De patiënt en zijn verpleging

3

Door het opsplitsen van het werk op de afdeling, kan de patiënt zich een object gaan voelen, waar niemand persoonlijk verantwoordelijkheid voor draagt. In de ziekenhuizen heerst veel angst en komt veel eenzaamheid voor. Juist hier wordt het begeleiden van de patiënt gevraagd; het toenaderen tot de patiënt, wat geen neerbuigendheid mag inhouden, waartoe wij zo snel komen. De patiënt is zwak, is in onzekerheid; we moeten er om denken geen dominerende houding aan te nemen. De patiënt is gelijkwaardig, hij is mondig in het gehele beleid. Maar hij is wel een mens in ziekte, in lijden en vereenzaming. Hij worstelt met de problemen, waarom hij ziek is en hoe het verder met hem gaan zal.

De zin van het lijden

Alles bij elkaar komen we tot de vraag wat is de zin van het lijden. Lijden dat met schuld verbonden is, zoals we dat in Job vinden en van z'n vrienden horen als ze bij Job op bezoek komen. Maar in de psalmen lezen wij over de toetsing en de loutering (ps. 66), of in ps. 118 : de Heere heeft wel hard gekastijd, maar Hij heeft mij ter dood niet overgegeven. En in ps; 119 staat: het is goed, dat ik verdrukt ben geweest, opdat ik uw inzettingen zou leren. Het lijden is een doorgangsfase.

In 2 Cor. 1 : 13, lezen we van God, die ons vertroost in druk, zodat wij hen, die in allerlei verdrukking zijn, troosten kunnen.

Het lijden is er om getroost en om genezen te worden; in die troost en in die genezing zag de vroeg-christelijke kerk reeds een handeling van God uitgaande, die de gehele mens aangreep en veranderde. Er moet solidariteit met de lijdende zijn en solidariteit in het lijden. Wij moeten zelf deze dingen van ziekte en leed verwerken, want hoe zouden wij denken te kunnen helpen, als we ons eigen leed niet kunnen verwerken; wij moeten zelf uit het evangelie leven.

De patiënt probeert zich steeds te verbergen, maar we moeten leren luisteren naar de patiënt, vaak naar de onuitgesproken vragen van de patiënt. Van ons wordt niet altijd verwacht dat we spreken, het luisteren alleen is vaak voldoende of soms alleen maar het aanwezig zijn, waardoor een doorbreken van de eenzaamheid ontstaat.

Stervenden

Bij de doodzieken en de stervenden is de vereenzaming nog veel sterker uitgesproken. Daarom zijn juist zij op intensieve hulp aangewezen.

Maar in de praktijk is juist gebleken, dat een verpleegkundige - zonder 't zich bewust te zijn - er langer over doet om te reageren op het belletje van een stervende of van een gewone zieke. Er is een weerstand werkzaam tegen de confrontatie met de stervende.

Ook de stervende verbergt zijn noden soms achter oppervlakkig gepraat. De meeste doodzieken vermoeden meer van het naderende einde, dan wat zij naar buiten of tegenover zichzelf willen toegeven. Het helpt hen echter bij het sterven, als ze zich eenmaal geheel kunnen uitspreken en het toneelspelen tegenover hun omgeving niet langer noodzakelijk is. Dit vraagt alles veel geduld, maar ook tijd; het is een kunst om tijd te kunnen vinden. Bij de begeleiding van deze mensen is het zo belangrijk om goed waar te nemen, om te weten te komen wat de patiënt wil, zowel in zijn positieve als zijn negatieve gevoelens en reacties; de moeheid, de pijn, of het verkeerd liggen, maar ook het gezamenlijk stil kunnen zijn; het beamen en bemoedigen; het gemeenschappelijk kunnen bidden. Ook hiervoor moet men zich kunnen inleven in de situatie van de stervende. Door het toegeven van zijn eigen onmacht voltrekt er zich in de mens naast de stervende een stukje van. zijn eigen sterven: de arts beleeft de grenzen van zijn kunnen en kennen, de verpleegkundige vraagt zich af: alles tevergeefs ? de pastor wordt aangevochten in zijn geloof en de stervende ziet de toenemende hopeloosheid in zijn omgeving.

Het Woord

Het enige wat overblijft is het eeuwige Woord: wie in Mij gelooft heeft het eeuwige leven. In de totale hulpeloosheid van de doodzieke en in de machteloosheid om te helpen, blijft slechts één toevlucht: genade, die redt van de dood. Alleen in die weg wordt de dood overwonnen en is het kruis, niet het teken van lijden en sterven, maar van de overwinning.

Extra problemen

Alsof het werken in het ziekenhuis nog niet problematisch genoeg is, komen er vandaag nog andere problemen bij; de problemen rond abortus provocatus en euthanasie. Problemen die ook toegespitst worden naar de verpleegkundigen.

Er zijn medici, die heel makkelijk vragen aan een o.k. zuster wil je even meehelpen en dan gaat het om assistentie bij abortus provocatus. Het gaat niet altijd zo; in de regel word je er eerst wel over benaderd, maar het wordt je zeer eenvoudig voorgesteld omdat het de enige oplossing is voor deze vrouw. Door massamedia is in de laatste jaren niet anders gedaan dan het Nederlandse volk rijp te maken voor abortus provocatus door maar steeds te zeggen, dat het niets voorstelt, dat het de enige uitweg is; het beste voor de vrouw en voor de foetus. Weet wel, dat er alleen een houvast is aan Gods Woord, dat ieder mens een schepsel door God geschapen is, waar God Zijn plan mee heeft, van het begin tot het eind. Wij mensen moeten in onze waan niet denken, dat wij het beter zullen weten dan Hij; Misschien begrijpen wij het niet altijd, maar God vergist zich nooit.

In dezelfde lijn ligt de euthanasie; maar deze onderwerpen zijn alleen aangestipt, daar ze te veel omvattend zijn in dit kader uit te werken.

Strijd

Het hele leven is één strijd om het leven te bewaren en te behouden; het wordt aan alle kanten aangevochten en de dood schijnt het laatste woord te hebben. Maar wie zijn leven verliezen zal, die zal het behouden. Dat geldt voor zieken en gezonden beiden. In de medische wereld met zijn directe confrontatie met ziekte en dood zijn vele, moeilijke taken, die veel geduld, maar bovenal geloof en liefde vragen. Door zichzelf in het werk te geven, zal men ontvangen een rijker worden, je eigen leven zal er zich door verdiepen.

En zijn we hier niet weer terug bij de motivatie ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen