Geloofsbeleving in het Oude Testament

Zo komen wij bij de grote incisie van het Oude Testament bij de tijd van Mozes en de bondssluiting bij de Sinaï. Hier is dan de Middelaar van het Oude Testament, een profeet uit de broederen, die Jezus' komst voorzegd heeft. Met zijn komst wordt Israël als volk geïnstitueerd, onder de wet gebracht, onder de bediening der verzoening gebracht, tot een staat en een kerk geformeerd. En God is koning over dit volk en God is hoofd van deze kerk. Burgerlijke-, zedelijke-en ceremoniële wetten worden het volk meegegeven, het Paschaals tweede sacrament wordt ingesteld.

De hele staat wordt gevormd. De hele kerk wordt gevormd.

En deze twee zijn één. Het volk is de staat - het volk is de kerk en over deze tweeëenheid staan Mozes en Aaron - de broeders - als hoofd der staat en als hoofd der kerk. Ik zeide: het Pascha wordt ingesteld, als tweede sacrament, het teken der verlossing uit Egypte, als teken van de verlossing uit het diensthuis. Israël krijgt nu een complete eredienst. De aanbidding van Seth, het altaar van Noach, de aanroeping van de Naam des HEEREN en de besnijdenis, onder Abraham ingesteld, worden handhaafd en kerkelijk gewettigd. Het Pascha wordt tot een jaarlijkse inzetting gemaakt. De jaarlijkse feesten van de Wetgeving en van het Pascha worden vastgesteld en de wekelijkse sabbatdag wordt tot een eeuwige inzetting, een sabbat der rust door het hele volk te vieren. En de kerkedienst wordt een offerdienst, een leerdienst, een gebedsdienst door een welgeordende priesterschaar te leiden. In de tenten dier rechtvaardigen zouden de priesters de leraren des volks zijn, om het volk te onderrichten in de dienst des HEEREN in gebed, in offerande, in de leer der wet, inde leer der verzoening, in de leer der heiligmaking, hoe het volk naar al Gods geboden zou handelen en wandelen en dan ook in de leer der besnijdenis en van het Pascha. De families werden onderwezen in alles, wat van de vaderen was overgeleverd van Adam, van Seth, van Noach, van Abraham en dan nu in alles wat Mozes van God van de berg had meegekregen. En deze priesters, uit de stam van Levi dienden naar vaste ordeningen van vader op zoon het, was het heilig geslacht. - Let u er wel op dat de priesters de kerkedienaars waren, de profeten dienden in de staat, om daar het woord Gods te spreken. Merkt er wel op, dat zij allen dienden, zoals u bij de Schriftprofeten lezen kunt, dat zij dienden onder die en die koningen van Juda of van Israël. Profeten dienden niet van vader op zoon, maar werden individueel geroepen. Als men van zijn predikanten vraagt, dat zij met zulke profetische roepingen geroepen worden, dan is men op de verkeerde lijn, want de priesters waren kerkedienaars. En deze dienden dus gestaag in de lijn der geslachten.

Deze dingen, deze geestelijke dingen, gaan dus van nu af de beleving van het volk uitmaken. Het onderwijs krijgt een vaste plaats, de bediening der wet en de bediening der verzoening gaan een vaste plaats innemen: die worden de polen, waar alles om draait: zonde en genade. Dit wordt in al zijn rijkdom uitgebouwd in het kerkelijk leven van Israël. En de vroomheid van Israël gaat worden vanuit de val in het Paradijs, vanuit de persoonlijke zonden, in het gezin, in het geslacht, in het volk, in de kerk tegen God begaan: een diepe kennis van zonde en een hartelijk uitzien naar genade, in de verzoening zijner zonden. En op de achtergrond van Israels religie gaat al meer lichten de gestalte van Israels Verlosser, de Profeet uit de broederen, gelijk Mozes. die de HEERE geven zal. En op Hem zijn reeds Adam en Eva gewezen en op Hem heeft Noach en Abraham gezien en isaiic bij diens offer en heeft Jacob gewacht.

Dat is de religie van Israël geworden: zonde en verzoening - zonde en genade - zonde en Christus.

De Boeken

En nu nog de boeken. Van Mozes uit ontstaan zo de boeken, die beschrijven de geschiedenis van God en Zijn volk, langs deze lijnen, boeken van profeten, van priesters, van koningen. En daartussendoor boeken van wijsheid, dichterlijke boeken, eschatologische boeken. Het geschreven woord gaat hoe langer hoe meer bij de landname het geestelijk leven leiden en beheersen. Naarmate het volk Israël geschiedenis maakt en de profetie en de langzamerhand ontstane psalmen het geestelijke levert gaat lijden, komen de vaste bestanddelen, de Wet en de verwachting van de Messias meer naar voren. Door het optreden van Mozes en Samuel krijgen tabernakeldienst en religie vaster vormen onder het volk. Het lied en de verwachting, die beide altijd sterke invloed op de persoonlijke religie en de volksreligie oefenden, gaan rondom de koningsfiguren van David en Salomo de Messiaanse verwachting en de nabije en afstandelijke toekomstverwachting voor de enkeling bepalen. Wij zien de vanouds bestaande verwachting voor de dingen na dit leven en de Messias verwachting helderder contouren aftekenen. De profeten tekenden een al helderder beeld van de Messias, het zondebewustzijn wordt beter en dieper, dood en eeuwigheid voor de enkeling gaan met de verkorting van de levensduur voor de mens sterker spreken. Allereerst in het boek Job en in de psalmen, wordt de persoonlijke toekomst verwachting, het besef van zonde en genade en een leven in heiligmaking des levens sterker aan de  gewetens der men.sen gelegd. De profeten versterkten het zondebewustzijn en de gerechtigheid Gods sterker bij het volk, te beginnen bij de vorsten, en bij de enkeling. Wat de vragen rond het hiernamaals betreft: het zijn vooral Job en de Psalmen, die ingaan op die vragen en die tonen hoe in het persoonlijke leven van de Israëliet deze dingen het leven van het volk en van de enkeling bepalen.

Daar is vooreerst bij Job de vraag van de tegenspoeden op politiek en maatschappelijk vlak: de invallen van de horden der Sabeers en de Chaldeen, de roof van het rijke veebezit en het uitmoorden van de herders, dan het hemel vuur de natuurrampen, die huis hielden onder de schapen en de herdersjongens. Dan is er de dood van al zijn kinderen tijdens een feest - iets wat wij kennen, waar hele families tijdens ons leven, bij bombardementen en watersnoden het leven lieten. Tenslotte hel "zeszen God en sterf" van zijn vrouw en het ziek zijn ten dode toe, met al het smartelijk lijden, daaraan verbonden, voor Job zelf. En dan bij Job de twee kernteksten aangaande 'Lossersfiguur" en zijn persoonlijke verwachting 'en ik uit dit mijn vlees God aanschouwen zal en geen vreemde". Stel, dat men Job dateert in de Abraham-tijd, dan is er bij hem, als bij Abraham, van verre een zien van Christus geweest. Stel, men dateert hem in de tijd der Richteren, een tijd van eindeloze invallen van horden en ook in een tijd, waarin de Lossersfiguur ons in de bijbel tegenstreedt dit moet in elk geval zijn na de landbezettingdan kunnen wij hieruit concluderen, dat het Messiasgeloof en het weten van een eeuwig hiernamaals voor lichaam en ziel reeds vroeg leefde bij de mensen van de bijbel. Hoe zou het ook anders, waar wij met de God der openbaring te doen hebben, de God en Vader van de Heere Jezus! En passant vernemen wij hier, dat de kloot der aarde gehangen is aan een niet! Het is dus wel duidelijk, dat het geloof in het hiernamaals - en niet het dodenrijk - reeds vanouds aanwezig geweest is. Twee dingen daarover: De Heere Jezus heeft voorzegd, dat geen tittel of jotha van de Thora verloren zal gaan, totdat het alles zal zijn geschied. En Hij opende de Schriften, dat die van Hem getuigden. En de Psalmen doen ons zien, hoe de vromen, verspreid over het Oude Testament, een persoonlijke toekomstverwachting én een Messiaanse complete verwachting gehad hebben van heel oude dagen af aan. En in hun vroomheidsbeleving kunnen wij zien, hoe dood en eeuwigheid, zonde en straf, zonde en genade, deze mensen in heel verschillende tijden eender hebben beziggehouden. Zet slechts naast elkander de p.salm van Mozesde negentigste - , de psalmen van David 32, 38, 51 en ge zult daar, in eeuwen verschillende tijden, dezelfde motieven vinden van dood en eeuwigheid, van zonde en genade, ontzonding door bloed en vrede voor het gemoed. Zet daar nog naast de Hemans psalm 88 - en ook de na oxilische psalmen, ais 79-147 en ge zult vinden de worsteling om de rust der zielen en het eeuwige leven.

Profetische blik

Rest mij nog één keer: de profetische blik in het Oude Testament op Christus. Noach ziet Zijn rust, nadat Adam Zijn strijd zag. Abraham ziet Zijn dag, ziet ook Zijn offer en de plaats van Zijn offerde berg de HEEREN, waarop het voorzien zal worden, wat een spreekwoord wordt in Israël. En religieuze spreekwoorden zijn dragers van gedachten door vele geslachten heen. Spreekwoorden worden doorgaans oud en hebben wezenlijke volksbetckenis. Dan ziet Mozes - de stichter van Israels kerk - Hem als de Profeet uit de broederen, gelijk hem zelf en al de offers gaan op Jezus zien - de Hogepriester wordt Zijn beeld en schaduw. David wordt Zijn beeld en schaduw als Koning. En dan om maar één der profeten de noemen - Jesaja - de priesterzoon - de profeet van de Majesteit en de gerechtigheid Gods, de man die het rijk Gods in de hemelen en op aarde stelt tegenover het wereldrijk. De man, die de Messias getekend heeft als de koning, als de lijdende knecht des HEEREN en dan de Man op Wien de Geest der Heeren rust, welke Schrift Jezus leest en preekt in de synagoge van Nazareth, met het: "Heden is deze Schrift in uwe oren vervuld". Als Jesaja de lijdende knecht des HEEREN predikt, dan is het toch of deze man Christus volgt op Zijn smartegang en alsof hij in Gethsemané, op Gabbatha en op Golgotha persoonlijk aanwezig geweest is. Hier vindt ge in de psalmen 22 en 69 de neerslag van dit geloof in de gemeente Gods, welke liederen de priesters opgenomen hebben in hun tempelliturgieën. Neemt u dan tenslotte de Hebreeënbrief als een Nieuw Testamentische terugblik op het Oude Testament, met zijn vromen, dan vindt u Nieuw Testamentisch een volledige aansluiting op dit geloof van patriarchen en bijzonder ook van de richters. De Nieuw Testamentischen leefden uit het geloof en beleefden het geloof van de patriarchen en dezen leefden toe naar de vervulling.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen