Boekbespreking

Rien Poortvliet: Te hooi en te gras. Uitgave van Holkema en Warendorf, Bussum; ƒ 49, 30.

Dit boek is niet te bespreken als andere. Rien Poortvliet neemt ons met zijn pentekeningen mee naar de oude boerderij. In vele tinten, met vaardig penseel, tekent hij ons de tijd op liet platteland nog niet zo lang tetug met al die dingen die nu welhaast folkloristisch lijken. O ja, ze komen nog wel voor, hier en daar, maar voor ze voorgoed verdwenen zijn wilde Poortvliet ze op de plaat vastleggen: grootvaders fiets met het opstapje, de collectant in de kerk met de hengel, die in dezelfde houding staat als door de week met de hooivork, de smid met het beslaan van de paarden met hoeven, grootvaders klokje in opbergkastje, de geboorten van de biggen en de kalveren, de besneeuwde oprijlaan van de boerderij, de muizenval en de mollenvang, de leghen en het speenvarken, de klompenmaker en de vogelverschrikker. De lezer voelt het al: een boek dat men bekijkt, nóg eens bekijkt en wéér bekijkt. Een boek dat heimwee wakker roept en perspectieven opent. Geen wonder dat de oplage al 90.000 is. Dat valt geen kerkelijk of theologisch werk te beurt. Maar we houden het erop, dat het hier toch wel een werk betreft dat direct de schepping raakt, Gods schepping, en zijn we die misschien niet uit het oog aan het verliezen ?

Van harte aanbevolen voor 'boeren, burgers en buitenlui'. Hoe is het eigenlijk mogelijk voor zo'n prijs ?

v. d. G.

'Geen roltrap naar de Hemel', door Wilhard Becker. Uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haag; 104 blz.; ƒ 10, 75.

De schrijver is pradikant te Hannover, waar hij leiding geeft aan een oecumenische leefgemeenschap van voornamelijk jongeren. In dit boek wil hij naar voren brengen, dat de genade niet goedkoop is, maar dat God voor allen een taak heeft. De ondertitel van het boek luidt: moeten we onze gemakzucht afzweren ? Hoofd teneur van het boek is: doe je best wat van het leven te maken; je bent een zondaar, maar Jezus geeft je steeds een nieuwe kans: die nieuwe kans is een ander woord voor genade. De spits ligt op de wedergeboren mens (wie zijn dat ? zijn dat allen ? ), die geroepen wordt aan de slag te gaan. De schrijver pleit voor de gezonde leer (op blz. 93), maar ik mis die gezonde leer in zijn boek. Het is een vlak boek waar je moe van kunt worden, maar waarschijnlijk is dat ook de bedoeling, want de schrijver zegt: dit is geen boek voor luiaards. 'We hebben een strijd te strijden, niet te slapen en te talmen maar ons in te zetten met alle kracht en ijver en met de ons door God geschonken kansen zoveel mogelijk uit dit leven te halen, zoveel mogelijk ervan te maken' (blz. 6 en 7). Ik zette in dit boek véle vraagtekens.

H. Veldhuizen

Op zoek naar een antwoord, door G. Boogaard en H. J. Teutscher. Uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haag; 88 blz.; ƒ 9, 50.

Dit boekje is geschreven vanuit de pastorale praktijk voor mensen, die met knellende vragen zitten, lees ik op de achterflap. Het bevat stukjes die enkele jaren geleden in Hervormd Nederland stonden en die op verzoek werden gebundeld. Veel dingen kunnen ons tot nadenken stemmen. Toch moeten we de hoofdteneur afwijzen. De vragen, die om een antwoord roepen, zijn me te vlak. Maar de antwoorden, die gegeven worden, delen we evenmin. Met vr. en antw. 27 van de Heidelbergse Catechismus wordt afgerekend, ondanks, dat de schrijvers verklaren, dat we veel van de Oude Heidelberger houden en er graag in lezen. Wanneer iemand niet gelooft in de vergeving der zonden, willen de schrijvers hem vertellen, dat de zonden hem nochtans vergeven zijn; een hel is er niet. Zo zou er meer te noemen zijn. We kunnen ons daarom over de verschijning van dit boekje niet verblijden.

H. Veldhuizen

Het drievoudig geheim van de Heilige Geest, door James H. McConcey. Uitgave Buijten & Schipperheijn, Amsterdam; 104 blz.; ƒ 7, 90.

Dit boekje is een verkorte bewerking van het in 1895 in de Ver. Staten geschreven gelijknamige boek, en verscheen als nummer 4 in de Bereareeks. De vertaler vond het zo waardevol, dat hij het bewerkte en in het Nederlands vertaalde. Het wil een bijbelse doordenking geven van wat het geheim van de Heilige Geest is en daarbij tevens waarschuwen tegen het scheeftrekken van het werk van de Heilige Geest in allerlei groepen. Het boekje handelt in drie hoofdstukken over het geheim van de inwoning van de Heilige Geest, het geheim van Zijn volheid en het geheim van Zijn voortdurende openbaring. Toch heeft het boekje mij teleurgesteld. Er staan goede opmerkingen in, maar ik mis het werk van de Heilige Geest in het toeleiden van een zondaar naar Christus. De schrijver zegt naar aanleiding van Hand. 2, 38: wij moeten eerst twee dingen doen, namelijk ons bekeren en geloven, daarna doet God één ding: Hij geeft ons 'Zijn Heilige Geest'. Is de bekering en het geloof dan zelf geen werk van de Heilige Geest"? Waar is het werk van de Heilige Geest in de overtuiging van zonde, gerechtigheid en oordeel, en het Christus voor ogen stellen van zo'n zondaar zodat deze zich het werk van Christus mag toeëigenen ? Eveneens: 'de verantwoordelijkheid voor de volheid van de Geest ligt op een ontzaglijke wijze in uw eigen hand' (citaat blz. 45). Hier komt de schrijver op vanuit de mogelijkheden van de mens en dat is nu precies wat de Heilige Geest ons afleert. Op blz. 70 kan de lezer zijn handtekening zetten wanneer hij zijn leven definitief wil wijden aan Jezus. Willen we het werk van de Heilige Geest recht doen, dan moeten we deze kant niet uit. M.i. wordt het werk van de Heilige Geest te veel losgemaakt van dat van de Vader en de Zoon, en in het hoofdstukje 'Het geheim van Zijn voortdurende openbaring' teveel betrokken op liet getuige-zijn tegenover anderen.

H. Veldhuizen

Mr. G. Groen van Prinsterer: Ongeloof en Revolutie. Uitgave T. Wever, Franeker; 3de uitgebreide druk; 336 pagina's; ƒ 29, 50.

Het is bijzonder verheugend dat in het jaar, waarin de nagedachtenis van Groen van Prinsterer heel centraal staat (hij overleed immers in 1876), deze heruitgave van Groens standaardwerk, waarin de geest der revolutie en de achtergrond daarvan scherpzinnig worden ontleed en profetisch worden bestreden, verschijnen kan. De uitgave onderging in 1951 een bewerking, die de bewerker prof. dr. H. Smitskamp als volgt verwoordt:

1. De citaten in vreemde talen zijn alle in het Nederlands overgezet;

2. spelling en punctuatie zijn in overeenstemming gebracht met de tegenwoordige praktijk; ook zijn de vaak zeer lange alinea's terwille van de overzichtelijkheid gesplitst;

3. de beide registers (één van aangehaalde schrijvers, één van onderwerpen), die overigens allerminst volledig waren, zijn vervangen door een uitvoerige inhoudsopgave, die voor het beoogde doel beter geschikt leek;

4. als aanhangsel is een lijst van data en feite opgenomen, die geenszins een volledig overzicht wil geven van het revolutionaire tijdperk, doch uitsluitend en alleen datgene vermeldt, wat men dient te weten om het historisch gedeelte van Groen's boek te kunnen volgen;

5. onderaan de pagina's, van de tekst zelf onderscheiden en met een lijn aangeduid, vindt men een aantal toelichtingen van de bewerker.

De nu verschenen uitgave onderging nog enige uitbreiding in die zin, dat een drietal passages zijn opgenomen die in de eerste uitgave en/of latere edities van Groens voorlezingen niet voorkwamen, t.w. een slotwoord na zijn XVe en laatste lezing en een proloog bij zijn IXe lezing, waarin hij ingaat op een vraag van één der toehoorders.

We bevelen uiteraard van harte dit kapitale en voornaam uitgevoerde werk aan, dat in onze tijd wel uiterst actueel is. De prijs is bepaald niet te hoog.

v. d. G.

H. Th. Lilipaly, Christus' Revolutie, 32 blz., John's Uitgeverij, Heerlen, 1975.

Dit geschriftje, door een Indonesische auteur geschreven, wil speciaal wijzen op de betekenis van het kruis van Christus. Het geeft in dit verband enkele waardevolle opmerkingen, vooral ook bij het analyseren van de geest des tijds. Toch treffen wij hierin ook allerlei merkwaardige inzichten aan, die boven het Woord uitgaan en op een z.g. directe openbaring berusten. Mijn voornaamste bezwaar is, dat de schrijver niet genoeg heeft aan de verzoenende betekenis van het kruis van Christus, maar ook daarboven uit wil gaan.

C. G.

I. Fetscher, e.a.. Marxisten over Jezus, 128 blz., ƒ 12, 50, Ten Have, Baarn, 1975.

Dit boekje is een vertaling van een oorspronkelijk in het Duits uitgegeven bundel van bijdragen van Marxisten over de persoon en de betekenis van Jezus. Het is bekend en alszodanig een opmerkelijk gegeven, dat momenteel vele marxisten zich weten aangesproken door Jezus. Voor sommige theologen is dit een aanleiding om de dialoog met deze marxisten aan te gaan en te onderhouden. In dit licht zullen wij ook wel het verschijnen van dit boek opvallend, dat men vooral aansluiting zoekt bij een (historisch) critisch Jezus-beeld. Dat blijkt vooral uit de bijdrage van Konrad Farner, die als titel draagt: Jezus als brandstichter — Christus als brandblusser, een provocerende schets. Men wil wel in zee gaan met een z.g. historische Jezus, zij het dan grondig gecorrigeerd, zodat een beeld van Jezus wordt gegeven, dat inderdaad veel weg heeft van een goedbedoelende, humane marxist (marxisme met een nieuw gezicht). Maar men verwerpt volledig de Christus-figuur zoals zij door de kerk aller eeuwen is verkondigd op grond van de Schrift zoals zij ons is gegeven. Ik ben van mening, dat als de dialoog zo gevoerd moet worden, het gevolg daarvan is, dat marxisten geen christen worden, maar intussen wel vele christenen marxisten worden. Daarvan zien wij nu reeds het een en ander gebeuren. Wil echter iemand kennis nemen van de manier waarop marxisten momenteel met Jezus manipuleren, dan leze hij dit boek.

C. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen