Een punt achter 'De Punt'?

De wanhopige gijzelingsakties zijn doorzeefd. Wat gaan wij er verder aan doen? Hopen dat de desperado's zelf het hopeloze van deze ondernemingen inzien. Hoe kun je zorgen dat zoiets niet meer voorvalt? Ik denk dat ik in deze affaire genezen beter is dan voorkomen. Want het is een zieke toestand. Het is nodig dat wij als volk van dit land, waar zulke drama's konden gebeuren, de dingen nog eens heel bedaard nagaan. Vooral is het van het hoogste belang dat wij een onderzoek instellen of er bij ons een schadelijke methode was. Zijn er aspecten geweest die wij finaal over het hoofd zagen? Het is nodig dat allereerst op tafel te hebben. Want wij zullen het er direct over eens zijn dat zulke verschrikkingen zich niet meer mogen herhalen. Wij kunnen zonder grondig zelfonderzoek nooit bevredigend nagaan.

Beklemmende gebeurtenissen kunnen het verleden levensgroot terugroepen. De geschiedenis verwijst. Ik denk aan de broers van Jozef. Toen zij in den vreemde drukkend in moeilijkheden terecht kwamen keken zij elkaar hevig ontdaan in de ogen. Zij waren er terdege van overtuigd dat er leiding is in de geschiedenis. De dingen vinden niet bij geval plaats. Toen zij erg in de puree zaten hadden zij met zijn allen slechts één gedachte. Zij kwamen er voor uit: 'Voorwaar wij zijn schuldig aan onze broeder, wiens benauwdheid wij zagen...'. Dat dit bij allen omhoog kwam.

Signalen te over. Wassenaar, Wijster, Amsterdam. Het is een lugubere mars-route. Wat moeten wij ervan denken? Te overwegen valt de gedachte of jeugdige wanhopigen een eind willen maken aan een uitzichtloze en onhoudbare situatie. Nakomelingen van een krijgshaftig volk zijn wellicht geïnfecteerd door terreur-manieren die van erg links komen aangewaaid. Gewone jongens doen dit niet. In die gedachte van verengd bewustzijn zal veel waars schuilen. Zo'n verheldering komt toch immers van wetenschappelijke zijde en wat daarvandaan komt kan alleen door meer en groter geleerdheid van 't bord geveegd worden. Met plausibele verklaringen heb je evenwel de kwestie niet opgelost. Wat doen we ermee? Hoe graag zouden wij eigenlijk een punt zetten. Onze punt is er al. De vraag is of zij dat willen.

Het begin van het treurspel is bekend genoeg. Uit nood kwamen zij hier naar toe. Hun zaak vond toen begrip en adhesie. Hun streven kwam uiterst rechtvaardig over. Ook bij justitie. Het was de tijd dat men ons onze koloniën amputeerde. Zuid-Molukkers kwamen in ons land door drang van de omstandigheden. Zij zullen zich hier toch wel gevoeld hebben als de kinderen Israels aan Babels stromen. We waren niet over de staart gekomen van de afwikkeling van het koloniaal verleden.

Sommigen onder ons waren bijzonder concientieus. Heel publiek legden zij schuldbelijdenis af voor zoveel eeuwen koloniale knechting. Aan het kleine notaatje dat wij op de valreep in handen kregen hebben zij evenwel ook niet bijster veel aandacht geschonken. Onze gasten en bijwoners kregen tenminste geen trotse behuizingen aan de boorden van de Vecht als verblijfplaatsen aangewezen.

Ik dacht niet dat zij in onze trein terecht kwamen, beide treinen liepen wel pal naast elkaar. Onze wensen en hun verlangens gingen parallel. Hun geschiedenis had altijd precies in de onze gepast en wij verloochenden niet op staande voet onze grootste historie. Als gezegd liepen de treinen pal naast elkaar. Je kon naar elkaar zwaaien als je dat wilde. Passeerde je een tunneltje dan stond daar wit op zwart: 'Ambon moet vrij'. Daar haalden wij ons helemaal niet aan op.

Na verloop van tijd liepen de banen niet meer naast elkaar op. Zij gingen door de eenzaamheid in. Wij zochten de aansluiting op het grote internationale verkeer. Partijen en politici maakten hun scherpe wendingen. Er was misschien nauwelijks zorg of zij met vertraging en via een omweg wel achter ons aankwamen. Gekalkte leuzen lazen we niet meer onderweg. Tot ineens in onze trein aan de noodrem werd getrokken. Figuurlijk flitsten de vergeten letters bloedrood aan: 'Ambon moet vrij'.

Het moet maar kunnen ook, dachten wij. Wat wij bezig waren te vergeten, wat al vergeten was ja, werd bij hen obsessie.

Ons gastvolk was van rechts naar links geschopt. Althans dat is bezig te gebeuren. En links verwijt rechts dat zij het religieuze fanatisme lieten gedijen, en rechts wrijft links aan dat zij de methoden aan de hand deden, methoden die zolang zij maar elders ter wereld worden toegepast begrip en steun krijgen. Ook de conservatieve bisschop Lefébre heeft zijn knokploeg.

Geen doel hoe enig ook rechtvaardigt laat staan heiligt middelen van geweld op onschuldigen toegepast. Daarover hoeven wij niet lang van gedachten te wisselen en zeker niet van tegenstrijdige. De vraag komt wel naar voren of wij deze mensen niet ongemerkt te zeer aan zichzelf hebben overgelaten. Dat lag voor de hand. Zij wilden toch immers zichzelf blijven. Zij wilden zeggen we dan hun identiteit handhaven. Wij meenden bovendien dat wij met ons wonderpanacee van welzijnsvoorziening de rest wel zouden redden. Wanneer iemand zijn verstand gebruikt moet hij wel inzien dat niet alle idealen binnen bereik liggen.

Wat voor de een een verstandelijke vraag is behoeft dat voor een andere helemaal niet te zijn. Het kan zijn ziel aangaan. Zouden er hier geen diepe emoties in geding zijn? Op de wijze van: 'Indien ik u vergeet, o Jeruzalem, zo vergete mijne rechterhand'. Ik kan u niet vergeten land van mijn vaderen, land van mijn moeder. Ongelukken gebeuren er wanneer mijn verstand gaat beslissen over uw hartszaken. Wij kunnen het kwade niet vergoelijken. Het recht vraagt zijn loop en de rechtsorde mag niet omver. Maar het is de vraag of het recht bij machte is een punt te zetten achter de affaire, of ons recht de naam verdient van verlossende gerechtigheid. De kwestie is van hoger orde. Zullen wij niet moeten gedenken 'alsof wij mede' zoals het Evangelie to the point opmerkt? Laten we niet eraan voorbijgaan dat aan de 'nood'-rem getrokken werd. Dat is een diepe symboliek. Om tot een punt achter de zaak te komen moeten we to the point zijn. Terzake wezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen