Boekbespreking

Elisabeth Kübler-Ross: Dood. Het laatste stadium van innerlijke groei. Amboboek, Baarn 1975, 235 blz. Gelijmd ƒ 19, 50.

Reeds eerder verscheen van deze Amerikaanse schrijfster een boek in het Nederlands, n.l. Lessen voor levenden; gesprekken met stervenden. Dit boek beleefde zelfs op het moment al een 10e druk. De schrijfster is een psychiater. Zij is een der eersten die in onze tijd getracht hebben de dood van zijn geheimzinnige karakter te ontdoen. Vele ongeneselijk zieken heeft zij ondervraagd. Zij heeft geleerd de dood positief te waarderen, n.l. als het laatste stadium ofwel de laatste fase van een innerlijk groeproces. Zij pleit er voor de dood in het leven te integreren.

Ik kan niet zeggen dat zij in haar beschrijving van dit innerlijk groeiproces zo helder is, dat wij er enig houvast aan hebben. Het boek heeft waarde vanwege het materiaal dat het bevat, niet vanwege de opvatting waardoor het gedragen wordt. Men vindt er heel wat in over de waardering van de dood in oude en moderne tijden. Het liet ons ook niet onberoerd te lezen hoe bepaalde mensen, medemensen, die wisten niet lang meer te zullen leven over hun levenseinde hebben gesproken.

En toch kon dit boek ons niet bevredigen. God is er zo goed als geheel in afwezig. En zo kan men toch niet met de dood klaar komen. Hij kan wat bijgekleurd worden zodat het lijkt of hij niet zo erg meer is, pas werkelijk ontmaskerd wordt hij door het Evangelie, voor degenen die Christus toebehoren. Men zou de inhoud van dit boek kunnen typeren als het bieden van een geseculariseerde stervenskunst. Als pastor voelen wij ons genoodzaakt te zeggen: hier kan een mens het niet mee doen.

K. Exalto.

1571 Emder Synode 1971. Beitrage zur Geschichte und zum 400 jahrigen Jubileum. Bearbeitet und redigiert von Elwin Lomberg. Neukirchener Verlag 1973.

In 1971 werd de Synode van Embden herdacht, een Synode die voor onze vaderlandse kerk zoveel betekend heeft. Tijdens deze herdenking werden diverse redevoeringen gehouden, onder andere door de Nederlanders prof. dr. O. J. de Jong en prof. dr. W. van 't Spijker en door dr. J. P. van Dooren.

Zoals de Duitsers dat wel meer plegen te doen werd van alles wat er op deze herdenking gezegd en gedaan werd verslag uitgebracht in een lijvig boekwerk. Men vindt er heel veel kerkhistorisch materiaal in; een aantal mooie foto's en een meerkleurige plattegrond van het oude Emden.

Los hiervan verscheen ook een boek Die Akten des Synode der Niederlandischen Kirchen zu Emden vom 4-13 Oktober 1571. Dit boek is wetenschappelijker van opzet en biedt, gelijk dé titel zegt, de Acta van Emden.

Het is altijd weer verkwikkend zich te verdiepen in de ontstaangeschiedenis van onze kerk. Welk een geloof, moed en volharding hebben onze vaderen aan de dag gelegd. En wat hebben zij ook kerkelijk de zaak weten aan te pakken. Om er jalours op te zijn.

Voor belangstellenden goede lectuur.

K. Exalto

Wolfhart Pannenberg: De Geloofsbelijdenis. Een uitleg van de Apostolische Geloofsbelijdenis voor mensen van nu. Ten Have Baarn 1976, 176 blz. Gelijmd ƒ 17, 50.

Het boek is voorzien van een Inleiding van H. M. Kuitert, die tegelijk verhelderend en onthullend is. Inzet is de opmerking dat het christelijk geloof een 'betekenis-verandering' ondergaat en ook moet ondergaan. Achter zo'n uitdrukking gaat heel wat schuil, wat zowel in deze Inleiding als in het boek zelf blijkt.

In een moeizaam redenerende betoogtrant zet Pannenberg, een van de vermaardste nieuwe theologen van deze tijd, zijn uitleg van de Twaalf Artikelen uiteen.

Daar zitten stellig positieve gegevens, in, maar de lijn is toch, ik kan het tenminste niet anders zien, dat van de mens uit naar God en van de ervaring uit naar de openbaring wordt geredeneerd. Of dat nu werkelijk 'de mensen van nu' zal aanspreken, ik waag het te betwijfelen. Vanuit deze opzet wordt aan de inhoud van de 12 artikelen naar mijn gevoelen lang niet altijd recht gedaan. De Schriftplaatsen die worden aangehaald worden ingepast in de grondconceptie van de schrijver.

Het boekje is alleen aan te bevelen aan hen die tegen wat dogmatiek (wijsgerig van aard) niet opzien en gewend zijn lectuur als deze critisch te lezen. Dan kan men er zeker wel wat van leren.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen