Steun voor het kabinet?

Nadat wij in een artikeltje van enkele weken geleden onder de titel 'Barre tijden' het gedogen van het huidige kabinet gekritiseerd hadden heeft de E.O. in een radiouitzending Mr. Aantjes en mij aan het woord gelaten over deze zaak. We hebben in een artikel 'De zedelijke draagkracht van het volk al op één en ander nader gereageerd en kondigden toen aan de tekst van de radio discussie te zullen plaatsen. Hieronder volgt deze tekst:

Jan van den Bosch:

Meneer Aantjes ir. v. d. Graaf vraagt zich af of u christelijke motieven heeft om het Kabinet Den Uyl te blijven steunen. Heeft u die ?

Mr. W. Aantjes:

Ja ik vind het verschrikkelijk moeilijk om nu zo ineens te zeggen, om de vraag zo gesteld te krijgen, maar ik heb wel degelijk motieven waarom ik vind dat ik er niet aan kon meewerken het Kabinet nu te laten vallen, die waarvan ik zeg voor mezelf zeer duidelijk voortkomen iait m'n eigen levensovertuiging. Wat de abortus betreft, de abortus, is het duidelijk dat er voor een abortus-wetgeving die in onze geest zou zijn een Kabinet van een andere samenstelling niet tot de mogelijkheden behoort. De Partij van de Arbeid en de V.V.D. die maken zich samen sterk om Nederland een abortus-wetgeving te bezorgen waarin het baas in eigen buikstandpunt volledig is opgenomen, dus het ten val brengen van dit Kabinet dat biedt geen uitzicht op een Kabinet van een andere samenstelling wat ons een beter abortusbeleid kan brengen. Daar moet ik rekening mee houden. Ik vrees, als er nu een Kabinetscrisis komt, en dan weet ik zeker dat er verkiezingen komen, dat er een grote chaos komt. Ik acht het zelfs niet uitgesloten dat de Partij van de Arbeid en de V.V.D. elkaar tijdelijk zouden vinden om Nederland een in alle opzichten verwerpelijke abortuswetgeving te bezorgen en dat we daarna pas weer aan een Kabinetsformatie zouden toekomen waaraan christen-democraten deelnemen. Nu dat wil ik niet op mijn verantwoordelijk nemen, ik moet niet kijken alleen naar het moment, ik moet ook kijken wat de gevolgen over een half jaar nog zijn. Dan zie ik voor de abortuswetgeving er geen enkele betere oplossing in door het Kabinet nu weg te sturen en ik voorzie op sociaal-economisch gebied een grote chaos en daar wil ik de verantwoordelijkheid niet voor dragen en bovendien kan iedereen constateren dat er binnen de Partij van de Arbeid een geweldige strijd gaande is tussen de meer marxistische gezinden en de meer democra­ tisch gezinden, tussen de constructieve en de extreme krachten en ik denk dat nu een Kabinetscrisis forceren er alleen maar toe kan leiden dat de constructieve krachten in de armen van de extremen worden gedrongen en ik ben nergens zó bang van door een Kabinetscrisis er toe bij te dragen dat er in Nederland het het uitzicht op een volksfrontregering op enige termijn ontstaat. 

Jan van den Bosch:

En dan hebben we nu aan de telefoon ir. v. d. Graaf. Meneer v. d. Graaf, voelt u zich aangesproken door de motieven die meneer Aantjes aanvoert ?

Ir. J. v. d. Graaf:

Ik erken de noodzaak voor een politicus om zich af te vragen wat een alternatief is als op een bepaald moment een Kabinet ten val komt. En ik wil wel zeggen dt ik met Aantjes beducht ben voor het feit dat zowel van liberale als van socialistische zijde er geen enkel goed alternatief te verwachten is.

Maar dat neemt niet weg dat er op een bepaald moment de duidelijk christelijke noodzaak aanwezig kan zijn om duidelijk nee te zeggen tegen een beleid zoals dat op dit moment gevoerd wordt omdat men daar geen medeverantwoordelijkheid naar eer en geweten meer voor kan dragen. Ook al betekent dat dan dat men, zij het niet in het isolement, dan toch wel in de oppositie terecht komt. Ik moet zeggen, dat ik helaas door de jaren heen de heer Aantjes meer heb zien doen dan alleen dit Kabinet gedogen.

Hij heeft het ook duidelijk vaak zijn positieve support gegeven en ik zou willen zeggen, er is een moment aangebroken, het is het gebod van het uur, om zo te zeggen, om het gebod van God absolute prioriteit te geven als het gaat om de beoordeling van dit kabinetsbeleid.

En hier verschil ik kennelijk met de heer Aantjes, ik geloof dat we een crisismoment beleven op dit moment en dat we als christelijke mensen in de politiek toch moeilijk medeverantwoordelijkheid meer kunnen dragen voor al die dingen die vanuit een regering gebeurd zijn waar ten diepste dit gebeurd is dat de naam van God in de troonrede het niet meer voor het zeggen kon hebben.

Jan van den Bosch:

Jan, meneer Aantjes, als u nu als christelijke partijen samenwerkt met mensen die uitgaan van de socialistische maatschappijbeschouwing, dus niet uitgaan van de Bijbel als Richtsnoer voor ons leven, hoe ver kunt u dan gaan bij het zoeken naar compromissen ?

Mr. W. Aantjes:

Voor mij is daar altijd het richtsnoer wat professor Severijn eens in de Tweede Kamer heeft gezegd, maar ik herken van de geest van Severijn weinig meer in de artikelen van de heer  van de Graaf moet ik zeggen, in zijn politieke benadering.

Severijn heeft in de Kamer eens gezegd: het is de taak van de wetgever, ook van de christenwetgever, om te trachten verband te leggen tussen het absolute criterium van een eis der wet Gods en het relatieve criterium van de zedelijke draagkracht des volks En dat wil zeggen, als die zedelijke draagkracht van het volk achteruit gaat, en dat gaat hij, dat ik niettemin moet proberen toch nog ergens vanuit de eis van de wet Gods tot een wetgeving te komen waarin ik nog iets herken van die eis maar die ook door de zedelijke draagkracht van het volk nog opgebracht kan worden, en dat betekent dat bij een teruglopen van het zedelijk bewustzijn dat de wetgeving in onze ogen wel slechter zal worden, maar dan is mijn oog altijd nog gericht op wat ik dan nog kan bereiken en dat is geheel in de geest zoals professor Severijn ons dat in de dertiger jaren heeft voorgehouden en ik beveel de heer de Graaf die lektuur nog eens van harte aan.

Jan van de Bosch:

Meneer van der Graaf, de heer Aantjes beroept zich op professor Severijn. In het kort graag, wie was dat ?

Ir. J. V. d. Graaf:

Professor Severijn is jarenlang voorzitter geweest van de Gereformeerde Bond en hij heeft ook aktief deel uitgemaakt van de Anti-Revolutionaire Partij. De heer Aantjes beroept zich op woorden van professor Severijn, als hij zegt dat er een goede verhouding moet worden gevonden tussen het absolute gezag van de wet Gods en tegelijkertijd de relatieve draagkracht, de zedelijke draagkracht van het volk. Ik heb het idee dat de heer Aantjes op het tweede meer nadruk legt dan op het eerste, namelijk die zedelijke draagkracht van het volk. Ik erken dat men met de zedelijke draagkracht van het volk rekening zal moeten houden in een politiek beleid, maar op een bepaald moment kan dat absolute gezag van het Woord van God en van de wet van God zodanig moeten gelden dat dat niet meer tot overeenstemming te brengen is met die zedelijke draagkracht, en dan moet je toch op een bepaald moment aan dat absolute gezag van het Woord van God prioriteit geven. Ik heb ook het idee dat de heer Aantjes deze zinsnede wat isoleert uit het gehele oeuvre van professor Severijn. Profssor Severijn was te zeer gestempeld door de theologie van Calvijn dan dat hij een beleid zoals dat momenteel van regeringswege gevoerd wordt zou kunnen dekken dacht ik met een beroep op de zedelijke draagkracht van het volk. Ik geloof dat men dan toch Severijn onrecht doet, men zal hem dan toch uit zijn totale oeuvre moeten bezien.

Jan van de Bosch:

Meneer van der Graaf en meneer Aantjes, hartelijk bedankt voor de medewerking.

Mr. W. Aantjes:

Ja, tot uw dienst ik heb het graag gedaan, want ik discussieer met weinig mensen zo graag als met de mensen uit de kring waar ik me zo verwant mee voel als met de lezers van de Waarheidsvriend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen