Boekbespreking

Kr. Strijd: Theologie bij de tijd. Ten Have, Baarn 1976, 227 blz. Ing. ƒ 19, 50

De schrijver van dit boek, prof. dr. Kr. Strijd, heeft onder het nederlandse kerkvolk een geheel eigen bekendheid. Een man van Kerk en Vrede, bestrijder van het (neo-) kapitalisme en de NATO-politiek, aanklager van Amerika en van heel de westerse wereld.

Tientallen keren hebben wij uit zijn mond en pen hetzelfde gehoord of gelezen, met een eentonigheid die doet vrezen dat er een zekere verkramping heeft plaatsgevonden.

Ook in dit boek, uitgekomen ter gelegenheid van zijn afscheid als hoogleraar te Amsterdam, zult u niets anders vinden. Wie het nog niet weet of het allemaal nog eens onder ogen wil hebben kan hier terecht.

Wij geven Strijd de eer dat hij het goed onder woorden kan brengen, klaar en helder schrijft. Maar dat is dan ook het enige wat wij in dit boek kunnen waarderen. Ik ervoer dit boek als uitermate scherp en zelfs als kwetsend. Het lijkt of Strijd (en weinige anderen) alleen het goede met de wereld voor heeft en of alle anderen het bewust aansturen op de ondergang van deze wereld. Het lijkt of hij alleen belangeloos denkt en alle anderen die niet zoals hij rebelleren tegen de gevestigde orde alleen maar op eigenbelang uit zijn. Het lijkt of hij alleen verlicht en vrij is en alle anderen slaven zijn, ook in religie en theologie, van de machten van deze tijd. Ik zei het al. Strijd is vlijmscherp. Tegen Amerika, tegen de NATO, tegen de westerse politiek, tegen de oude (gereformeerde) theologie, de gereformeerde belijdenis en religie. Hij meent in de rij te staan van Amos en andere Oud-Testamentische profeten, en voelt zich zelfs 'martelaar'.

Hij gebruikt aan 'ons' adres woorden als heilsegoisme (met een beroep op Barth), introversie en zelfs blasfemie.

De NATO had er volgens Strijd nooit moeten komen, dan zouden de Russen wel lief gebleven zijn. Nu de NATO er is moet zij zo snel mogelijk weg. Hij bepleit een totale ontwapening van West-en Midden-Europa.

En de Russen dan? Dat is juist het punt. Op een ontstellend naieve wijze spreekt Strijd over de Russen. Hij schijnt niet de minste notie te hebben van de moraal van het marxisme en van het totalitaire karakter van het communisme.

In 1962 heeft Strijd een toespraak gehouden in Moskou. Die toespraak staat in dit boek afgedrukt. Men komt er geen woord in tegen waar de Russen zich aan gestoten kunnen hebben. Het is goedkoop om vanuit het veilige Amsterdam felle kritiek te uiten op Amerika in verband met Vietnam, enz., en in Moskou zelfs niet met één woord te zinspelen op Hongarije, de Joden en de schending van de mensenrechten aldaar. Moet dat dan profetie heten?

Strijd beoordeelt alles vanuit zijn marxistische visie: de 'onderbouw' (klassenstrijd) bepaalt alles in de 'bovenbouw' (o.a. religie en theologie). In deze ideologie zit Strijd bevangen; zij verblindt hem; en dan laat hij de Schrift buikspreken.

Dit boek heet Theologie bij de tijd, maar heel veel er in is al compleet verouderd. Vietnam en Angola zijn 'verlost'. Strijd kan tevreden zijn, en is dat ook want ik kwam in heel zijn boek nergens ook maar iets tegen wat wijst in de richting van enig medelijden met de vele duizenden, christenen en nietchristenen, die in Vietnam en Angola de slachtoffers van het nieuwe regiem zijn geworden. Het lijkt bij Strijd allemaal zo humaan en zo barmhartig, en het is in wezen zo onbarmhartig.

Het lijden van de kerk in Rusland en elders in Oost-Europa is in Strijds boek ook volkomen afwezig. Zo gaat het als men alleen maar één kant uitkijkt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen