik het op mijn manier mag uitdrukken zijn er H.H.-jongeren en V.V.V.-jongeren. H.H. dat wil zeggen jeugd, die hunkert naar heilszekerheid en jeugd, die verlangt verandering en vernieuwing van de wereld. Ook in dezen dringt zich het identity-involvement-dilemma op. Wanneer wij restloos ingaan op de uitdaging van verandering en vernieuwing van de maatschappij verkiezen wij het wezenskenmerk van het geloof, onze identiteit, het kruis van Christus. Het staan naar persoonlijke heilszekerheid mag echter niet ontaarden in oeverloos leren en delibereren zonder tot kennis der waarheid te komen. Dan banen wij ons een weg naar het ghetto.

korban

De tweede tafel is gelijk de eerste. Bijna zeg ik: gelijkgeschakeld. Wanneer iemand in wettische, werkheilige ijver voor het eerste en grote gebod met de krachtterm korban, dat is gave, de bijstand voor zijn en moeder op het altaar blokkeert doet hij niets meer aan zijn ouders.

Op die wijze voldoen wij net niet. Het geeft ook te denken dat Christus, wanneer Hij de wetsvervuUing toetst, stellig niet ongemotiveerd uitgaat van de geboden van de tweede tafel. De naleving van het eerste en grote gebod is ongetwijfeld beslissend voor onze identiteit. Dat gaat echter niet ten koste van de waarneming van het tweede gebod. Ik zou menen: integendeel. Die opvolging is immers bepalend voor onze involvement.

dialoog en polarisatie

Enige jaren geleden heette dankzij verrassende ontwikkelingen de Roomskatholieke Kerk in ons land alle kerken vooruit

Eens temeer bleek dat we de dag niet moeten prijzen aleer het avond is. In 1973 riepen de Nederlandse bisschoppen een commissie in het leven onder de naam Pluriformiteit. Pluriformiteit wil in kerken wel eens het zondagse kleed zijn van wat door de week verdeeldheid wordt genoemd.

De commissie werd gesplitst in twee werkgroepen. De gespreksgroep A en de gespreksgroep B. De ene groep ging praten met de zogenaamde kritische gemeenten. Studenten. Ecclesia en andere. De tweede benaderde de verontruste conservatieve groeperingen als Michael-legioen en dergelijke. De volgende taak was in dialoog de resultaten van beide reeksen van hoorzittingen in dialoog neer te leggen in een gemeenschappelijk rapport. De bedoeling zat voor om de afbrokkelende gemeenschappen op de beide uitersten binnen de katholiciteit te behouden. Het gelukte niet de handtekeningen van alle bisschoppen te verenigen onder de conchesies. Bisschop Gij sen van Roermond onttrok zich, omdat hij van oordeel was dat het rapport te tolerante geest ademde ten aanzien van de critische gemeenten.

Op deze wijze liep de dialoog uit op polarisatie. Alweer de kwestie identiteit en involvement. Over de noodzaak van beide verantwoordelijkheden zal niet gauw verschil van opvatting ontstaan. Wel over de vraag waar de grenzen liggen.

Inmiddels viel in één van de groepen een vonnis. Kardinaal Alfrink verbood pater Kotte van de Congregatie van de Assumptionisten kerkelijke diensten en pastorale arbeid.

Het gaat erom het kruis niet los te laten en het kind niet los te laten. Het kruis laat nimmer los. Ook niet wanneer de kerk zich geroepen voelt te excommuniceren. Lees het formulier van de Ban op Afsnijding.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen