Boekbespreking

B. J. Oosterhoff: De vrijheid van de exegese. Apeldoornse Studies no. 10 Kok, Kampen 1976, 39 blz.

Zoals de titel al aangeeft is dit boekje een pieidooi, zelfs een hartstochtelijk pleidooi voor de vrijheid van de exegese.

De laatste regels van de tekst luiden: Exegese en theologie moeten niet gesloten zijn. De deuren moeten open blijven, wagenwijd.

Ongetwijfeld zit hier een stuk waarheid in. Door de schrijver, is breed uiteengezet hoe in de roomse kerk de exegese niet vrij is maar gebonden aan het dogma der kerk. Welk reformatorisch christen zou hem niet bijvallen in zijn kritiek daarop? Hiertegenover stelt prof. Oosterhoff dat de reformatoren de vrijheid van de exegese stelden. Ook dat is waar. Evenwel, niet dat alleen is waar. Het kwam onmiddellijk tot belijdenisvorming, waarbij men zich welbewust aansloot aan de oud-christelijke belijdenissen. Weet Oosterhoff dat niet? Hij noemt het ternauwernood en laat in ieder geval het niet functioneren.

De Confessie komt in zijn boekje wel ter sprake, maar pas verderop en het staat wat op zichzelf. Zo krijgt het geschrift iets eenzijdigs. Wél een zich afzetten tegen de gebondenheid van de exegese, bij Rome, maar, volgens de schrijver, toch ook wel in de geref. traditie, en daarnaast ook wel een wijzen op de gevaren van de ongebondenheid en willekeur bij moderne exegeten en theologen (al wijst hij er herhaaldelijk op dat zij toch veel waardevols aan het licht hebben gebracht) maar niet een even bewogen zich afzetten tegen de vervalsingen en verdraaiingen van het Woord Gods bij deze lieden. Ik kan de indruk niet van mij afzetten: De vaderen komen er niet beter af dan deze moderne theologen.

Het boekje zet in met de typisch neocalvinistische toepassing van de ontwikkelingsgedachte op het werk der exegese, waarmee Kuyper en Bavinck zich tegenover het oude calvinisme hebben gemeend te kunnen rechtvaardigen.

Ik meen dat een gereformeerd theoloog in het huidig tijdsgewricht meer dan genoeg reden heeft om behalve van de vrijheid van de exegese ook te spreken over de kerkelijke, innerlijke en geestelijke gebondenheid van de exegeet, een gebondenheid die met een welverstane vrijheid van de exegese helemaal niet in strijd is maar deze vrijheid juist waarborgt. Ik had gaarne gezien dat dat in dit geschrift sterker, duidelijker uitgekomen was. Zoals het nu voor ons ligt biedt het wel veel goeds en waars maar is het niet ongevaarlijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen