Vragen rond het gezinsleven

(1)

Door middel van onze hoofdredacteur kreeg ik een overzicht van een aantal E.O.programma's over het pakkende indringende onderweip 'Gezin-bolwerk of basis', in 1976 het najaar uitgezonden. Het is niet de bedoeling om deze uitzendingen te bespreken, maar wel om aan de hand van het toegezondene voor onze pastorale rubriek een aantal keren ons te bezinnen op vragen rond het gezinsleven in het licht van Gods Woord. Ik dacht, dat jongeren en ouderen een dienst daarmee kon worden gedaan, en in sommige opzichten ook een pastorale handreiking geboden. Want met name de gezinnen, die begeren te leven bij het Woord van God in deze tijd hebben het heel erg moeilijk. Het lijkt wel, alsof de satan alle krachten in het werk stelt om met name het christelijk en huwelijks- en gezinsleven te ontwrichten.

De fundamentele betekenis van het gezin

Zodra wij geboren worden, komen we midden in de mensenwereld terecht. Hij doet ons komen uit die ouders, die Hij voor ons heeft gekozen. Zij zijn de eersten, waarmee wij in het opgroeien te maken krijgen. Zij zijn ook de eersten, die als overheid over ons worden gesteld, en de Heere staat daarachter. Het gezinsleven is zoals ds. H. J. de Groot treffend in zijn catechismusprediking stelt 'de grondordening voor de menselijke samenleving'. Het gezin is een kerk in het klein. Het gezin is een staat in het klein. Vanuit het gezin als kleinste cel in de samenleving, als grondslag voor heel het verdere leven, lopen allerlei lijnen en draden naar de wereld om ons heen. In het catechisatieboekje ' wij geloven en belijden' wordt zo duidelijk getoond dat er vanuit het gezin met ouders en kinderen een lijn loopt naar de staat (regering-onderdanen), naar de kerk (ambtsdragers en gemeenteleden), naar de school (leerkrachten en leerlingen), naar de maatschappij (werkgevers en werknemers). Wordt het gezinsleven ontwricht, gaat dat stuk, dan gaat het onherroepelijk mis op alle andere terreinen van het leven; Zo fundamenteel is het gezin. Het gezin is eigenlijk de wortel, waaruit de boom van het leven op alle terreinen opschiet. Is de wortel gezond, ook de boom. Is de wortel ziek, ook de boom. Het vijfde gebod uit de Wet, met de belofte, wijst er op, hoe de Heere aan Israel een duurzaam en gunstrijk bestaan als volk garandeert, wanneer dit volk deze grondordening, namelijk van het gezin op Zijn wijze in stand houdt en eerbiedigt. Daar is de Heere. Daar laat Hij Zich vertegenwoordigen. Nog vóór de liefde stelt het Woord Gods de eer(bied), dat wij de instellingen en ordeningen van God zouden zien en erkennen.

Veranderde opvattingen

Zoals alles aan verandering onderhevig is, zo ook de visie op het gezinsleven. In de wetgeving zien we steeds sterker opkomen het streven om de band tussen ouders en kinderen, van de Heere gelegd, losser te maken. De kinderen zijn eerder zelfstandig en volwassen. Echtscheiding als mogelijkheid is aanzienlijk gemakkelijker geworden, mogelijk 'als men tot 't inzicht komt, dat men niet meer bij elkaar past'. Vanuit de overheid staat men een hele nieuwe taak- en rolverdeling tussen vader en moeder in het gezin voor. Men doktert aan een regeling, waarbij kinderen op jonge leeftijd het recht krijgen uit huis heen te gaan, weg te lopen, ronduit gezegd. Er zijn andere vormen van samenleving denkbaar dan het huwelijk en gezin, zoals 'het hokken' en het leven in communes bijvoorbeeld. In al deze gedachtengangen werkt door het beginsel van de vrijheid zoals men zegt, het zelf-kiezen, in werkelijkheid de ontbinding van de geboden Gods die ten leven zijn. Onder mooie leuzen wordt het breekijzer gezet onder Gods inzettingen en als een van de eerste moet het huwelijk en gezin als Zijn grondordening vallen. Dat hechte bolwerk moet worden gesloopt tot de grond toe.

Veranderde situaties

Ook in de praktijk is het een en ander grondig veranderd. Niet meer is het zo, dat de man en vader arbeidt en de vrouw en moeder zorgt, verzorgt, neen, de vrouw is niet minder dan de man, zij werkt mee in het produktie-proces. De werkende, de buitenshuis werkende vrouw wordt steeds meer een gewone figuur in deze tijd. Veel komt ook onze gezinnen gewoonweg binnen door de communicatie-middelen van pers, radio en t.v. Hadden onze ouders en hadden de ouderen bromfietsen zoals de jongeren tegenwoordig, waarop ze wegsnorren, soms 'wegscheuren'? Wat vroeger in de christelijke gezinnen als norm gold, dat gold in het algemeen ook in de samenleving. Nu is het vaak omgekeerd. Wat in het gezin leeft en voorgehouden wordt geldt in de maatschappij eenvoudigweg als belachelijk, bekrompen, ouderwets. Waarom passen film, bioscoop, toneel en dansen niet in de stijl van het gezinsleven, dat het spoor van Gods geboden gaat? Waarom moet je wachten met geslachtsgemeenschap tot na de trouwdag als je toch van elkaar houdt en 'iedereen het doet'? Waaom zouden bepaalde uitzendingen en programma's verkeerd zijn? Waarom mag je als kind niet zelf je toekomst kiezen en moet je bij je ouders blijven tot de leeftijd der volwassenen?

Twee grote gevaren

Het komt mij voor, dat we van de aanvang af twee grote gevaren moeten onderkennen. Het ene is dat van 'de roep om vrijheid'. Men wil vrij zijn, zelf kiezen, zelf bepalen, zelf uitmaken wat goed en niet goed is, wat kan en niet kan, los van het voorgeslacht en hun opvattingen. Er moet een nieuw geslacht opstaan, vrij, onafhankelijk, zelfbewust. Met de ouderen en met de geslachten van vroeger is totaal, niets meer te beginnen. Een nieuw denken moet zich baan breken. De samenleving moet 'omgeturnd worden'. Dat horen de jongeren dagelijks.... buiten, op school, dat lezen ze in allerlei publikaties. Dat krijgen de ouderen voorgeschoteld. De mens moet vrij worden en vrij zijn, los van oude, overgeleverde meningen. Vanuit anti-en a-christelijke kringen, bewegingen wordt dat steeds herhaald. Zowel de socialistische als liberalistische ideeën spelen daarop. De mens is in de kern goed, auto­noom, heeft recht op eigen mening en leven, los van.... ja, laten we het maar meteen en eerlijk zeggen, los van.... God, de Bijbel, het waarachtig, christelijk geloof.

Maar precies daartegenover is het ook het gevaar van het star traditionalisme. Het is altijd zo geweest en het moet altijd zo blijven. Het oude is goed, omdat het oud is. Omdat leiders of voormannen bepaalde dingen hebben gezegd, daarom zijn ze waar. Zoals de Farizeeërs in de dagen van de Heere Jezus bepaald op hun manier koesterden 'de inzettingen der ouden'. Hun en de door de traditie gegroeide meningen gaven zij door als... het regelrechte Woord van God. Bij de Wet der Tien Geboden hadden zij door de tijd er intussen zeshonderd en dertien bijgemaakt, allemaal... als regels van God. En daar zet de Heere Jezus tegenover Zijn 'Maar Ik zeg u....'. Een krampachtig vluchten in en vasthouden aan tradities zonder meer zijn evenzeer een dodelijk gevaar voor het christelijk gezinsleven in deze tijd.

Drie wenken al vast

We zijn nog wat aan het terrein-verkennen, maar mag ik u drie dingen doorgeven? Praat alstublieft met uw kinderen. Zorg voor een open verhouding. Heb aandacht voor hen. We hebben zelf opgroeiende kinderen, maar als u eens wist hoe nodig het is en.... hoe fijn ze het vinden dat er GEPRAAT wordt met hen. Als de kleintjes naar boven zijn komt en moet er tijd zijn voor de grotere kinderen, voor wat ze op school of op het werk meemaken, hun vragen, vreugden, allerlei. Spreek met de Heere over uw kinderen, die Hij u toevertrouwde. Het gebed is zulk een machtig wapen. We hebben het voor ons genomen onze kinderen op te voeden in de voorzeide leer, de vreze des Heeren. Daarin falen en feilen we hopeloos. Als wij het moeten doen.... En heb en ken door genade de omgang met het Woord. Blijf bij 't evangelie, eenvoudig, afhankelijk, in oprechtheid van het hart. Heus, daar ligt weerstand en kracht in tegen de vloedgolven van verandering en ontbinding, die hoog oplopen tegen de dijken van het christelijk huwelijk en gezin. Ik moet daar nog wel op terugkomen, maar voor deze keer gaf ik u genoeg ter overweging, dacht ik.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen