De crèche: Vraagteken of uitdaging ?

Voor velen van ons zal het op de vraag: 'Wat zegt u de crèche', wel bij een vraagteken of wat vage ideeën blijven. We gebruiken de term Kresj wel eens voor de kinderoppas bij de kerkdiensten, maar dat is toch heel iets anders dan de echte crèche. Eerlijk gezegd, voor mij was de crèche ook een vaag begrip tot ik in het kader van kinderpsychiatrie een crèche bezocht en wat nader over het verschijnsel crèche nadacht.

Begripsbepaling

Wat is de crèche ? Is het hetzelfde als een peuterspeelzaal, kinderoppas of kinderdagverblijf ? Er zijn nogal wat verschillende definities van wat een crèche is, b.v. in de kinderpsychiatrie is het synoniem met kinderdagverblijf. In dit artikel wil ik de omschrijving aanhouden zoals die in Groningen o.a. door de gemeente ten aanzien van de subsidiëring van dergelijke instellingen wordt aangehouden.

De crèche is een combinatie van een peuterspeelzaal en een kinderdagverblijf. De peuterspeelzaal heeft een gezinsaanvullende functie, en is in principe twee morgens in de week open, maar het kan ook 5 morgens zijn. Er komen kinderen van drie a vier jaar om zich daar te vermaken onder toezicht van een leidster, die speciaal voor dit werk is opgeleid.

Het kinderdagverblijf is gezinsvervangend, de kinderen kunnen 's morgens al om 8 of 9 uur worden gebracht, eten 's middags in de crèche en worden meestal om een uur of 6 's avonds opgehaald door de ouders. De leeftijd loopt hier veel meer uiteen, nl. 'van ongeveer anderhalf tot 4 jaar, dit kan echter per dagverblijf wel eens wisselen. Voor de jongsten is er een slaapzaaltje om in de middag even onder de wol te kunnen.

Werkwijze en doel

In de crèche is de werkwijze erop gericht dat de kinderen zelf bezig zijn. De zelfwerkzaamheid c.q. creativiteit van de kinderen wordt bevorderd, omdat ze die thuis niet zo goed kunnen ontplooien door de gezinssituatie of de situatie in de buurt, b.v. als daar geen geschikt speelterrein aanwezig is. Bovendien worden de kinderen nu met leeftijdgenootjes geconfronteerd en geleerd om met elkaar te spelen, m.a.w. er is een begin van het sociale contact buiten de gezinssituatie. De leidster heeft een begeleidende functie, haar taak is veel minder gericht dan die van de kleuterleidster. Hier in de crèche mag het kind doen wat het wil totdat de leidster vindt dat het de spuigaten uitloopt en ingrijpt. Soms is een leidster toch meer gericht bezig en lijkt de werkwijze te tenderen naar de kleuterschool.

Indicatie

D.w.z. welke kinderen moeten en/of mogen naar de crèche. Sommigen staan voor dat ieder kind naar een crèche, met name naar de peuterspeelzaal gaat omdat dit ieder kind veel ten goede zou komen. Persoonlijk ben ik geneigd slechts tot plaatsing van een kind in een peuterspeelzaal of dagverblijf over te gaan als daar een reden voor is.

In de dagverblijven vinden we kinderen waarvan de beide ouders (menen te moeten) werken, of kinderen van gescheiden ouders of ongehuwde moeders (zg. gebroken gezinnen) die genoodzaakt zijn overdag te werken.

De peuterspeelzaal. Hier vinden we kinderen van moeders die een poosje de handen vrij willen hebben of slechts enkele morgens in de week werken. Verder kinderen uit buurten waar weinig of geen leeftijdgenootjes zijn of nauwelijks speelruimte is. Een enkel kind is in de crèche geplaatst op advies van een huisarts, M.O.B, (medisch opvoedkundig bureau) of andere.

Kosten

Het is begrijpelijk dat voor huisvesting en deskundige leiding geld nodig is. De ouders betalen een vastgesteld bedrag, dat indien de ouders minder draagkrachtig zijn kan worden vergoed via de Bijstandswet. Met ingang van 1 december 1975 is er een nieuwe subsidieregeling, waardoor het bedrag dat per dag moet worden betaald drastisch is verminderd en de vergoeding via de Bijstandswet vervalt. Sommige crèches of peuterspeelzalen berekenen het dagbedrag naar inkomen van de ouders.

Een oplossing ?

Voor wat de dagverblijven betreft: voor kinderen uit gebroken gezinnen (ongehuwde of gescheiden ouders) is het dagverblijf inderdaad een oplossing, als de moeder niet in staat kan worden gesteld zelf voor de kinderen te zorgen. Of het juist is dat een moeder van een 'normaal' gezin gaat werken en daarom het kind 'kwijt' wil zijn en daarom in een kinderdagverblijf stopt, durf ik zeer te betwijfelen. Nadat we de bejaarden al in tehuizen hebben gestopt gaan we de kinderen opbergen in een kinderdagverblijf. Zit hierin niet een stuk gemakzucht en afschuiven van verantwoordelijkheid ? Mijns inziens is het kind — indien dat mogeijk is — thuis bij zijn vader en (overdag speciaal) zijn moeder op zijn plaats. Anders wordt de crèche van een vraagteken een veeg teken. Tegenover de peuterspeelzaal sta ik veel positiever, ook voor het kind uit een 'normaal' gezin. Met name als er weinig speelruimte is en weinig leeftijdgenootjes in de buurt wonen, zal het zinnig zijn de kinderen twee morgens in de week te laten profiteren van een peuterspeelzaal.

Gevaren

Mocht u overwegen uw kind in een crèche te plaatsen b.v. als u dat advies krijgt van uw huisarts of een M.O.B, of anderszins, stelt u zich dan goed op de hoogte van de ideeën en levensbeschouwelijke visie(s) van de leiding van de crèche, en maak kennis met die leidster die uw kind onder haar hoede krijgt. Dit in verband met een groot gevaar dat ik in de crèche en met name de dagverblijven zie, nl. dat uw kind met heel andere normen en ideeën kan worden omringd dan de uwe. Met name het jonge kind is zo gevoelig voor andere indrukken en daarom kwetsbaar. Het is terdege belangrijk hoe de levensbeschouwing van de crècheleiding is, omdat u anders wel eens een kind kunt thuis krijgen dat qua manieren en instelling volstrekt niet (meer) aan uw verwachting beantwoordt. 

Uitdaging ?

Ligt hier niet een belangrijke taak voor het christelijke onderwijs. In het christelijk kleuterondervvijs zou misschien moeten worden overwogen of er in bepaalde plaatsen ook behoefte is aan peuterspeelzalen en kinderdagverblijven waarvan de leiding een christelijke levensbeschouwing heeft. Het christelijk onderwijs komt de laatste tijd behoorlijk op de tocht te staan, ligt in het verschijnsel crèche niet een uitdaging om tot christelijke crèches te komen voordat het zover is dat het niet meer kan ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen