Boekbespreking

Tijdschrift voor Documentatie van en Bezinning op het Christelijk Onderwijs, uitgaande van de Stichting Unie 'School en Evangelie'. Nrs. 2 en 3 van de 3e jaargang en nr. 1 van de 4e jaargang.

Het driemaandelijkse verschijnende Bulletin van 'School en Evangelie' biedt elke keer weer een selektie uit de onderwij spers met name op het terrein van de bezinning rond het christelijk onderwijs. Het eerstgenoemde nummer is bijna geheel gewijd aan de geruchtmakende kwestie van de ontslagen C.P.N, godsdienstleraar Los te Zwolle. In de kolommen van De Waarheidsvriend is ruimschoots aandacht geschonken aan deze trieste geschiedenis. Niet triest in de zin van 'jammer dat deze man ontslagen is', maar triest ten aanzien van het christelijk onderwijs.

Hoe is het mogenlijk, zo kun je je afvragen, dat een communist wordt benoemd tot leraar godsdienstonderwijs aan een christelijke school. Niet zozeer de ontslagprocedure moet ons bevreemden, alhoewel we dankbaar noteren dat het ontslag door de commissie van beroep is bekrachtigd. Veeleer moet ons bevreemden dat een bestuur van een christelijke school iemand benoemt tot leraar godsdienstonderwijs met deze overtuiging.

In het Bulletin is een 'preek' opgenomen van dr. Ter Schegget, gehouden in Zwolle n.a.v. het ontslag. Het lust me niet uit dit verhaal te citeren. Er is maar één woord voor: manipulatie met de Heilige Schrift. Ter Schegget als revolutionair nauw verwant aan de ideeën van de ontslagen leraar, probeert onder de titel 'is een christen géén atheïst? ' aan de hand van Ps. 19 en 1 Cor. 8 : 5, 6 het op te nemen voor een communistische levenshouding. Dit wordt zelfs prof. Verkuyl te gortig, die men waarlijk niet mag verdenken van rechtse sympathieën, en hij schrijft een in het Bulletin opgenomen kritiek.

Verder komt ook de heer Los aan het woord met een artikel 'Je moet de Internationale niet op hele noten gaan zingen'.

De uitspraak van de commissie van beroep is in extenso opgenomen en ook een toelichting van de voorzitter van het Zwolse Schoolbestuur, mr. In 't Veld.

Het is goed deze bundel artikelen te lezen. Niet omdat hier de kerndiscussie over het christelijk onderwijs te vinden is. Het moet voor ons een vanzelfsprekende zaak zijn dat het atheïsme van het communisme mijlen ver afstaat van de christelijke school. Het zijn elkaars antipolen en wij moeten niet proberen toch naar een verbinding te zoeken.

Daarom treft deze discussie niet het hart van het christelijk onderwijs. Wel wordt duidelijk welke levensgrote gevaren de christelijke school bedreigen. Uitholling door infiltratie van anti-christeljke machten. En deze machten moeten ontmaskerd worden aleer ze een verstikkende invloed gaan uitoefenen. Daartoe kan Bulletin nr. 2, 3e jaargang van dienst zijn.

De beide andere nummers zijn niet samengesteld rond een bepaald thema. Men vindt er artikelen over allerlei onderwerpen in. Zo in nr. 3 een interessante discussie tussen drs. Brouwer en drs. T. M. Gilhuis over het al meer dan honderd jaar oude conflict tussen Groen van Prinsterer en Van der Brugghen over de onderwijswet van 1817.

Een lezenswaardig betoog van de heer v. Leyenhorst onder de titel 'Christelijk onderwijs bedreigd door plannen van Minister Van Kemenade'. Een beschouwing van prof. Wielinga over de identiteit van het christelijk onderwijs en eveneens een andere uitwerking van dit thema door dr. Van Gennep. Ook het eerste nummer van de 4e jaargang geeft een verscheidenheid aan visies. Het sterkst frappeert dit wanneer men twee na elkaar opgenomen lezingen vergelijkt. De ene is van prof. A. J. Rasker, gehouden op een conferentie over 'Politiek en School', getiteld 'Bijbel en maatschappelijk handelen'. De ander van dr. W. Aalders, getiteld 'Onderwijs en Tijdgeest', gehouden op een bezinningsbijeenkomst van de Ref. S.G. 'Guido de Brés' en eerder opgenomen in het blad 'De Reformatorische School'. Wat Rasker'aanprijst, wijst Aalders fel af. Bij Rasker een revolutionair élan, gericht tegen de bestaande orde, gericht tegen de kerstening van de natie en het onderwijs. 'Christenen en Marxisten kunnen het over de noodzaak van het internationaal maatschappelijk gebouw waarin wij wonen, dan ook nu wel eens zijn'.

Bij Aalders een verzet tegen de revolutionaire geest van de tijd en een aansluiting zoeken bij het Reveil, juist ook voor het christelijk onderwijs. Het hoeft geen betoog dat naar ons inzicht de weg van Rasker een heilloze is en die van Aalders het juiste spoor aangeeft.

Beide vinden een plaats in het Bulletin. Moet dat? De redaktie poogt aan alle stemmen die in of over het christelijk onderwijs gehoord worden, ruimte te geven. En dat gebeurt. Niet eenzijdig, maar zodanig dat alle geledingen aan bod komen. Het doet ons wel ervaren hoeveel verscheidenheid er is. Dan zijn het verschillen die gróter zijn dan die tussen Groen en Van der Brugghen. Verschillen die groter zijn dan tussen sommige flanken van het openbaar onderwijs enerzijds en het christelijk onderwijs anderzijds.

Gaan we toe naar een herverkaveling van de zuilen?

Deze pluriformiteit moet in onze tijd verlammend gaan werken. Het is nodig dat het christelijk onderwijs als één man pal staat voor verkregen waarden tegenover een minister die anders wil. Maar deze kracht wordt gebroken als het huis tegen zichzelf verdeeld is. En de stelling dat uit de dialoog tussen de flanken de 'waarheid' ontstaat is evenmin verantwoord. De identiteit van de christelijke school bestaat niet uit een vleugje Rasker plus iets van Aalders. Hier staan twee (denk)werelden tegenover elkaar. Zij sluiten elkaar uit. Waarbij ik eveneens vaststel dat de ene vorm van denken niet in de Heilige Schrift geworteld is, dus het christelijk onderwijs ook niets te zeggen heeft, terwijl de andere denkwijze ons verder helpt bij de bezinning. Deze overwegingen doen mij nog eens de vraag aan de redactie stellen: is het niet beter alléén die bijdragen in de nummers op te nemen die een wézenlijke bijdrage leveren op de bezinning omtrent het christelijk onderwijs.

Wie op de hoogte wil blijven van de ontwikkelingen (en wie is dat niet? ) verzuime niet zich op dit bulletin te abonneren voor ƒ9, 50 per jaar (4 nummers), te bestellen bij het secretariaat. Van Breestraat 14, Amsterdam-1007.

Krimpen aan de IJssel

M. Burggraaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen