Een koninklijk priesterdom

4

Niet voor ieder eenzelfde plaats

Wanneer de Schrift ons verhaalt van de apostelen, dan wordt duidelijk, dat, ook al nemen zij onder de Nieuwtestamentische ambtsdragers de eerste plaats in, niet alle apostelen eenzelfde leiding hebben gegeven. Nu gaat de Bijbel ons wel niet, om onze nieuwsgierigheid te bevredigen, allerlei bijzonderheden weergeven, want het gaat om de loop en om de doorwerking van het Woord Gods in de kracht des Geestes. Daaraan zijn ook de apostelen dienstbaar. Toch krijgen we heel sterk de indruk dat terwijl de apostelen (1 Kor. 12 : 28) het eerst genoemd worden onder de ambtsdragers, in zekere zin Petrus een bijzondere plaats innam. Hij leidt de verkiezing van Matthias, Hand. 1 en hij spreekt, staande met de elven. Hand. 2, de eerste Pinksterprediking uit. Maar Paulus heeft later (Gal. 2) niet zóveel ontzag voor hem als apostel, of hij weerstaat hem openlijk en bestraft hem. Het schijnt, dat in de gemeente van Jeruzalem Jakobus, de broeder des Heeren de leiding heeft gekregen, maar hoe en waarom wordt ons niet medegedeeld. Zo is het eigenlijk nog. De ene ouderling heeft in een bepaalde gemeente nu eenmaal groter plaats en invloed dan een andere. Er zijn predikanten die op 'vooraanstaande plaatsen' in de kerk spreken en werken. Laat geen boze jalouzie ons kwellen. Laat geen afgunstige critiek hen bezeren. Bedenken we dat groter verantwoordelijkheid en dieper zorg gedragen en gevoeld wordt naarmate we dergelijke posten bezetten. Is er gebed voor hen ? Want niets menselijks is hen en ons vreemd. Gevaren dreigen. We zoeken zo gauw ijdele eer van onszelf. We kunnen nog wel eens op hogere posten verlokt worden tot 'het doen van water in de wijn'. En is er critiek op ambtsdragers op vooraanstaande plaatsen, is dan deze eerst bij God in het gebed gebracht ? Wordt de critiek ook bijbels uitgebracht en bijbels beantwoord ? De ene dominee kan meer dan de andere. De ene ouderling kreeg meer gave dan de andere. De ene diaken is vaardiger en rijper dan de andere. Maar naarmate meer van God werd toevertrouwd, moet ook meer rekenschap worden afgelegd. En als we nu allen eens begonnen met 'de ander uitnemender te achten dan onszelf' zouden we anders met elkaar omgaan. Daar is — ik denk zo vaak aan het woord van onze voorzitter over 'dienen' — licht in de ander wat te waarderen ! En... hoe oordeelt de Heere ? Menige dominee, die eenvoudig op bescheiden plaatsen diende, menige ouderling en diaken, die eenvoudig het ambtswerk verrichtte ging eenmaal in, 'in de vreugde des Heeren', en nog is de naam op de lippen. En grote kerkvorsten, die geschiedenis maakten, zijn wellicht 'voor eeuwig buiten' en hun naam is vergaan als die der goddelozen.

Voor altijd gekozen ?

Een moeilijke vraag is voor hoelang men het ambt heeft te bedienen. Moeilijk, zegt ge wellicht verbaasd ? Dominee, nu wilde ik u wijzer hebben. Waar staat in de Bijbel, dat een dominee met 65 jaar 'emeritus' moet worden ? Waar lezen we, dat een ouderling of diaken maar voor een bepaalde periode mag dienen zoals in de hervormde kerk kerkordelijk is vastgesteld? Lieve lezers (-essen), ik zou eerst u willen vragen: zoekt en denkt u in en vanuit de Schrift met mij en anderen mee. En vervolgens, ik kan ook wel terstond omgekeerd de vragen stellen. Wat leert het Nieuwe Testament over de tijd dat een ambtsdrager in de gemeente moet dienen ? Is deze dienst voor de gehele, verdere levenstijd, of zijn er ook gevallen denkbaar en mogelijk van noodzakelijke of vrijwillige terugtreding ? Kunnen ambtsdragers hun plaats verliezen ? Kent het Nieuwe Testament schorsing of ook ontzettiïig uit het ambt ? Dat is allemaal te beantwoorden, omdat over veel gezwegen wordt.

De Bijbel is ook geen kerkorde. Het is wel naar het Woord, dat alles in de gemeente ordelijk er aan toe gaat, en met ere geschiedt. Ik dacht, dat het ambt van predikant iemand voor het leven wordt opgedragen. Ook de eerste Gereformeerde kerkorde der Franse Kerken van 1559, vastgesteld op de synode van Parijs bepaalt dit uitdrukkelijk. Ook synoden van de Nederlandse Gereformeerde kerken van 1578, 1581, 1586 en van 1619 spreken dat uitdrukkelijk uit. Echter moeten we ook zeggen dat het Nieuwe Testament ons nergens duidelijk uitspreekt of het ambt van ouderling of diaken, zoals wij dat kennen, voor het leven geldt of voor een bepaalde periode. In de eerste plaats kan een ouderling of diaken naast zijn ambt een wereldlijk ambt of beroep uitoefenen, dat gevolgen kan hebben. Zijn beide altijd verenigbaar ? Een ouderling of diaken kan door omstandigheden moeten of gaan verhuizen en is dan ouderling of diaken af. Ook hieruit zou kunnen blijken dat niet zo vanzelfsprekend het ouderling-of diaken ambt voor het leven geldt. De Dordtse vaderen zagen als ideaal, dat elk lidmaat een ambt kan bekleden om te waken voor het grote gevaar van tyrannie, vriendjes-heerschappij, waarom verkiezing herhaaldelijk geschiedde. En wat het emiritaat betreft, wel gebiedt de eerlijkheid te zeggen, dat menige dominee in vroeger tijden niét met emeritaat ging omdat de geldelijke verzorging dermate slecht was — een ernstig verzuim der kerk destijds — dat men wel moest blijven dienen. (Zie o.m. 'Gereformeerd Kerkrecht' van dr. H. Bouwman). Een emeritus-predikant blijft delen in al de ambtsbevoegdheden van een dienstdoend predikant behalve dan het leiden van ambtelijke vergaderingen.

Uiteraard is deze rubriek er niet voor geëigend kerkrechtelijke zaken te behandelen, we volstaan met enkele hoofdlijnen, voorzover deze ook pastoraal te verantwoorden zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen