Boekbespreking

Ds. J. J. Poort: Wie is Wijs; Uitgave De Banier B.V., Utrecht, 196 pagina's, ƒ 18, 50.

Deze bundel bevat 6 preken over Psalm 107 van de bekende legerpredikant ds. Poort. De titels van de preken zijn: De bevrijder des Heeren, Die in de woestijn dwaalden, Die in duisternis en schaduw des doods zaten. De Zotten, Die met schepen ter zee afvaren. Wie is wijs? Ds. Poort heeft een eigen wijze van preken. Dat blijkt ook hier. De stijl is aansprekend. De tale Kanaans en de taal van nu worden op unieke wijze vervlochten. Verder worden de preken gestempeld door de rits: ellende, verlossing en dankbaarheid. Het werk van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest straalt ons uit deze preken tegen. De vragen van het hart krijgen een pastoraal antwoord. Ds. Poort gaat met de Psalm langs de hoogten en diepten van het leven. Vanwege al deze aspecten zal deze bundel ongetwijfeld zijn lezers vinden, ook al zal de sterke neiging, die ds. Poort in zijn preken heeft tot allegoriseren en vergeestelijken ook vragen oproepen, evenals de exegetische kant van de preken.

Mink van Rijsdijk: Is de baas thuis? Uitgave J. H. Kolf B.V., Kampen, 108 pagina's, ƒ 9, 90.

Dit boek is een verslag van de consultatie, die in 1974, uitgaande van de Wereldraad van Kerken, in Berlijn is gehouden werd over sexisme (discriminatie van de vrouw). Aan de consultatie namen 154 vrouwen uit alle delen van de wereld deel. De consultatie stond in het teken van het (komende) jaar van de vrouw en de resultaten van het congres zullen als studiemateriaal dienen voor de assemblee van de Wereldraad van Kerken in Nairobi over het thema bevrijding. Uit dit boekje wordt temeer duidelijk, dat de bevrijdingsideologie van dit moment met de werkelijke inhoud van de Schrift geen enkele rekening houdt. Onthullend is wat dr. Potter, de secretaris generaal van de Wereldraad van Kerken, in dit verband zegt, namelijk dat de bijbelschrijvers kennelijk soms meer beïnvloed zijn door traditionele opvattingen uit hun tijd dan door de openbaring van Christus. Naast felle pleidooien voor het socialisme, voor legalisering van abortus treft men verder ook aan pleidooien voor een feministische (door de vrouw bepaalde) theologie, met als stuitende uitloper, dat men God niet als Vader maar als moeder (in ieder geval vrouwelijk) moet voorstellen. De schrijfster geeft zelf ook wel regelmatig kritisch commentaar, maar dit boek is toch in een zodanige omgeving en vanuit een zodanige gezichtshoek geschreven, dat we het moeilijk als bijbels verantwoord kunnen aanbevelen.

Jaap Zijlstra: Wij hebben de Zon; Uitgave J. H. Kok B.V., Kampen , 64 pagina's, ƒ 8, 90.

Een bundel met gedichten, gemaakt toen de auteur 18-20 jaar was. De vorm van de gedichten is nogal sterk wisselend, soms nogal modern , soms meer traditioneel. De auteur was Geref. predikant in Friesland. Hij is thans evangelisatie-predikant te Delfzijl.

G. Slings. Een boos en overspelig geslacht. Uitg. Oosterbaan en Le Cointre. Goes 1975. Geb. 251 blz., ƒ 14, 50.

Het is een verheugend verschijnsel dat er de laatste tijd van prot.-chr. zijde publikaties verschijnen waarin de moderne literatuur op een principiële wijze wordt benaderd. In de Waarheidsvriend van 13 februari j.l. heb ik een uitvoerige bespreking gewijd aan een bundel beschouwingen over moderne literatuur die eind 1974 is verschenen onder de titel: Uitgelezen. Reakties op boeken. Thans, begin 1975, kan ik opnieuw een belangrijk boek aankondigen: Een boos en overspelig geslacht, geschreven door G. Slings leraar Nederlands bij 't voortgezet onderwijs. In een 'Woord vooraf' zet Slings zijn doelstellingen uiteen. Hij wilde een boek schrijven over de moderne literatuur 'vanuit het gereformeerde standpunt. 'Het is in de eerste plaats bestemd 'voor de gereformeerde ouders en hun kinderen' en verder - meent hij dat het van dienst kan zijn 'bij het voortgezet onderwijs en in verenigingsverband'. Even 'n kanttekening: ik hoop dat Slings de term 'gereformeerd' niet doelt op slechts één protestantse denominatie maar dat hij de hele Gereformeerde Gezindte op het oog heeft, hoezeer deze ook versplinterd mag zijn.

In zijn voorwoord maakt de schrijver ook duidelijk hoe wij de titel moeten interpreteren. Hij heeft zich laten leiden door het 'gij geheel anders' temidden van een boos en overspelig geslacht. De auteur ziet de moderne literatuur als een teken des tij ds. De goddeloosheid, de wetteloosheid, de algemene afval van God in deze eeuw, de mens die eigen wetten en normen hanteert, dit alles wordt ons zichtbaar gemaakt in de moderne literatuur.

Het boek is met kennis van zaken geschreven. Het geeft op uitstekende wijze informatie over achtergronden van de moderne literatuur. Gewezen wordt op de invloeden van Nietzsche, Freud, Kafka, Sartre en het existentialisme, enz. Steeds wordt een uiteenzetting toegelicht en verhelderd door het werk van auteurs als Claus, Hermans, Mulisch, Sartre en Van het Reve erbij te betrekken.

De schrijver kiest niet voor het standpunt dat moderne literatuur moet worden genegeerd. Terecht. Wel pleit hij voor een verantwoorde begeleiding van onze jeugd door docenten en ouders. In deze visie kan ik me goed vinden. Het boek van Slings kan bij deze begeleiding een belangrijke functie vervullen. Ik vind het grotendeels een goed boek. De schrijver heeft niet aUeen een principieel uitgangspunt gekozen, maar hij slaagt er ook in dit voelbaar te maken bij de behandeling van de diverse aspecten in de moderne literatuur. Verder heeft Slings veel gegevens op een overzichtelijke wijze geordend. Vooral dat laatste is erg belangrijk: de moderne literatuur wordt zo voor ons doorzichtig gemaakt.

Jammer is dat het boek in twee opzichten tekortschiet. In de eerste plaats ontbreekt elke estetische benadering. De vraag waarom bijv. het werk van Hermans geen lectuur maar literatuur genoemd moet worden, laats Slings liggen, 'n Hoofdstuk waarin het verschil tussen lectuur en literatuur uiteengezet wordt, had niet mogen ontbreken. In de tweede plaats negeert Slings een gedeelte van de moderne literatuut geheel en al. Ik denk aan het werk van o.a. Johan Daisne en Hubert Lampo. Slings kiest dat gedeelte dat bij uitstek somber, wanhopig en triest is. Maar het gebied van de moderne literatuur is — gelukkig — ruimer en breder dan de pessimistische stroming van Hermans c.s.

Ondanks de genoemde tekortkomingen — kritiek op details laat ik achterwege — beschouw ik het boek als een aanwinst. Leerlingen bij het voortgezet onderwijs, docenten en belangstellende ouders kunnen van dit boek een dankbaar gebruik maken. Ik heb vernomen dat de 1e druk binnen enige maanden uitverkocht was. Dat duidt wel op grote behoefte aan een grondige, principiële analyse van de moderne literatuur. Hopelijk zijn in een volgende druk — de 2e is al ter perse — de tekortkomingen wat weggewerkt.

Het boek is het waard.

Ede

J. de Gier

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen