Uit de pers

Het verhaal is langzamerhand wel algemeen bekend. Ds. W. J. Koole, verantwoordelijk voor het T. V. beleid van de IKON heeft in de Nieuwe Linie over de politieke kant van de IKON op een openhartige wijze de koers van de IKON weer gegeven. Koole zei in dat interview - en ik citeer uit een artikel in Centraal weekblad:

Vraag: ’In welke politieke richting denkt de IKON? ' Antwoordi'We zijn als omroep politiek onafhankelijk. We hebben geen officiële relatie met partijen. We hebben een socialistische gezindheid. Ongeveer in de lijn van de PPR en de PvdA. Dat betekent niet dat we Den Uyl niet hard zullen aanpakken als dat nodig is. Kruisinga van de CHU hebben we ook over de rol van Tolman in Zuid-Afrika ondervraagd’.

Over de 'samenklontering' van de drie christelijke partijen tot het CDA: 'Ik zie het als een christelijke mammoet met geen echte mentale eenheid. De vorming ervan vind ik politiek opportunisme. Ik kan er ook geen enkele oecumenische eenheid in ontdekken’.

Van verschillende kanten heeft men hier scherpe vragen over gesteld. Terecht. Het siert ds. Koole dat hij zo open zijn mening geeft. Het is intussen wel verbijsterend dat één van de leidende mensen dit kan zeggen. Terecht is gevraagd: Staat het bestuur hier achter? Of zal zij ds. Koole ter verantwoording roepen? Duidelijkheid is hierover wel gewenst. Ridderbos heeft in het Geref. weekblad van 29-oktober o.m. hierover gezegd:

Het opmerkelijke van deze uitspraken is niet zozeer dat deze woordvoerder van IKON van zijn eigen politieke beginselen blijk geeft, maar dat hij uitdrukkelijk over de politieke richting van de IKON uitspraken doet. Er is, bij verschillende gelegenheden, ook op Synodes, nog al eens critiek geleverd op de politieke koers van de IKON. Steeds is daarop geantwoord, dat de kerk zich voor een van haar - indirect - uitgaande omroep niet behoeft te schamen, wanneer deze van een critische gezindheid t.a. v. de samenleving blijk geeft en dat deze daarom nog niet met een bepaalde politieke ideologie behoeft samen te vallen. Thans verklaart een van de directeuren van het IKON echter, dat de IKON ('wij') een socialistische gezindheid heeft en hij wijst ter nadere bepaling daarvan naar de PvdA en de PPR; terwijl hij in dit verband in het CDA (ondanks alle anders luidende beginselverklaringen) niets anders kan zien dan het resultaat van politiek opportunisme.

Opnieuw (zie boven sub 1) moet menzeggen: klare wijn! die tot de - nogal controversiële - vraag van wat de IKON politiek beoogt niet weinig bijdraagt. Daarmee is natuurlijk niet gezegd, dat er van de IKON-niets meer deugt, 'maar wij staan ook hier weer voor de (onpopulaire) vraag of wij ons in goed vertrouwen voor allerlei grenzen-vervagende verbanden kunnen laten vinden, als men aan de andere zijde van deze grenzen zulke duidelijke taal spreekt en zo goed weet waar men (met ons) heen wil.

In Leeuwarden is een comité beleidsombuiging IKON opgericht. Dat is symptomatisch voor het onbehagen dat in brede kringen leeft. Het is te hopen dat de kerken hier duidelijkheid zullen vragen, en het IKON niet hun gang laten gaan. Want we moeten de invloed van de massamedia niet onderschatten. De programmamakers van de IKON weten dat terdege en zij maken er grif gebruik van. Hun socialistische sympathieën verhinderen hen kennelijk niet om op ondemocratische wijze hun visie eenzijdig naar voren te brengen, ongeacht de vraag of de kerken en de kerkleden die hun zendtijd overgedragen hebben aan deze stichting, daarmee instemmen.

Een duidelijk voorbeeld van deze linkse beïnvloeding signaleert prof dr. K. Runia in het Centraal weekblad van 20 november.

Twee weken geleden hebben we enkele vragen gesteld n.a.v. het interview met ds. Koole in De Nieuwe Linie! Hij had daar o.a. gezegd dat de IKON uitging van 'een socialistische gezindheid - ongeveer in de lijn van de PPR en de PvdA’.

Afgelopen zondag waren we ten gevolge van een lichte ongesteldheid verhinderd naar de kerk te gaan. We zetten 's morgens de radio aan om naar de door IKON uitgezonden kerkdienst te luisteren. Met stichting hebben we de uitzending van de kerkdienst uit Eindhoven gehoord.

Onwillekeurig bleven we ook nog even luisteren naar het volgende IKON-programma, dat een verslag bleek te bevatten van de Europese Conferentie van 'Christenen voor het Socialisme', die gedurende dat weekend op 'Woudschoten' bij Zeist werd gehouden, onder voorzitterschap van ds. Rochus Zuurmond, Ned. Herv. pred. te Delft, 's Middags om 5 uur beluisterden we een dienst uit Delft, geleid door dezelfde ds. Zuurmond en min of meer in het kader van deze conferentie. Eén van de schriftlezingen werd in het Spaans gedaan door één van de conferentiegangers. Onmiddellijk daarna, weer in een IKON-uitzending, hoorden we opnieuw een verslag van de conferentie van 'Christenen voor het Socialisme'. Deze keer werd een gedeelte uit de rede, die drs. Dick Boer, wetenscappelijk medewerker aan de Universiteit van Amsterdam, in de Geertekerk te Utrecht had gehouden over het verschijnsel van de christendemocratie in Europa.

Een verslag van deze rede stond in het nummer van Trouw van jongstleden maandag.

Er bleef nauwelijk iets over van de hele christendempcratie in West-Europa. Ook niet veel van het CDA en van het zgn. 'ethisch reveil' waarover de laatste tijd in CDA-kringen wordt gesproken.

Toen ik dit allemaal via de uitzendingen van de IKON hoorde, dacht ik onmiddellijk aan het interview van ds. Koole.

Hij had toch wel gelijk! Zijn woorden over de 'sociahstische gezitidheid' van de IKON waren inderdaad geen verspreking.

Het feit dat IKON tweemaal op één zondag zoveel ruimte gaf aan deze conferentie van 'Christenen voor het Socialisme', zonder ook maar één kritische noot er aan toe te voegen, spreekt m.i. boekdelen. Blijkbaar vindt de staf van de IKON dat dit nu het soort informatie is dat namens de kerken aan de Nederlandse luisteraars moet worden doorgegeven.

Niet maar één keer op een zondag, maar twee keer. Vooral dat twee keer accentueert hoe belangrijk de IKON deze zaak vindt. Tegelijk onderstreept ze daarmee dat ds. Koole niet maar een privé-mening ten beste gaf, maar inderdaad uit het hart van de IKON sprak.

Mogelijk zal deze of gene zeggen: Waarom altijd deze polemiek? Waarom dit signaleren van wat niet deugt in uw ogen? Natuurlijk zullen we op moeten passen voor een negativistische levenshouding die verzandt in polemiek. Maar het mag duidelijk zijn dat de mensen die we hier aan het woord gelaten hebben bepaald niet behoren tot de negativisten. Zowel Ridderbos als Runia blijken veel geduld te hebben met hen die een andere visie zijn toegedaan. En zij hebben in hun publicaties er duidelijk blijk van gegeven voor sociale en politieke vragen oog te hebben. Maar dat zij schrijven zoals zij gedaan hebben, komt voort uit bezorgdheid en verontrusting. Verontrusting voor een stuk indoctrinatie die heilloos is voor ons volk. Dat te signaleren en dat te blijven signaleren is broodnodig. Wanneer de IKON op deze wijze onder vuur genomen wordt, kan men alleen maar zeggen: Ze maken het er ook naar! Laten de kerken dan toezien en op hun post zijn!

Werken in de boze wereld?

Sluit de notie van de zondigheid van de mens, het feit, dat hij zondaar is, de mogelijkheid uit je in te zetten voor verandering van situaties in onze wereld, b.v. milieuhygiëne, acties voor vrede, ontwikkelingswerk enz. Deze vraag is voorgelegd aanprof. dr. ir. R. Plomp die in de rubriek 'ethische vragen' in Woord en Dienst van 13 november hier een antwoord op zoekt. Plomp maakt dan puntsgewijs de volgende opmerkingen die we u ter overweging gaarne doorgeven.

(1) Als we over de zondigheid van de mens spreken, dienen we te beseffen dat we hiermede in de eerste plaats onszelf bedoelen. Wij overwegen, wij beslissen, wij handelen, maar doen wij dit zoals God dat wil? Het aangrijpende van de kruisiging van Jezus Christus is dat de geestelijke leiders van Israël met in hun ogen goede bedoelingen één mens wilden opofferen en hiervoor het volk meekregen. Vanuit de zondigheid zetten we een vraagteken achter het eigen gelijk. Altijd zullen we ons moeten afvragen of we Christus mee helpen kruisigen of in zijn voetstappen wandelen. De bijbel laat ons zien dat dat laatste niet vanzelfsprekend is, voor niemand en ook niet voor de christen. We denken misschien wel het beste voor onze naaste verweg of dichtbij op het oog te hebben, maar is dat echt wel zo?

(2) Als we weet hebben van de eigen zondigheid, zullen we mild zijn in het beoordelen van de zonden van anderen. We behoeven in het ontwikkelingswerk van de ander in Afrika of Azië geen ideaalbeeld te koesteren om bereid te zijn hem te helpen. Zondigheid kent geen rassenbarrières, allen zijn we op één hoop geworpen.

We helpen geen heiligen maar mensen als wijzelf zijn, met alle tekortkomingen en eigenliefdes. Dat te beseffen, kan de nuchterheid bevorderen en ons behpeden voor wanhoop, kan ook bijdragen tot voortzetting waar men anders uit teleurstelling zou stoppen.

(3) De notie van de zondigheid mag nooit verlammend werken op de drang zich voor, goede zaken in te willen zetten. Zolang het werken voor eigen belang (de ' nijvere calvinist') niet als strijdig met de zondigheid wordt beleefd, zal dit in nog mindere mate kunnen gelden voor arbeid ten behoeve van de naaste.

(4) De notie van de zondigheid van alle mensen zonder onderscheid moet ons beducht maken voor elk streven naar grote machtsconcentraties zonder voldoende democratische controle. Elke maatschappijvernieuwing die van deze zondigheid geen of nauwelijks weet heeft, maar veronderstelt dat de mens zich in een andere situatie volgens de wensen van het model zal gedragen, is levensgevaarlijk. De christen is per definitie progressief omdat hij met het gegroeide geen genoegen kan nemen, maar ook conservatief in die zin dat hij déze simatie niet wil inruilen voor een ongewisse toekomst die zo verleidelijk kan worden ontworpen als men even vergeet dat de zondigheid in dit leven met de mens mee blijft gaan. We zullen ons inzetten voor vernieuwing van de maatschappij als we er maar voor waken door het verdrijven van één duivel zeven andere binnen te laten (de russische revolutie van 1917); we zullen ons inzetten voor de vrede als we maar zorgen de oorlogszucht van de ander niet daarmede aan te wakkeren (noodzaak van de NAVO).

(5) De zondigheid van de mens onderstreept dat het er hopeloos voor zou staan als wijzelf in eigen kracht de verbeteringen ter hand zouden moeten nemen. We mogen weten dat God in deze wereld werkzaam is en dat de resultaten van onze arbeid in Zijn hand zijn. Ook hier geldt: gave èn opgave.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen