Een omstreden reis

Een omstreden reis, zo mogen we het bezoek, dat een delegatie van de Gereformeerde Bond dezer dagen aan Zuid Afrika brengt, wel noemen. Omstreden werd deze reis vooral toen aan het moderamen van de Hervormde synode door de Zuid Afrikaanse regering een visum geweigerd werd. Het Hervormd moderamen niet en de Gereformeerde Bond wel?

Vier hervormde classes (Goes, Groningen, Heerenveen en Oost Brabant), als mede één hervormde kerkeraad (Bolsward) riepen de Gereformeerde Bond op de solidariteit met de kerk niet te breken en dus van de reis af te zien. Hoewel uiteraard terdege kennis werd genomen van deze reakties werd desalniettemin het standpunt ingenomen de reis doorgang te laten vinden. Zonneklaar is, dat binnen de Hervormde Kerk verschillend is aangekeken tegen de wijze waaróp we als kerk met Zuid Afrika hebben bezig te zijn. Bij de behandeling van de nota van het Hervormd moderamen (dit jaar) bleek dat. Bij alle verscheidenheid, die er ook binnen de Gereformeerde Bond in de beoordeling van de Zuid Afrikaanse kwestie is, werd van de zijde van de synodeleden, behorend tot de Gereformeerde Bond, unaniem néén gezegd tegen het uitgestippelde beleid.

Er zou dan nu een delegatie van de Hervormde Kerk naar Zuid Afrika gaan om het Hervormde (!) beleid voor de kerken daar toe te lichten. In deze delegatie ontbrak echter de stem van de tegenstemmende minderheid, die een toch waarlijk niet onbeduidend deel der kerk vertegenwoordigde.

Het was alzo niet een delegatie, waarin de hele kerk vertegenwoordigd was of weerspiegeld werd. De kerk brak zélf de solidariteit met de minderheid, door deze stem geen kans te geven.

Nu het moderamen geen visum kreeg - wat men betreuren kan, al heeft de zeer eenzijdige en radicale opstelling van met name dr. A. H. van den Heuvel en diens indoctrinerende optreden in de kerk er niet om gelogen - nu moet men niet opeens de Gereformeerde Bond oproepen, terzake van de onderhavige kwestie, solidair te zijn met de meerderheid, die in feite de harde lijn wil. Waar was de solidariteit met de minderheid, die slechts de weg der verzoening een kerkelijk verantwoorde vindt? Dit alles was de reden dat besloten werd de reis van de G.B.-delegatie doorgang te doen vinden. Het communicatiekanaal tussen de kerk(en) hier en de kerken daar moet open blijven en worden benut. De delegatie van de Gereformeerde Bond gaat er niet heen om een bepaalde, in casu Zuid Afrikaanse politiek te dekken. Al beseffen wij wél, dat de zaak van kerk en politiek in Zuid Afrika nauw verweven ligt, de G.B.-delegatie gaat op bezoek bij de kerken en vroeg en krijgt de gelegenheid om met blank én zwart in verschillende sectoren van de samenleving in contact te komen, waaronder ook de critici van het Zuid Afrikaanse beleid, als b.v. ds. Beyers Naudé, ds. E. Tema en ds. S. Buti. Bovendien kreeg de delegatie de gelegenheid om van dag tot dag te beslissen een deel (b.v. 2 personen) af te splitsen voor een alternatief program, al naar gelang de wens zich daartoe voordoet.

Voorbereiding

Intensief heeft de delegatie voorberaad gahad met uiteenlopende groepen en personen, vanaf de verdedigers van het Zuid Afrika beleid tot en met de scherpe kritici daarvan. De delegatie is dermate geïnformeerd dat nieuwe informatie in Zuid Afrika zelf niet het belangrijkste zal zijn. Eerder gaat het om diepgaand, eerlijk en openhartig beraad. De delegatie zal met debroeders daar (blank en zwart) in gesprek zijn, waar nodig in kritisch gesprek, en dat zal nodig zijn, maar in het besef dat het gaat om broeders, ook waar zij dwalen of falen. Waarbij de delegatie open zal hebben te staan voor kritische vragen van daar, gezien allerlei ontwikkelingen in eigen kerk en samenleving.

De harde lijn echter, gevoerd door de Wereldraad van Kerken, en in zijn spoor door de Nederlandse Raad van Kerken en in zijn spoor eveneens (zij het gematigder) door de Hervormde Kerk, wordt door ons als strijdig met het evangelie afgewezen. Het is naar onze diepste overtuiging de roeping van de kerk immer wéér de weg van de verzoening en niet die van de revolutie te gaan. 'Niet door kracht, noch door geweld...' Dat is de taal voor de kerk. En niet 'the war is on' (de oorlog is begonnen) en de oproep tot boycot.

Met de broeders daar zal het kritische gesprek worden gevoerd in de hoop dat de constructieve krachten geholpen zullen kunnen worden. De G.B.-delegatie kan daarbij niet meer pretentie hebben dan te pogen het gesprek tussen de kerken daar en hier en tussen de kerken daar open te houden; en te stimuleren tot een consultatie van alle bevolkingsgroepen. Het theocratisch besef, eigen aan het gereformeerde protestantisme, zal een appèl op kerk en overheid om recht en gerechtigheid voor allen te oefenen mogelijk en nodig maken.

Recente ontwikkeling

Het zal duidelijk zijn, dat de beslissing van de Zuid Afrikaanse regering (i.e. van minister J. Krüger van justitie) om 17 Zuid Afrikaanse organisaties te bannen, dwz monddood te maken, w.o. het Christelijk Instituut van ds Beyers Naudé, voor de G.B.-delegatie een aanvechting betekend heeft en ons temeer de ernst van de situatie doet beseffen. Temeer voelde de G.B.-delegatie zich daarom echter geroepen om van de geboden mogelijkheid om met de Zuid Afrikaanse kerken in gesprek te zijn, gebruik te maken. Vanuit Zuid Afrika werd de verzekering ontvangen, dat het programma ongewijzigd doorgang zal vinden.

Naarmate de situatie in Zuid Afrika moeilijker wordt en de Zuid Afrikaanse regering meer en meer radicaliseert, zal het contact met de kerken te nodiger zijn, om ook hen te herinneren aan hun profetische roeping die zij als kerken hebben te oefenen, ook voor staat en maatschappij.

In het besef van grote verantwoordelijkheid gaat de G.B.-delegatie naar Zuid Afrika, met vrees en beven, desalniettemin in geloof. Desalniettemin ook in de hoop dat God een ramp voor dit land en volk verhoede. Want het balanceert wel op de rand van de afgrond.

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk

P.S.

De delegatie bestaat uit de volgende personen: ds. W. L. Tukker; ds. C. den Boer; prof. dr. C. Graafland; ir. L. van der Waal; ir. J. van der Graaf.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen