In het parlement

8

7 mei — De vergaderzaal van de Volksraad is in 't parlementsgebouw van Kaapstad op engelse wijze ingericht, anders dan onze Tweede Kamer. Beide zalen zijn rechthoekig, maar zit bij ons de Voorzitter met de griffiers aan de ene lange zijde met rechts en links de kamerleden en tegenover zich de tafel van het Kabinet, in Kaapstad zit de Voorzitter in eenzame verhevenheid aan de korte zijde van de zaal, de regering zit rechts van hem op de eerste rij van de banken. Achter de ministeriele zetels heeft de regeringspartij haar plaats met een boog verspreid over de hele zaal tot de banken van de oppositie, die zich links van de voorzitter bevinden, direkt tegenover de regeringszetels. Oppositie en regering zien elkaar op een afstand van vijf meter in de ogen. Er is geen sprekersgestoelte zoals bij ons, iedere spreker voert het woord vanaf zijn zitplaats. Microfoons zijn op onaesthetische wijze boven de zitplaatsen met draden aan het plafond bevestigd. Voor de Voorzitter ligt de ambtelijke staf als teken dat de Volksraad in vergadering is. Bij de opening van de vergadering wordt deze op plechtige wijze binnengedragen. De publieke tribune. bevindt zich op drie galerijen tegenover en links en rechts van de Voorzitter.

Aan het woord was de minister van defensie, de heer P. W. Botha, zo nu en dan geïnterrumpeerd door de oppositie. Bij de oppositie zag ik als enige vrouw Mevrouw Helen Suzman van, de Progressieve Partij zitten. De discussie ging over de gebeurtenissen in Angola.

Rondom de vergaderzaal bevinden zich in het grote parlementsgebouw — in 1886 gebauwd en in 1910 vergroot — de kleine kanlers van de 170 leden van de Volksraad. Met drie van hen had ik een gesprek: één lid van de Nationale Regeringspartij en twee leden van de oppositie: de Verenigde en Progressieve Partij.

Nationale Partij

Het Volksraadslid van de Nationale Partij deelde mij mee dat de Volksraad bestaat uit 170 leden, van wie 122 leden behoren tot de Nationale Partij, 36 tot de Verenigde Partij en 12 tot de Progressieve Partij. Dat - betekent dus dat de regering Vorster de steun heeft van 72% van het aantal leden in de Volksraad. In 1948 toen de Nationalisten onder Malan aan de regering kwamen hadden ze met een krappe meerderheid van 76 leden, tegenover 73 van de Verenigde Partij en 1 lid van de Progressieve Partij met een totaal toen van 150 leden van de Volksraad. De Nationalisten zijn dus in de afgelopen 28 jaar in de Volksraad sterker geworden van 51% to 72%.

Volgens hem is de Verenigde Partij onder leiding van Sir de Villiers Graaff een zwakke oppositiepartij. Bij de laatste verkiezing hebben ze nog 5 zetels aan de Progressieven verloren. Later zou ook dr. Beyers Naudé mij meedelen dat de Verenigde Partij geen boodschap voor Zuid-Afrika heeft en daarom maar moet verdwijnen hoe eerder hoe beter. Deze middenpartij valt uiteen in een conservatief en een progressief blok. Het ene kan, volgens mijn zegsman, beter overgaan naar de Nationalisten en het andere naar de Progressieven. Ook hij erkende dat de Progressieve Partij een veel betere oppositie voert en was van mening dat deze partij op den duur sterker zou worden. Een invloedrijke figuur in deze partij is Mevrouw Helen Suzman, die 13 jaar als enige afgevaardigde haar partij in het parlement heeft vertegenwoordigd maar nu in de laatste jaren zich gesteund mag weten door zes partijleden en de laatste maanden door elf.

Het verschil tussen de Nationale Partij en de oppositie zit h'm in de opvatting van het rassenbeleid n.l. die van de machtsdeling (sharing of power) bij de oppositie en de machtsverdeling (division of power) bij de Nationalisten. De Nationalisten geloven niet in de kunstmatige politiek van alles in één pot. Daar komen alleen maar conflicten en spanningen tussen de twaalf volkeren van. Een kunstmatige eenheid van e^n groot aantal volkeren met diepgaande verschillen in cultuur, godsdienst, levenshouding en gezagsopvatting heeft in de wereldgeschiedenis alleen maar onheil gebracht. Daarom moet elk volk zijn eigen recht op identiteit, souvereiniteit, onafhankelijkheid en grondgebied hebben, verdeling van de macht over onafhankelijke, staten, die economisch in nauw contact en verband staan met elkaar.

De Nationalisten vrezen een zwarte meerderheid, omdat de gezagsstructuren door hen geheel anders worden opgevat dan in de moderne democratie. In een stam is een hoofdman, hoofd van een aantal families, verantwoording schuldig aan een kaptein en deze weer aan de opperhoofdman. In deze hiërarchische familiestructuren heeft de individu niets in te brengen. Slechts de stam met aan het hoofd de opperhoofdman, regeert. Zijn er twee stammen dan regeert de sterkste met onderdrukking van de minder sterke stam. In de afgelopen 12 jaar zijn er in de 44 zwarte staten 32 staatsgrepen geweest en revoluties zijn er aan de orde van de dag. Er zijn 24 één partij-staten en 15 militairdictatoriale staten (Amin). Vragen aangaande de mensenrechten en de positie van de vrouw zijn niet aan de orde. Slechts de macht van de sterkste telt.

Wij Nationalisten zijn niet racistisch, achten ons niet superieur boven andere volkeren, maar willen wel graag onze eigen identiteit en zelfstandigheid behouden, zoals wij die ook gunnen aan de andere volkeren. Wij willen hen zelfs daarbij helpen door hen financiële, medische en educatieve steun te geven. U kunt zelf beoordelen of wij in de afgelopen twintig jaar vorderingen gemaakt hebben of niet. Onze eigen situatie en positie verdedigen wij, maar geven tegelijk kansen aan de anderen om een eigen staatsverband op te bouwen en tot hogere ontwikkeling te komen.

Er zijn drie mogelijkheden van beleid: a. Een racistische integratie met 'one man one vote' stemming van 24 millioen mensen, dit leidt tot chaos zowel voor de blanken als voor de gekleurden. Indiërs, kleurlingen en zwarte minderheidsgroepen zullen zich sterk verzetten.

2e. De 'baasskap' opvatting van de Herstigte Nationale partij, die een sterk voorultra-rechtse partij, die een sterk voorstander is van blanke dominatie en zelfs het thuislandbeleid van de huidige regering, wie onafhankelijke zwarte staten voor de toekomst voor-ogen staat, ongedaan wil maken als het maar enigszins kan. Deze partij heeft zich van de Nationale Partij afgescheiden en bezit geen zetel in het parlement.

3e. De dialoog-gedachte van de N.P. die langzaam met haar beleid voortgaat om tot vreedzame co-existentie van de volkeren te komen. Dit beleid van Vorster krijgt ook van engelssprekende Zuidafrikaners steeds meer steun. Er zijn natuurlijk ook in de N.P. accentverschillen, er zijn leden die meer conservatief en anderen die meer progressief zijn, leden die meer statisch en leden die meer dynamisch zijn, leden die meer het accent op het gezag leggen en leden die meer de dialoog willen. Vorster houdt ze samen bij elkaar en gaat doelbewust en voorzichtig te werk. Alles kan niet ineens, maar er is voortgang en opbouw met betere verstandhouding tussen de volkerengroeperingen onderling. Alleen worden wij gehinderd door de communistische infiltratiegroepen, die zwarten tegen ons opzetten. Maar we blijven waakzaam en gaan rustig onze weg omdat wij het goede en de goede verhoudingen van alle bewoners in Zuid-Afrika op het oog hebben.

Verenigde Partij

Met de vertegenwoordiger van de V.P. had ik helaas maar een kort gesprek, ik kwam tien minuten te laat en hij moest een kwartier eerder weg voor een parlementair gesprek. Ik kreeg literatuur mee en kon uit het een en ander toch iets te weten komen. De V.P. verdedigt een federatie tegenover de 'fragmentation', het verdelen in losse delen van de Nationalisten. Er zal altijd, ook na de stichting van de thuislanden, een niet-witte meerderheid in wit Zuid-Afrika zijn. Vandaag leven 8 millioen van de 15 millioen zwarten in wit Zuid-Afrika. Na 20 jaar zullen de kleurlingen en de aziaten de witte bevolking in aantal overtreffen. Na 40 jaar zullen er meer kleurlingen dan blanken zijn. De - acht onafhankelijke en souvereine zwarte staten zullen machtblokken kunnen vormen in Afrika. De fragmentatie van de| Nationalisten lost niets op. Federatie van 15 gemeenschapsstaten met nieuwe geografische grenzen is de weg, bijv. de blan-i ken in de 4 provincies, de zwarten in de 1 thuislanden, de aziaten, de kleurlingen en : | ook de stedelijke Bantöes in Witwaters rand kunnen als zo'n gemeenschapsstaat worden gevormd. ledere staat heeft zijn eigen wetgevende vergadering, die verantwoordelijk is voor de zaken van die gemeenschap. Op nationaal niveau is er de Federale Vergadering, die de zaken van de gemeenschappelijke belangen behartigt. Volgens een andere zegsman zou zo'n Wetgevende Vergadering bestaan uit de verhouding van 8 zwart, 4 blank, 2 kleurling en 1 indiër. Het bestaande Parlement moet die Wetgevende Vergaderingen en Federale Vergadering samenstellen door consultatie en onderhandeling met iedere gemeenschap. Op die wijze heeft elke gemeenschap macht om de zaken van eigen volk te behartigen en zal de meerderheid niet over de minderheid kunnen heersen. Aldus het officiële beleidsprogramma van de Verenigde Partij, dat verscheen in The Star van 28 maart 1974.

Progressieve Partij

Uitvoeriger kon ik spreken met het Volksraadslid van de Progressieve Partij een methodistisch predikant. Wij leven in een conflictsituatie. De oplossing is of geweld of onderhandeling. Wij kiezen voor onderhandeling. Zoals er in 1910 een Nationale Conventie is geweest, waarbij de vier provincies tot de Unie van Zuid-Afrika zijn verenigd, zo moet er wederom een Nationale Conventie, een tafelconferentie komen maar nu van alle rassen. Ons staat voor ogen een geografische federatie van kleinere staten: de vier provincies met de thuislanden en andere gebieden — dus in de lijn van de Verenigde Partij (? ) — met een federaal parlement. Uitbreiding van het stemrecht over alle rassen, maar gekwalificeerd stemrecht d.w.z. om te stemmen moet men scholing gehad hebben. De helft van de zetels is bestemd voor stemgerechtigden met minimaal 4 jaar school, de andere helft voor stemgerechtigden met minimaal 10 jaar school, zij zijn minder in aantal en hebben dus meer invloed. Met dit gekwalificeerd stemrecht wordt de redelijkheid gediend te midden van de grote verschillen in ontwikkeling. Wij zijn momenteel dus geen voorstander van 'one man — one vot'-systeem. Dat leidt momenteel tot chaos. 'Ons onderskrijf nie die doktrinêre gesegdé dat alle mense 'gelyke' is nie. Maar ons glo (geloven) elke burger geregtig is op gelyke respek vir sy waardigheid; dat elke burger geregtig is op 'n gelyke geleentheid om sy talente te ontwikkel, en om sy vaardigheid te gebruik, en om 'n rol te speel as 'n volwaardige burger van die land aan wie hy sy trou toesê (toezegt)' (toespraak van Colin Eglin op 26 juli 1975). Om de communistische invloeden te bevechten moet de macht verdeeld worden.

Toch is er door de dialoog-politiek van Vorster in de afgelopen jaren veel ten goede verbeterd ? Ongetwijfeld, maar hoeveel tijd hebben wij nog ?

Zijn aan uw plan geen risico's verbonden ? Zeker, maar een groter gevaar om aan de zwarten het stemrecht te verlenen is hen het stemrecht te onthouden. Het nationalistisch beleid is onmogelijk voor een oplossing, ons plan is mogelijk, maar tegelijk moeilijk, wel gevaarlijk en zonder waarborgen.

Later vernam ik dat de Progressieve Partij een elitaire partij is o.m. gesteund door grote zakenlieden als de topfinancier Harry Oppenheimer.

Voorzichtige conclusies

Een buitenlander kan moeilijk oordelen over de achtergronden en bedoelingen van politieke partijen in een voor hem vreemd land. Maak een buitenlander maar eens duidelijk het subtiele verschil tussen de G.H.U. en de A.R.P. of tussen de P.P.R. en de P.S.P. ten onzent! Hetzelfde geldt voor de politieke partijen in Zuid-Afrika. Wij gaven slechts een globaal overzicht zonder subtielere verschillen. Daarom een aantal voorzichtige en bescheiden conclusies als volgt onder woorden gebracht: — De wereldpers en ook de Nederlandse pers doet alles simpelweg af met het magische woord 'apartheid' zonder rekening te houden met de unieke problematiek in Zuid-Afrika, die om een unieke oplossing vraagt. De drie partijen in het parlement hebben daar wel oog voor, twijfelen niet aan elkaars goede bedoelingen maar wijzen verschillende wegen.

— Het beleid van de Nationalisten is fundamenteel, doorzichtig en dynamisch wegens de dialoog politiek van Vorster in de laatste jaren. Geen overheersing over de zwarten maar verheffing van de zwarten in gesprek en onafhankelijkheidsverklaring. De zwakke stee in het program blijft de positie van de steedse Bantoes, wat wordt toegegeven: taak voor de volgende generatie, zegt naen. Het beleid wordt uitgevoerd omdat bijna driekwart van de blanke bevolking dit steunt. Vandaar de principiële onverzettelijkheid. Een realistische visie met ideële doelstellingen. — Het federalisme van de Verenigde Partij in onduidelijk. Leidt dit toch niet tot de meerderheidspositie van de zwarten boven de minderheden van blanken, kleurlingen en Indiërs ? Conservatieven in deze partij vrezen dit en gaan over naar de N.P. Progressieven zoeken een duidelijker beleid en wijken uit naar de Progressieve Partij. Zo lost deze middenpartij zichzelf op.

— Het federalisme in de Progressieve Partij is radicaler: alle rassen in gemeenschapsstaten maar met gekwalificeerd stemrecht. Zonder dit vallen millioenen onderontwikkelden ten prooi aan communistische infiltraties met uiteindelijk doel: de omverwerping van de staat. Dit gekwalificeerd stemrecht achten Nationalisten discriminatie.

— Ligt de kwestie tussen federalisme (V.P. en P.P.) of fragmentatie (N.P.)? Neen, zegt de progressieve Nationalist prof. N. Rhoodie in 'Die Transvaler' van 12 januari 1976, ook de N.P. zal op den duur een stuk federalisme in haar beleid moeten opnemen ten aanzien van de steedse Bantoes, de kleurlingen en de Aziaten en hij voorspelt dat voor 1980 een vorm van federalisme, een democratisch veelvolkigheid, opgenomen zal zijn. Maar de Nationalist Hendrik Kotze wijst vier dagen later dit denkbeeld af. De V.P. en de Progrefs willen een dak plaatsen voordat de muren overeind staan. De N.P. bouwt van beneden naar boven, eerst de muren dan het overkoepelend dak. En zo gaat de discussie door.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen