Harmonie of conflict?

Het conflict is 'in'. We leven in de tijd van de harde lijn. Radicaal optreden — niet praten maar er flink tegenaan gaan — is favoriet. Er moet een radicaal einde komen aan 'het systeem', 'de bestaande orde' of 'de machten'. De invloed van Marx lijkt onstuitbaar: velen beroepen zich op hem, al wil dit niet zeggen dat ze zijn werk allemaal grondig bestudeerd hebben. Piet Reckman, docent aan De Horst, biedt in zijn boek Naar een strategie en metodiek voor sociale aktie de actiemiddelen op een presenteerblaadje aan: kraking, bezetting, sabotage, overval, enz. Harmonie of conflict ? Het harmoniemodel is duidelijk op zijn retour.

Door middel van twee voorbeelden wil ik u laten zien hoezeer deze radicale mentaliteit, deze linkse indoctrinatie de gezinnen binnensluipt. Het eerste voorbeeld betreft een boekje bestemd voor kleuters en het tweede heeft betrekking op een programma voor werkende jongeren die pas de school verlaten hebben.

Allereerst een boekje voor kleuters, dat geschreven is om in crèches e.d. te worden voorgelezen. De schrijver heet Sjef Schuurman en de uitgever is Bert Bakker, Den Haag. De titel van het boekje is zó gekozen dat de schrijver zichzelf daarmee volledig typeert: 'Jullie zijn allemaal poep'. In dit boekje komt het volgende verhaal voor:

Een zekere Leo, de hoofdpersoon, werkte in een autofabriek aan de lopende band. Saai werk uiteraard. Als Leo wat te langzaam was, liep er wat mis en kreeg hij een boete. Het werd nog erger toen de opzichter de band expres wat harder liet lopen. Dat nam Leo niet meer. Prompt zette hij de hoofdschakelaar om en de band bleef stilstaan. Daarna vertelde Leo aan de andere arbeiders wat er aan de hand was. Hij raadde ze aan op te houden met werken, totdat de directeur beloofd had dat de band weer langzamer zou draaien. De directeur — woedend — ontsloeg Leo. Maar Leo was niet mis: hij zoen 1974—1975 in elkaar gezet door de Brabantse toneelgroep 'Proloog' — een kreeg flink wat aanhang, stelde nog wat ferme eisen en de mensen gingen staken. Ja, en toen moest de directeur wel eieren voor zijn geld kiezen. De directeur en de opzichter pasten voortaan wel op geen moeilijkheden met Leo te maken !

Zo eindigt dit 'verrukkelijke' kleuterverhaaltje. Ik vermoed dat in crèches waar dit soort lectuur wordt voorgelezen, wel geen plaats meer zal zijn voor boekjes van Van de Hulst en Anne de Vries...

Vervolgens een programma voor werkende jongeren dat ik toevalligerwijs in handen kreeg. Het programma is in het seigroep die ook al de Tweede Kamer heeft gehaald — en de titel luidt: Slappe tijden, sterke meiden. Een toelichting hierop geeft ons de volgende informatie: 'Een programma voor werkende jongeren die pas de school hebben verlaten. In het bijzonder voor 15-jarigen.'

Dit programma is door Proloog op diverse vormingsinstituten opgevoerd. Zelfs als je de tekst alleen maar léést, word je snel duidelijk wat Proloog onze 15-jarigen voorschotelt: ze moeten, nu ze in de maatschappij zijn geplaatst, zo gauw mogelijk die verrotte, kapitalistische samenleving doorzien. ledere fabrikant, iedere winkeleigenaar, iedere chef en iedere opzichter is een kapitalist. In verschillende scènes wordt allereerst resoluut met de school afgerekend die de jongeren net hebben verlaten. Die school immers is ook helemaal opgenomen in de kapitalistische maatschappij. Een paar citaten zodat u de sfeer kunt proeven.

'Ze trekken altijd de knappen voor en als je het niet zo gauw begrijpt, dan laten ze je gewoon stikken...'

'Wat je wilt léren krijg je niet en als je daar dan iets over vraagt, dan krijg je nog geen antwoord ook.'

Hiermee acht Troloog de school, het onderwijs naar het leven getekend!

Diverse scènes dienen vervolgens om het maatschappijbeeld contouren te geven. In het bestek van dit artikel kan ik slechts enige dingen aanstippen. Zo wordt de jongeren duidelijk gemaakt wat ze eigenlijk doen als ze bijvoorbeeld een koffiezetapparaat kopen: ze spekken de kapitalisten. Een citaat:

'Nee, weet je wie er echt gelukkig van wordt: meneer Philips of meneer Moulinex, want die verdienen de centen als jij wat koopt.'

De rode draad die door het hele programma loopt, is: sta op je rechten; staak en demonstreer, dan bereik je wat. Het volgende lied is in dit verband typerend:

'Leer nu je rechten kennen hier op school en op je werk, leer samen iets ondernemen want samen sta je sterk.'

Uiteraard krijgen de jongeren ook te zien hoe ze kunnen staken en wat ze daarmee bereiken kunnen. Zij die staken zijn dan de 'sterke meiden' uit de titel van het programma.

Volgens mijn gegevens bereikt Proloog jaarlijks zo'n tienduizend werkende jongeren. Vijftienjarige jongeren krijgen de 'broodnodige' informatie over 'daden van solidair verzet'. Eigenlijk biedt het programma dat ik hier kort heb aangestipt, nog maar slappe kost. Voor de jongeren van 16 en 17 jaar biedt Proloog nog wat pittigers: een programma in twee delen: We pikken 't niet en We pakken het. Ik neem aan dat u weinig moeite hebt om te begrijpen wat niet 'gepikt' en wat wel 'gepakt' wordt.

Dit zijn twee voorbeelden uit het leven gegrepen. Ze dienen ter illustratie van mijn stelling: het conflict is 'in'. Op karakteristieke wijze maken ze duidelijk dat van alle kanten een diepgaande infiltratie plaatsvindt van een mens-en maatschappijbeschouwing die elke relatie met de Bijbel mist. In deze visie hoor je wel volop van eigen rechten, maar van eigen plichten verneem je niets. In feite is er geen plaats meer voor een echt gesprek waardoor moeilijkheden en onrecht — wie zou durven beweren dat dit niet bestaat ? — uit de weg geruimd kunnen worden. Als het conflict-model overheersend, zo niet allesbeheersend wordt, zijn de overige wegen geblokkeerd. Dan is er geen overleg meer, geen zinvolle samenspreking. Het conflictmodel veegt alle andere mogelijkheden resoluut van tafel.

Het is een trieste ontwikkeling. In dit verband wil ik uitspreken dat we dankbaar mogen zijn voor het feit dat in diverse plaatsen van ons land mensen zich hebben ingezet voor christelijk vormingswerk en dat de laatste jaren talrijke protestants-christelijke vormingscentra zijn gesticht. In andere plaatsen is de weg die tot stichting leidt, al bijna afgelegd. Aan positief christelijke vormingsinstituten bestaat grote behoefte. Wie weet kan er op dit terrein nog veel meer gedaan worden. We hebben vormingsinstituten nodig waar men jongeren tracht te vormen tot mensen in de maatschappij met een persoonlijke verantwoordelijkheid — naast rechten zijn er ook plichten —, waar men wijst op gerechtigheid in bijbelse zin die wezenlijk anders is dan de eenzijdige gerechtigheid gebaseerd op de socialistische of marxistische filosofie, en waar men de nadruk legt op het rentmeesterschap dat God ons heeft aangereikt.

Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen