Het levenspad bekend
Voorwaar, voorwaar, zeg Ik u; Toen gij jonger waart, gorddet gij uzelf en wandeldet, alwaar gij wildet; maar wanneer gij zult oud geworden zijn, zo zult gij uw handen uitstrekken en een ander zal u gorden en brengen waar gij niet wilt. (Joh. 21 : 18)
'Wie eenmaal gestolen heeft, is altijd een dief', zegt het spreekwoord. Zo prikken wij een ander vast op zijn verleden; en zo blokkeren wij in het heden zijn toekomst. Uit reaktie zegt men tegenwoordig: leg me niet vast op vroeger, vandaag ben ik weer een ander, en morgen sla ik wel weer een hoek om. Dan ben je ook nooit te grijpen. Dus vroeger werd je vastgepind, nu ben je ongrijpbaar. Wat is het nu ?
Laten we zien hoe God het doet. Hoe deed de Heere Jezus het met Petrus, die Hem driemaal verloochend had ? Na de Opstanding verscheen Hij één en andermaal aan de discipelen; hier, aan het meer van Tiberias, was het al de derde maal. En hier volgt dan het gesprek met Petrus. 'Simon, zoon van Jonas, hebt gij Mij liever dan dezen ? ' Overbekend, maar telkens ontroerend. Vooral ook die afdaling is zo ontroerend: de vergelijking laat Hij vallen (Hebt gij Mij lief), en tenslotte laat hij het grote woord voor liefde vallen (Houdt ge van Mij ? ). Wat ook opvalt is dit: geen wóórd over de verloochening ! Toch voelt ieder: 't slaat erop.
Driemaal 'ja' staat tegenover driemaal 'nee'. Maar Jezus haalt die hele geschiedenis niet op. Hij vraagt naar het heden. Hebt gij Mij lief ? Hij vraagt naar ons hart! Zo werpt Hij de zondaar niet terug op zijn verleden — en stapt er evenmin overheen. Hij werpt hem niet terug op de zonden maar evenmin op de genade van het verleden.
Die vragen stellen we onszelf wel: was die genade er wel ? hoe ging dat dan ? en klopt dat nu ? Maar Jezus vraagt, heel eenvoudig en heel diep, naar de liefde van het hart. Daarmee werpt Hij de zondaar ook niet terug op zichzelf: of ik — zónder Hem — liefde in mijzelf vind vóór Hem. Nee, de levende Christus, Die Zich eerst Zelf in Zijn liefde openbaart, vraagt (zó) naar (weder)liefde ! Bij alle andere vragen hadden we moeten verstommen, maar deze vraag breekt het hart open: gij weet alle dingen, gij weet dat ik U liefheb. Zo stelt Christus Zijn schuldige discipel dan in het 'heden der genade' — en dan 'genade' niet als mogelijkheid alleen, maar als werkelijkheid. Zo verzoent Hij het 'verleden. En dat opent ook de weg naar onze taak. Petrus mag de kudde weiden. Hoe zien wij hem in de Handelingen hef apostelambt vervullen: van Pinksteren af tot het apostelconvent toe ! Maar het ambt — hoe hoog ook — wordt gedragen door een persoon, een mens. De Heere Jezus geeft na de ambtelijke opdracht hem ook een persoonlijk woord mee ! 'Voorwaar, voorwaar, zeg ik u, toen gij jonger waart, gorddet gij uzelf, en wandeldet, alwaar gij wildet; maar wanneer gij oud geworden zult zijn, zo zult gij uw handen uitstrekken, en een ander zal u gorden, en brengen waar gij niet wilt'.
Wat betekent nu deze uitspraak ? Wat kan Jezus ermee bedoelen ? Strikt genomen is het een algemeen-menselijke waarheid, nietwaar ? Zo gaat dat met een mens. Als je jong bent kun je nog uit de voeten, als je oud wordt, gaat het zo best niet meer. Je kunt niet meer zo meekomen. En op den duur word je hulpbehoevend. Een ander moet je helpen. En dat wordt gezegd in een beeld. Als je jong bent, omgord je jezelf, d.w.z. je doet zelf je kleren aan, je schiet in je jas en je gaat. Als je oud bent, moet een ander je vaak in de kleren helpen. Je bent afhankelijk. Is dat alleen de bedoeling ? Dit algemeen-menselijke (en diepmenselijke !) ervaringsfeit ? Maar waarom dan nu en zó? 'Amen, Amen, zeg Ik u !' En 't was speciaal tegen Petrus gericht. Niet tegen de anderen, 't Was immers een persoonlijk woord ? Wel, de oudste exegese van de tekst staat er bij: vers 19. 'En dit zeide Hij, betekenende met hoedanige dood hij God verheerlijken zou'. Let wel, dit zegt de evangelist achteraf. Toen was het al gebeurd. Petrus moet in Rome gekruisigd zijn. Dat vermeldt Tertullianus. Origenes vertelt erbij, dat Petrus ondersteboven gekruisigd wilde worden. In elk geval is de apostel in 64 n. C. als martelaar gestorven. Dat is: en brengen waar gij niet wilt'! Of Petrus het begrepen heeft ? Jezus zei het er toen niet bij. Achteraf zal hij eraan teruggedacht hebben:2 Petr. 1 zegt zoiets, 't Is anders wel een contrast: de Levensvorst voorzegt zijn dood. Petrus had voorheen wel voor de Meester willen sterven. Toen had Deze gezegd: nu niet — later ! 'Gij zult later volgen'. Welnu, daarop zinspeelt de Heiland hier weer. Sommigen menen: heel concreet. 'Gij zult uw handen uitstrekken' — op de dwarsbalk van het kruis.!. (Maar dan moest er éérst staan: en brengen waar gij niet wilt.)
Er staat meer in. In één blik krijgt Petrus zijn levenspad te overzien: van zijn jeugd af, tot zijn ouderdom toe. Zijn levensweg, zijn levensles, 't Kon de titel zijn van zijn biografie ! Maar 't kon evengoed de titel zijn van Paulus' biografie (Hand. 21 : 11-14 zelfs letterlijk!). Of van Calvijn. Of van Groen van Prinsterer. Ineens realiseren we ons dat de parallellen voor het grijpen liggen. Hebt u ook een schok van herkenning ? Zó kon mijn eigen biografie heten ! 'k Zit in mijn eigen biografie te lezen ! Moest ik een auto-biografie schrijven, dan kon ik de eindjes niet aan elkaar knopen. Ik zag geen rode draad. En daar kan een mens juist zo'n behoefte aan hebben: aan overzicht, aan zingeving, aan richting en doel. Als ik maar weet, dat hier mijn weg, door U, Heer, wordt geleid Welnu ! Hier valt licht op uw pad. Hier krijg ik de rode draad in handen. Vanuit het centrum, Christus, vanuit Pasen, vanuit de verzoening, komt er lijn in mijn leven. Toen gij jonger waart Maar wanneer gij oud zult zijn...... Eerst deed ik wat ik zelf wilde . . .
Maar later — ja, wat ? 'Gij zult uw handen uitstrekken — als een hulpbehoevende — en een ander zal u gorden'. Een ander ? Met een kleine letter — of met een hoofdletter ? Wie doet dat: die streep door de rekening ? Wie snijdt mij toch telkens de pas af ? 'Een ander', ja. De Heere zegt precies niet wat ik weten wilde. De orthodoxe zegt me: God doet al deze dingen. De moderne zegt me: welnee, Hij wil dat lijden niet. Wat is het nu ? Daar ga je, op de brancard. Daar ga je, over de tong. Daar ga je, ze laten je vallen. Hard en laf. Waarlijk, ze brengen je waar je niet wezen , wil. Wie . . . ? Waarom . . .? Heere Jezus, wat zegt ü ? Voorwaar, voorwaar, zeg Ik u . .. 'Zie, Ik heb het u voorzegd'. 'In de wereld zult gij verdrukking hebben Maar ' ! Veel voorzienigheidsproblemen komen voor een Christen tot rust bij Jezus' voorzeggingswoorden. Als onze weg wordt doorkruist (door een ander), dan moeten we dit van boven bekijken. Dan ziet u .. . een kruis. Niet alleen Petrus, elke Christen wordt gekruisigd. Soms lijkt het of onze nieuwe mens wordt gekruisigd. Maar dat is een vergissing, 't Is onze oude mens, die gekruisigd moet worden. Het eigen ik. Net als Petrus, toen hij jonger was: ik zal dit, ik zal dat. Ik, ik. Gij wandeldet waarheen gij wildet. Is dat niet: hij ging eigen wegen, in eigen kracht ? Zijn ik had de doodsteek gekregen op Goede Vrijdag. Het onze ook ? Wij weten — zegt Rom. 6:6 — dat onze oude mens met Hem gekruisigd is. 'Uitgedaan' — zegt Col. 3 : 9; óók in de verleden tijd. In Ef. 4 is het meer een appèl: dat gij zoudt afleggen de oude mens'. De Catechismus bemiddelt: zondag 33 (over de bekering) noemt het een 'stervensproces'. Maar geen doodlopende weg !
De praktijk begint meteen al. Petrus kijkt naar Johannes. 'Heere, maar wat zal deze ? ' Wij kijken naar anderen. Krijgen die geen kruis ? Niets mee te maken. Volg gij mij ! Dat verheerlijkt God.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 mei 1976
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 20 mei 1976
De Waarheidsvriend | 12 Pagina's