Ondermijning van het gezin in de gezinsweek

Er bestaat in Nederland een 'Interkerkelijke Gezinsweekcommissie', die telken jare aandacht vraagt voor het gezin. Dit jaar is de week van 19-26 oktober tot gezinsweek gestempeld. De commissie wil door middel van een boekje het gesprek over het gezin in verschillende kringen van de gemeente op gang brengen. De bedoeling van het boekje is eigenlijk aan dat gesprek wat leiding te geven.

Het valt mij moeilijk over de publicatie voor dit jaar, verschenen onder de titel 'Gezin in de waagschaal', verkrijgbaar bij de Horst 5, Driebergen, positief te schrijven. Ik heb de indruk overgehouden bij lezen en herlezen van dit geschrift dat het eerder een ondermijning dan een bijbelse stimulering van het gezinsleven bevat.

Dat hangt samen met de afwezigheid van de bijbelse visie op het gezin als ordening van God. Het huwelijk wordt evenmin als een instelling van God gezien. De Delftse studentenpredikant Rochus Zuurmond heeft aan het vijfde opstel de titel 'Bijbelse notities' meegeven. Hij verdedigt de stelling dat men in de Schrift geen zedelijke voorschriften zal aantreffen, die ongeacht de situatie waarin ze klinken, absolute en algemene geldigheid hebben. Ons oordeel over wat mag en niet mag, of over wat moet en niet moet, komt geen goddelijk gezag toe. God oefent zijn gezag uit door middel van de armen en verdrukten, dat is door hen die geen gezag hebben (blz. 57). Men vraagt zich af wat dan de norm is voor ds. Zuurmond. Want men kan wel elke vorm van gebod of verbod zijn kracht ontzeggen, maar men zal toch iets moet zeggen. Dat doet de schrijver ook. Hij laat de volgende zin cursief drukken: 'Wat als concrete daad, gegeven de doorbraak van het rijk van God in de Messias Jezus, op een bepaald moment bevorderlijk of opbouwend is, hangt helemaal af van de omstandigheden' (blz. 58). Dat weten we dan. De omstandigheden brengen het gebod mee. Die omstandigheden maken duidelijk 'wat bevordelijk of opbouwend is. Stel nu dat in een gezin er tussen de ouders en kinderen ingrijpend verschil van mening is over wat aan een kind wel of niet wordt toegestaan, wat kan ik dan met deze norm beginnen? Naar mijn gedachte absoluut niets. De kinderen zullen zeggen: wat ik wil is opbouwend en bevorderlijk. De ouders zullen het tege'ndeel beweren.

Ik moet op nog iets anders wijzen: Het is heel gemakkelijk om eigen egoïsme en eigenbelang gelijk te stellen met wat bevordelijk en opbouwend is. Dan wordt het eigenbelang norm.

Het is geen wonder dat ds. Zuurmond schrijft dat huwelijk en gezin geen onveranderlijke grootheden zijn. Met de maatschappelijke veranderingen verschuift ook de moraal. In een samenleving met een groot vrouwenoverschot zou polygamie (huwelijk met meer dan een vrouw) de voorkeur verdienen. De bloedband tussen vader en zoon is voor de Bijbel van volstrekt ondergeschikte betekenis, zo lezen we met een beroep op de woorden van de Heere Jezus tegen zijn moeder Maria. Als men nu één ding over de verhouding van ouders-kinderen in de Bijbel kan zeggen, dan toch zeker dat die van beslissende betekenis is. Men denke aan de regeling van de erfrechten en van Gods zorg voor het vaderlijk erfgoed. De schrijver miskent de betekenis van Jezus' verwijzing naar het 'van den beginne' in Matt. 19. Men kan geen commentaar opslaan dat niet erkent: hier grijpt Jezus terug op de door God van het begin af gewilde regel. Het laat zich niet moeilijk denken welke de konsekwenties zijn voor de beschouwing van huwelijk en sexualiteit, voor de visie op de verhoudingen binnen het gezin. Het is de typisch eudemonistische moraal van het moderne denken. Dat is de moraal, waarbij ieder mag doen wat hem als het beste, het meest passende en voor zijn leven opbouwende uitkomt. Het is een platvloerse, egoïstische moraal, waarin voor het recht van de naaste geen wezenlijke plaats is.

Een andere bijdrage in dit boekje gaat helemaal in dezelfde richting. Zij is van de hand van Mink van Rijsdijk, die ook in andere geschriften het opgenomen heeft voor de emancipatie van de vrouw. Haar opstal heet 'Rolverdeling in het gezin'. De man moet gaan ontdekken dat hij ten onrechte gezinshoofd heet. Hij moet zijn superioriteitsgevoel afleggen. Dan wordt hij meer man. Er moet komen een keuzepakket van rechten en plichten waar man en vrouw als partners hun koers op uitzetten. Het moet helemaal anders. Man en vrouw moeten ook wat betreft het werk in het gezin elkaars gelijken zijn. Ieder heeft daarin zijn eigen bijdrage en plicht. De vrouw moet er niet enkel voor het huishouden zijn. Zij moet ook buitenshuis kunnen werken. De man moet dan zijn aandeel ook maar leveren.

Men voelt welk een totale verandering in het gezinsleven dopr deze schrijfster bepleit wordt.

Er staan ook meer gematigde opstellen, met mooie opmerkingen in dit boekje. Dr. Rinzema pleit voor een revisie van het huwelijk. Alleen dan houdt het huwelijk zijn goede toekomstmogelijkheden. Waarin die revisie bestaat wordt door hem niet nader omschreven, of het moest zijn dat de term open huwelijk voor de schrijver voldoende is. Hij besluit zijn artikel met de toekomstverwachting, dat er een nieuw begin komt. De weg waarin dat nieuwe begin verwacht mag worden, blijft buiten beschouwing. Op andere bijdragen zal ik niet nader ingaan.

Eindindruk is, dat de spottende plaatjes karakteristiek zijn voor de teiidens van dit geschrift: het .huwelijk als ordening van God en daarom als band van trouw voor het leven, als de enige vorm van door God gegeven en gegund samenleven van man en vrouw, wordt ondermijnd.

Het is bedroevend en ontstellend, dat dit boekje kan verschijnen als resultaat van interkerkelijk overleg. Hoe staat het dan in de kerken, moet men wel vragen. Dit boekje bevat meer een aanval op dan een bescherming van het huwelijk. Dat vindt zijn diepste oorzaak daarin dat niet eerbiedig en gehoorzaam naar de Schrift geluisterd wordt. Waar dat niet gebeurt, is geen heil te verwachten. Men lette erop hoe stelselmatig alle sectoren van het leven ondermijnd worden.

Apeldoorn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen