Vragen van lezers

(6)

Weer een geheel andere vraag kwam binnen, en is deze, of het juist is, wanneer een predikant opmerkt, dat 'men zich op genade of ongenade aan de Heere moet overgeven'. Nu zal iedere dominee beginnen te erkennen, dat er in het vuur van de rede wel eens gestruikeld kan worden, een uitdrukking worden gebezigd, die bedenkingen kan oproepen. Ook kan soms een slechte uitdrukking voor een uitnemende zaak gebezigd worden. En nu denk ik zelf eerlijk gezegd in deze laatste richting.

Wat is bedoeld?

Al ben ik niet in dienst geweest, waarin bovenstaande uitdrukking werd gebezigd, zodat mij ook de bedoeling en het verband ontgaat, meen ik op te mogen maken, dat aangeduid werd de noodzaak om zich geheel en al in Gods hand te leren stellen. Reeds het woord 'zich overgeven' duidt op aanvaarding van eigen nederlaag en veroordeling. Dat ligt ons niet. 

Meer nog: daar strijden we tegen. En toch leert de Heere Zijn kinderen alles te verliezen en zichzelf kwijt te raken. Bij de ook velen onder ons bekende schrijver Durham kwam ik de uitdrukking tegen 'gaat maar naast de verdoemden staan'. Wat hebben of zijn wij meer? Maar bespreken is nog wat anders dan beleven. Wie inleeft doemwaardig voor God te zijn, heeft niets ineer te eisen of in te brengen. Zalig, wie het oordeel Gods op de zonde leert billijken, wie om met de Schrift te spreken 'een welgevallen leert nemen aan de straffen zijner ongerechtigheid'. Zulk een kan God noch de mensen meer kwaad doen. We moeten het allen een keer van de Heere verliezen, maar hoe noodzakelijk is het, wanneer dat in dit leven geschiedt. Het is Zulk een groot en eeuwig wonder, nooit te bezien, dat in het verlies de winst en achter de dood, het sterven aan onszelf, de zonde, de wereld, de duivel, hét leven ligt. Als ik het goed heb begrepen, wilde de dominee, die bovenstaande, gewraakte uitdrukking bezigde, in deze richting leiden.

Toch te wraken

Maar ik geloof, dat de briefschrijver gelijk heeft, als hij deze uitdrukking afwijst. Dat op genade of ongenade zich overgeven mag wel van toepassing zijn op de houding van een overwonnene of verslagene jegens een despoot, een oud-oosterse vorst, zij is niet van toepassing op wat de Heere Zijn volk leert. Reeds in de ware, zaligmakende overtuiging van zonde en oordeel wekt de Heere liefde tot Zich en Zijn deugden en heilige smart over der zondeschuld. En zeker als de Heere door Zijn liefde inwint voor Zijn heilig recht, is dat niet hard. Treffend wordt in de berijming van Psalm 25 gezongen van 'het effen recht des Heeren', niet van het harde recht. Ik zou dan nog liever spreken van 'het lieve recht', al moeten we voor 'dierbaarheden' evenzeer waken. Maar ik meen toch te mogen zeggen, dat God heilige liefde uitstort in de harten van allen, die zalig worden, door Zijn Geest tot Zijn heerlijke rechten en deugden. Daar is ook geen onverschilligheid bij, als zou het 'op genade of ongenade' zijn. Het is geen kansspel. En in de meest oprechte veroordeling van zichzelf en van het eigen verzondigd leven zijn daar zeer goede en goedertieren gedachten over God. Hoewel ook menselijk uitgedrukt, kan ik begrijpen, dat eens een kind van God zei, zonder zich kind te durven noemen, 'Heere, als U me naar de hel stuurt, zal ik daar nog zeggen, dat Gij eeuwig recht en goed zijt'. En tegelijk is het 'neen, dat kan niet, dat kan daar niet'.

Daar komt nog bij, dat ook aan de kant van de veroordeelde zondaar, die zijn vonnis als verdiend ondertekent, de worsteling is, zoals de Heidelberger aanwijst, 'of er nog een weg of enig middel is om de welverdiende straf te ontgaan....' Ook dat past al geheel niet bij de uitdrukking 'op genade of ongenade'.

Bijbels voorzichtig

In dit verband mag ik er op wijzen, dat zelfs ook onder Gods kinderen nog wel zeer onbijbelse voorstellingen en meningen heersen. In mijn eerste gemeente kwam voor jaren de bekende ds. Boone nog wel eens preken. Eens ontboezemde hij zijn gemoed met mensen, volgt nimmer Gods volk na, want ze zetten hun voeten nog wel eens scheef. Op gezelschap sprak een overigens achtenswaardige man over een hout dat niet kan verrotten en betrok dat op.... Christus en Zijn Borgwerk. Het verband, Jesaja 44, laat het slaan op.... de afgoderij, het vervaardigen van een afgodsbeeld. Dan moet ik zeggen: mensen lees toch en onderzoek het Woord, met de veel geroemde, doch weinig bestudeerde (!) kanttekeningen er maar bij. De onkunde is schrikbarend groot. Erger is, wanneer ook van de kansel onbijbelse, schijnbaar mooi gevonden, uitdrukkingen worden gebezigd. Waarom dient de gemeente op te gaan naar Gods huis? Om te horen hoe 'origineel' de dominee is, of.... om de Schriften te zien opengaan en te horen spreken? En vinden we ergens werkelijk een treffende gedachte, schromen we dan niet erbij te zeggen, waar en bij welke schrijver we die vonden. Moeten wij beslist zo knap en oorspronkelijk zijn om dat te hebben 'uitgevonden'? Ik meen, dat het ernstiger is, wanneer opgemerkt wordt dat Gods volk graag naar de hel zou gaan. Of dat ouders mét graagte straks in het gericht hun verloren gegane kinderen mee helpen verdoemen. Zeker, de mannen van Nineve, .... zeker de koningin van het Zuiden.... Maar is dat de bedoeling en rechte toepassing van deze hoogst ernstige zaak? Het schijnt dat sommigen meer behagen hebben in het verloren gaan dan in de behoudenis van verloren zondaren tot Gods eer. Dat de Heere evenzeer verheerlijkt wordt in de toebrenging van Zijn volk als in het rechtvaardig oordeel over de goddelozen is het heerlijke van de bijbelse, gereformeerde religie, en tegelijkertijd het huiveringwekkende, maar.... is het de Heere dan even het-zelfde? Maakt het Hem niets uit? Hoe dan de bewogenheid van de profeten, de aandrang bij de apostelen, de tranen van Christus over Jeruzalem te plaatsen? Drong de Heere meer aan dan een herder betaamde en begeerde Hij ooit de dodelijke dag? Ik hoop, dat er ergens in het land ook door dit artikel goede gedachten van God een hart vervullen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen