Boekbespreking

Drs. T. M. Gilhuis en drs. K. de Jong Ozn.: 'Christelijk voortgezet onderwijs — hoe bestaat dat ? '.

Nr. 19 Cahier voor het christelijk: onderwijs, uitg. Unie School en Evangelie; 196 pag.; prijs ƒ 19, 90.

Twee bijdragen beheersen dit boek. De ene is van drs. Gilhuis, getiteld 'Christelijk Onderwijs — spiegel van bevrijding'; de andere van drs. K. de Jong (bij het schrijven nog geen staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen) met de titel: 'De inrichting van het christelijk voortgezet onderwijs'. Dan volgen er in het tweede deel onder de noemer 'Kanttekeningen in de marge' een 12-tal reacties op de genoemde artikelen van scribenten uit de kring van het onderwijs, de kerken, de politieke partijen en de vakbeweging. In een derde deel 'Kanttekeningen bij Kanttekeningen' gaan de schrijvers op deze reacties in. Het moge duidelijk zijn dat het niet zo gemakkelijk is na alle kanttekeningen nog nieuwe te formuleren !

Het gaat in deze bundel om de identiteit van het christelijk voortgezet onderwijs, om het bijzondere van de christelijke school. Gilhuis vat dit bijzondere van het christelijk voortgezet onderwijs, in zijn met passie , geschreven stuk, onder de term 'bevrijding'. Het kenmerk van de christelijke school is de bevrijding en haar weerkaatsing op de terreinen van onderwijs en opvoeding. En deze weerkaatsing van de vrijheid zal in een christelijke school, zo betoogt hij, blijken uit de zorg voor de individuele leerling, in het ernstig nemen van de leerling. Bevrijding betekent vervolgens niet meedoen met onze prestatie-en consumptiemaatschappij; betekent een vooropstellen van dienstbetoon.

De bijdrage va drs. De Jong is meer praktisch, ook meer realistisch. Hij gaat na wat er aan de inrichting van het christelijk voortgezet onderwijs is gedaan en wat er gedaan kan worden. Dit vanuit het 'mensbeeld' dat een school met de Bijbel heeft. Geen 'zelfverwerkelijking', zoals vele onderwijsvernieuwers willen, maar een opvoeding tot 'dienst aan de ander' volgens de regels van het Evangelie, moet het uitgangspunt zijn.

Een aantal praktische zaken wordt genoemd: méér onderzoek omtrent eigen leer-en werkplannen, beter godsdienstonderwijs, eigenheid van de christelijke school in het schoolohderzoek (het deel van het eindexamen dat de school zelf verzorgt) en bovenal het opzetten van een 'leerhuis' waar een nieuwe bezinning op de Bijbel in verband met het schoolleven aan de orde komt. De vernieuwing van het onderwijs, zo stelt de schrijver, zal vooral betrekking hebben op de inrichting ervan en de levensbeschouwing zal steeds meer invloed op deze inrichting gaan uitoefenen. Dit zijn kansen die het christelijk onderwijs niet mag laten schieten. Een pleidooi, waar we van harte mee instemmen.

De kanttekeningen zijn van een gevarieerd karakter: de één vindt de bijdragen niet radicaal genoeg, voor de ander zijn ze weer te radicaal. Het vermoeiende in deze discussie is; dat je zonder dat je zou weten wie commentaar levert, uit de reactie zélf, plaats van de commentator in ons kerkelijk, maatschappelijk en politiek leven wel kunt raden. Het christelijk onderwijs, zo kan de conclusie zijn, is pluriform. Vele voorstanders uit politiek progressieve kring (o.m. De Gaay Fortman van de PPR) kiezen toch voor hét christelijk onderwijs.

Maar ieder wil weer wat anders met de school, en de standpunten komen ook niet dichter bij elkaar. Dat maakt de identiteitscrisis van het christelijk onderwijs uit. En deze crisis is alleen op te lossen wanneer gezamenlijk dezelfde grondslag gekozen wordt: het Woord van God, en wanneer men elkaar daarop aanspreekt.

Dat gebeurt in dit Cahier te weinig. We kunnen wel, zoals Gilhuis doet, één begrip als 'bevrijding' centraal stellen, maar in hoeverre vatten we hiermee de kern van wat de Bijbel voor het onderwijs te zeggen heeft. 'Bevrijding' is ook een modewoord, het heeft een suggestieve werking en het kan ons brengen op een spoor dat met het bijbelse begrip 'bevrijding' niet veel meer te maken heeft dan alleen de klank. Een nieuwe bezinning begint bij een opnieuw luisteren naar de Schrift. Het is jammer dat dit in dgze overigens boeiende bundel zo weinig gebeurt, want daar ligt het hart van het christelijk onderwijs.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen