Blijvend actueel

1

Waarom dit onderwerp 7

’t Besluit om een serie artikelen te schrijven over het onderwerp Woord en Geest laat zich gemakkelijk verklaren. Het is immers een onderwerp, dat de aandacht heeft getrokken zolang mensen zich hebben bezonnen op het gebeuren van de Godsopenbaring. En tot op vandaag toe is men er niet over uitgedacht. Het nadenken erover is nog volop aan de gang.

Wie zich dan ook met dit onderwerp bezighoudt, vindt niet alleen overvloedige stof in de geschiedenis van kerk en theologie, maar ziet zich meteen ook in een actuele discussie gewikkeld die van grote existentiële betrokkenheid getuigt. Het is dus zeer voor de hand liggend om ook in de Waarheidsvriend hiermee bezig te zijn. En dan zo, dat verschillende handen daaraan meewerken, omdat het veld, dat bestreken moet worden, zo uitgebreid is. Van wat ik in dit en het volgende artikel ga schrijven, is de bedoeling, dat het de lezer in het algenieen inleidt in de vragen, die hier liggen, terwijl tevens een overzicht wordt gegeven over het geheel.

Het geheimenis der openbaring

De vraag kan worden gesteld, hoe het komt, dat de verhouding tussen Woord en Geest in verleden en heden zo sterk de aandacht heeft geboeid. Ik denk, dat hier op zijn minst twee antwoorden te geven zijn.

In de eerste plaats stuiten wij hier op het hartsgeheim van de Godsopenbaring. God heeft zich immers laten kennen door Zijn Woord en door Zijn Geest. Wij kennen God niet in een directe ontmoeting, van aangezicht tot aangezicht. Niemand heeft ooit God gezien. Er is slechts een indirecte kennis van God, omdat er een indirecte openbaring is van God. En de indirectheid van deze openbaring bestaaj daaruit, dat God zich aan ons geopenbaard heeft door Zijn Woord en Geest.

Tegelijk mogen wij echter geloven, dat deze indirecte openbaring toch voluit Zelfopenbaring Gods is. Het is wel een indirecte openbaring, maar geen gebrekkige openbaring. Door Zijn Woord en Geest heeft God zich volkomen geopenbaard, en betrouwbaar geopenbaard. Daarom vraagt God van ons terecht geloof en vertrouwen, de volledige overgave aan zijn openbaring. En wanneer wij dat doen, ook weer door Woord en Geest, dan hebben wij werkelijke kennis van God. Dan kennen wij Hem zoals Hij is. Niet volkomen, maar wel waarachtig en betrouwbaar.

Toch blijft de wijze, waarop God zich aan ons heeft geopenbaard, een geheimenis. Wij zullen het nooit kunnen doorgronden, nooit kunnen begrijpen en daarom ook nooit begrijpelijk kunnen maken. Dat is dan ook de reden, waarom er altijd weer over nagedacht en gesproken is. Aan de ene kant is er de heilige drang om in dit mysterie door te dringen, niet om te begrijpen, maar om te aanbidden, om zich er over te verwonderen en om God zelf er in te verheerlijken. Aan de andere kant stuiten wij dan telkens weer voor een grens, waarvoor wij eerbiedig stil blijven staan. Het gelovig denken kan dan niet verder meer gaan, hoe graag het dat ook zou willen. Slechts de ervaring van de werkelijkheid der Godsopenbaring blijft dan over. Maar ook deze ervaring geeft weer opnieuw rijke stof tot nadenken.

En zo zijn er altijd weer geweest, grote theologische denkers maar evengoed ook eenvoudige vrome gelovigen, die zich vermaakt hebben in de bezinning op dit geheimenis der openbaring.

De tweeslag van Woord en Geest

Dit verborgen karakter der openbaring krijgt nog een speciaal accent door de tweeslag, die het kenmerkt in het Woord en de Geest. God heeft zich geopenbaard door Woord èn Geest. Niet alleen door het Woord, ook niet alleen door de Geest. Maar door beide. In elk openbaringsmiddel afzonderlijk ligt reeds een geweldige rijke betekenis opgesloten. Wat valt er niet te zeggen over het Woord ! En wat valt er niet te zeggen over de Geest! Maar alles wordt nog veel sprankelender, wanneer de verhouding tussen beide het thema van ons denken wordt. Hun onderlinge verbondenheid en eenheid en toch ook weer hun eigenheid. Het Woord is niet zonder de Geest en de Geest is niet zonder het Woord. Maar toch is het Woord niet de Geest en de Geest is niet het Woord. Waarin ligt dan hun eenheid, en hoe is hun verbondenheid ? Maar ook: waarin ligt hun onderscheidenheid, en welke functie heeft deze in het gebeuren van de Godsopenbaring ?

Al deze vragen gaan nog een sterker gewicht krijgen, wanneer wij bij het Woord denken aan de Heilige Schrift. Hoe ligt het verband tussen de Geest en de Schrift? Maar anderzijds kunnen wij bij het Woord denken aan de Heilige Schrift.

Hoe ligt het verband tussen de Geest en de Schrift ? Maar anderzijds kunnen wij bij het Woord ook denken, en moeten wij zelfs allereerst denken, aan Christus. Hij is het vlees geworden Woord. En hoe liggen dan de verhoudingen, tussen Christus en de Geest en tussen Christus en de Schrift en tussen Christus en de Geest en de Schrift ?

Wat zegt de Schrift zelf ?

In de volgende artikelen zult u gaan ontdekken, dat reeds in de Schrift zelf daarover is gesproken. Hoe God zich door Woord en Geest heeft geopenbaard, daarover spreekt allereerst de Schriftopenbaring zelf. En daarom zal ook nu eerst aan het Schriftgegeven de volle aandacht moeten worden geschonken. Tegelijkertijd zien wij echter, dat er in de geschiedenis van de kerk voortdurend opnieuw over is nagedacht. En dat niet op een vrijblijvende wijze, maar zo dat dit geweldige consequenties heeft gehad voor het leven en het leren der kerk en van de christelijke gemeente.

Dat brengt ons tot het tweede antwoord op de vraag hoe het komt, dat dit onderwerp altijd zozeer de geesten heeft geboeid. De reden daarvan ligt namelijk niet alleen in het geheimeniskarakter van de Godsopenbaring, maar ook in het existentiële en actuele karakter daarvan. Dat betekent, dat wie hier misgaat in zijn denken en spreken, die gaat fundamenteel mis. De gevolgen daarvan trekken door de hele heilsverkondiging heen. Daarom zien wij juist op dit punt de dwaling in de kerk de kop opsteken, die niet zelden zeer hardnekkig is en vergaande consequenties heeft. Op dit existentieel-actuele karakter ervan willen wij in het volgende artikel nader ingaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen