Evolutie en geloof

Het is een feit, dat de evolutietheorie in brede kring, ook in brede christelijke kring is geaccepteerd. Op een congres van christelijke biologieleraren kwam dat enkele jaren geleden (1966) duidelijk naar voren. De vraag is dan ook of diegenen, die toch menen afwijzend te moeten staan tegenover de evolutietheorie, niet vechten voor een verloren zaak.

Als dat niet zo is moet men wel dwingende argumenten hebben om de evolutietheorie af te wijzen. Dan moeten we echter zeggen, dat ook nu nog vele biologen en anderen op wetenschappelijke gronden de evolutietheorie afwijzen.

Deze opmerking uit de bundel 'Evolutie en geloof' geeft duidelijk weer om welk een belangrijke zaak het hier handelt. In christelijke kringen verkeren velen in een beangstigend spanningsveld ten aanzien van de vragen rond wetenschap en geloof.

Vanwege het belang van deze zaak heeft de Evangelische Omroep in een aantal radio-uitzendingen aan deze vragen aandacht geschonken. Gezien de vele reacties en de belangstelling, die deze lezingen verwierven, is daarom deze uitgave tot stand gekomen, waarin behalve de twaalf lezingen ook enige vragen van luisteraars met het door de sprekers gegeven antwoord, werden opgenomen.

De diverse auteurs in deze uitgave zijn afkomstig uit verschillende kerkelijke richtingen. Ieder van hen belicht een aspect van de verhouding tussen geloof en wetenschap. Zo bespreken ir. J. van der Graaf en dr. W. J. Ouweneel de evolutietheorie en het evolutionisme. Vervolgens behandelt prof. dr. J. van Genderen het Bijbelse wereldbeeld en schenkt prof. dr. ir. E. Schuurman aandacht aan de toekomst, waarbij het evolutionaire en het revolutionaire toekomstdenken aan de orde komen.

Volkomen terecht wordt in deze lezingen ruim aandacht geschonken aan het Bijbelse wereldbeeld. Zowel ir. Van der Graaf als vooral prof. Van Genderen gaan op dit onderwerp in. Juist het Bijbelse wereldbeeld was voor verschillende beoefenaars der wetenschap aan de Vrije Universiteit te Amsterdam de springplank naar een andere interpretatie van het Bijbelse scheppingsverhaal.

In 'Waar blijven we' zegt prof. Lever immers het volgende: 'gelooft u dat de aarde rond is en gelooft u dat de aarde om de zon draait, dan hebt u de eerste stap gezet op de weg van de aanvaarding van de evolutietheorie'. Hierbij heeft hij op het oog de bekende uitroep van Jozua in Jozua 10 vs. 12: 'Zon, sta stil te Gibeon, en gij maan, in het dal Ajalons'. Galileï wees er evenwel op, dat de aarde om de zon draait. Nu weten wij, dat hij met zijn theorie, waarmee hij in conflict kwam met de kerk, gelijk had.

Lever en andere onderzoekers concluderen evenwel hieruit, dat de kerk het niet juist heeft gezien bij haar afwijzing van Galileï's theorie. En zeggen ze, zoals de geschiedenis van Jozua anders gelezen moet worden, zo moet ook het scheppingsverhaal in Genesis il op een andere wijze bezien worden dan men vroeger gewoon was.

De diverse auteurs schenken aan deze opmerkingen ruim aandacht, want hier ligt de kern van de andere — en niet aanvaardbare — interpretatie van Genesis 1. Er is over het Bijbelse wereldbeeld in de loop der jaren al heel wat te doen geweest en vele hedendaagse schriftopvattingen zijn gestoeld op misvattingen ten aanzien van het Bijbelse wereldbeeld. De betrouwbaarheid van de Bijbel wordt op deze wijze discutabel gesteld met alle gevolgen vandien. Zo ontstaat een spanning tussen Bijbel en wetenschap, die er in feite niet mag zijn en in werkelijkheid zelfs niet bestaat. Want een wereldbeeld, waarin geen plaats is voor Gods daden, is in strijd met het christelijk geloof, omdat het in tegenspraak is met het Woord van God. Want veelal wordt vergeten, dat Galileï in zijn tijd niet tegen een vermeend Bijbels wereldbeeld streed, maar tegen het heersende Aristotelische en Thomistische wereldbeeld in de toenmalige kerk.

Bij het doornemen van de verschillende lezingen trof ons een citaat van prof. Hooykaas. Zijn uitspraak geeft duidelijk weer waar het in onze tijd nu eigenlijk precies om gaat. Want, zo zegt hij, veel van wat voor wetenschap doorgaat is in feite een anti-christelijk geloof, dat leidt tot een verderfelijke anti-christelijke moraal. Daartegen moeten wij protesteren, niet alleen uit naam van het christelijk geloof, maar ook uit naam van de ware wetenschap.

In een vari de volgende lezingen wordt dit door de bioloog Ouweneel nog eens op een andere wijze belicht. Het is immers een feit, dat iedere natuurwetenschapper wetenschap bedrijft in het kader van een bepaalde levensbeschouwing. Ook Darwin ontkwam hier niet aan. Bij hem is duidelijk sprake van een vooringenomen standpunt. Want toen hij zijn theorie omtrent de afstamming van de mens aapachtige voorouders lanceerde, waren ér nauwelijks fossielen beschikbaar om deze afkomst te bewijzen. Zijn theorie miste een wetenschappelijke basis, maar was gegrond op vooroordeel. In de loop van zijn leven was in hem een afkeer van het scheppingsgeloof gegroeid, die hij niet meer van zich af kon zetten. We komen zo bij een tweede belangrijk punt in deze serie radiolezingen. Want al zou de evolutietheorie wetenschappelijk worden weerlegd, toch zou ze dan niet verdwijnen. Ook zonder een wetenschappelijke basis zouden velen in evolutie blijven geloven, omdat deze theorie — of beter gezegd, deze hypothese — gegrond is op een afkeer van het geloof in God en de Bijbel. Vele geleerden van naarii komen hier openlijk voor uit. Zo getuigt b.v. prof. More, dat zijn geloof in de evolutie-idee berust op zijn weerzin om de tegengestelde leer der afzonderlijke schepping aan te nemen. En zo schrijven vele natuuronderzoekers o.a. Francis Crick, die baanbrekend werk heeft verricht op het terrein van de overdracht van erfelijke eigenschappen, dat het steeds meer onmogelijk wordt om het evolutieproces wetenschappelijk te verklaren. Maar dit verhindert hen niet om de evolutieleer van harte aan te hangen. En wordt in christelijke kringen wel voldoende rekening gehouden met deze afschuw bij velen voor de schepping door God als het erom gaat de evolutieleer op haar waarde te beoordelen ?

Zo komen in deze bundel belangrijke zaken aan de orde. We worden bijv. nader geïnformeerd over de theorieën omtrent het ontstaan van leven en over de ouderdomsbepalingen zoals de bekende C 14 methode bij vergane plantenresten. Daarnaast ook over de verschillende weten­ schappelijke argumenten, die worden gehanteerd om de evolutie te bewijzen, maar die echter alle hierin falen. Het belang van deze serie radiolezingen is hiermede wel voldoende aangetoond. Te meer als we bedenken, dat evolutie een centraal begrip is geworden, niet alleen in de biologie en de geologie, maar ook in andere wetenschappen tot in de theologie toe.

En ook de jongeren op de scholen worden met deze natuurwetenschappelijke theorie geconfronteerd. Het is een zaak, die allerwege geleerd en besproken wordt. We kunnen daarom alleen maar dankbaar zijn, dat auteurs uit verschillende kerkelijke richtingen hebben samengewerkt aan de totstandkoming van deze bundel radiolezingen, die bij uitgeverij Kok in druk is verschenen;

Gelukkig, dat dit mogelijk is gebleken, want het is zeer te betreuren, dat het woord van Paulus gesproken op de Areopagus, voor velen steeds minder betekenis krijgt.

Maar God heeft uit één bloede het ganse geslacht der mensen gemaakt om op de gehele aardbodem te wonen, opdat zij de Heere zouden zoeken (Hand. 17 vs. 26, 27).

Daarom mogen wij deze studies van harte aanbevelen.

'Evolutie en Geloof' bundeling van de radiolezingen van ir. J. v. d. Graaf, dr. W. J. Ouweneel, prof. dr. J. van Genderen, prof. dr. ir. E. Schuurman. Paperback ƒ 8, 90. Uitg. Kok, Kampen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen